VnEconomy > Chứng khoán 23:58 (GMT+7) - Thứ Tư, 30/7/2008

Báo cáo tài chính: Hạn nộp có ảnh hưởng chất lượng?

Hạn nộp và công bố báo cáo tài chính của doanh nghiệp niêm yết hiện còn cứng nhắc, có thể ảnh hưởng tới chất lượng...

Báo cáo tài chính: Hạn nộp có ảnh hưởng chất lượng?

Nhà đầu tư cần một báo cáo tài chính đầy đủ và chính xác.

Hạn nộp và công bố báo cáo tài chính của doanh nghiệp niêm yết hiện còn cứng nhắc, có thể ảnh hưởng tới chất lượng.

Ngày 25/7 trôi qua, hạn cuối đã điểm đi cùng với một loạt doanh nghiệp xin lùi thời hạn với nhiều lý do khác nhau.

Chủ quan và khách quan

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã quá quen với tình trạng trên, thậm chí quen với những lý do ít ngờ tới như phần mềm kế toán bị lỗi, hệ thống máy tính bị nhiễm virus… Nhưng cũng có lý do thực sự khách quan, xuất phát từ đặc thù hoạt động của doanh nghiệp.

Phía sau những lý do trên, có một thực tế là nhiều nhà đầu tư không hài lòng; thậm chí có những hoài nghi về yếu tố chủ quan của doanh nghiệp trong khả năng minh bạch, sự sẵn sàng “vạch áo” chứng minh hiệu quả hoạt động của mình trước thị trường.

Nhưng, có một vấn đề ít được đề cập tới: Quy định nộp báo cáo tài chính và công bố thông tin hiện nay vẫn còn cứng nhắc, chưa thực sự linh hoạt với thực tế; bởi nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện thời hạn quy định hiện nay.

Trong văn bản gửi về Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM mới đây, lý do mà Công ty Chứng khoán Sài Gòn (mã SSI) xin hoãn nộp và công bố báo cáo tài chính là chờ “đóng dấu” của kiểm toán. Đây cũng là lý do thường thấy bởi lực lượng kiểm toán hiện nay còn mỏng và quy trình thường mất thời gian. Với lý do này, nhà đầu tư có thể chấp nhận bởi báo cáo có kiểm toán thường có chất lượng tốt hơn.

Còn lý do của một số doanh nghiệp khác như Công ty Cổ phần Sản xuất kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (GIL-HOSE), hay của Công ty Cổ phần Than Núi Béo (NBC, HASTC) lại liên quan đến khó khăn trong việc tập hợp số liệu. Lý do này có cả yếu tố chủ quan và khách quan, khó phân biệt rạch ròi và khó thuyết phục.

Nhưng thực tế, như theo giải thích của NBC, “do đặc điểm của ngành khai thác mỏ đặc biệt, Công ty có khai trường khai thác nằm xen kẽ với khu vực dân cư đông đúc nên việc nghiệm thu, thanh quyết toán sản phẩm thường diễn ra từ ngày 1 đến ngày 25 tháng sau”, theo đó khó đúng hạn nộp và công bố báo cáo vào ngày 25/7 mà xin hoãn chậm nhất đến 10 ngày sau đó.

Cứng nhắc có ảnh hưởng chất lượng?

Thử đặt trường hợp của NBC nói trên. Nếu bắt buộc phải thực hiện đúng hạn 25/7, NBC có thể hoàn thiện được một báo cáo chỉn chu, có chất lượng để công bố tới nhà đầu tư? Khó thực hiện bởi liên quan đến đặc thù hoạt động của công ty. Có thể NBC sẽ vẫn nộp và công bố đúng hẹn, nhưng chất lượng báo cáo là một vấn đề lo ngại. Trong khi đó, yêu cầu đặt ra là nhà đầu tư cần một báo cáo đầy đủ và chính xác.

Từ ví dụ trên đặt ra khả năng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần xem xét lại quy định công bố thông tin, liên quan đến hạn nộp và công bố báo cáo tài chính. Đây cũng là yêu cầu mà ông Hoàng Đức Long, Chánh thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đặt ra khi nói về mùa báo cáo tài chính năm nay.

“Thực ra trong yêu cầu về công bố thông tin cũng phải có sự phân chia đặc thù các doanh nghiệp khác nhau về thời hạn nộp báo cáo kinh doanh. Bởi vì có những doanh nghiệp đúng ngày quy định họ vẫn chưa thể kết nối với các chi nhánh để tổng hợp ra báo cáo một cách tương đối chính xác (như doanh nghiệp xuất nhập khẩu...), nhưng cũng có những doanh nghiệp hoàn toàn có thể đáp ứng đúng thời hạn về công bố thông tin”, ông Long đặt vấn đề.

Theo phân tích của ông, “nếu quy định cứng nhắc đến ngày nào đó phải nộp thì không hẳn có tác dụng bởi nếu họ buộc phải làm thì doanh nghiệp phải ước lượng con số và rồi đưa ra những báo cáo chưa được hoàn chỉnh”. Và đây là điều nhà đầu tư không mong muốn.

Ông Long cho biết hiện nay quy chế về công bố thông tin vẫn chưa tính đến những đặc thù đó. Vì vậy, quy chế này phải từng bước được sửa đổi cho phù hợp hơn, bởi nếu không tình trạng nhiều doanh nghiệp xin gia hạn nộp báo cáo sẽ vẫn diễn ra trong những kỳ tới.

Việc sửa đổi này được xác định theo hướng tôn trọng thực tế, đặc thù hoạt động của các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau để có những thời hạn phù hợp, nhằm mục đích tạo điều kiện để có những bản báo cáo tài chính hoàn chỉnh, có chất lượng.

Tất nhiên, cũng cần tính đến tình huống doanh nghiệp có thể lợi dụng thời gian để “cơ cấu” lại số liệu vì những mục đích không chân thực, gây ảnh hưởng đến sự thẩm định và quyết định của nhà đầu tư.
  Bình luận (6)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 6/6 bình luận.
  • Tôi không phải là một nhà kinh tế hay một nhà đầu tư chuyên nghiệp. Đọc bài báo tôi cảm thấy thế này:

    1. Trong khi niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường còn chưa cao sau một đợt suy giảm quá mạnh thì những cái đơn xin gia hạn báo cáo sẽ càng khiến các nhà đầu tư hoang mang, chán nản hơn. Đơn giản vì lí do thì vô số kể, số liệu đến đâu thì báo cáo đến đó.

    2. Vấn đề xin gia hạn báo cáo của các công ty có nhiều lí do trong đó không phải không có lí do muốn làm đẹp cho báo cáo. Điều đó cũng có nghĩa là bản chất nó gây nên thiếu công bằng và không minh bạch.

    3. Thị trường chứng khoán Việt Nam còn nhỏ và yếu nên dễ mắc bệnh, cần phải có biện pháp mạnh chứ không thể coi đây là cứng nhắc được.

    09:11 (GMT+7) - Thứ Sáu, 1/8/2008 Trả lời Thích
  • Nguyên tắc cơ bản của thị trường chứng khoán là bảo đảm sự công bằng, công khai, minh bạch và theo luật. Điều đó có nghĩa là, đã tham gia cuộc chơi, doanh nghiệp phải chấp nhận cuộc chơi do Nhà nước đặt ra.

    Nếu như thời hạn cuối cùng để nộp báo cáo quý là X ngày theo quy định của pháp luật, thì doanh nghiệp phái tuân thủ. Chính sự "nuông chiều" của Ủy ban Chứng khoán với các doanh nghiệp niêm yết, mới làm nảy sinh tình trạng, doanh nghiệp thấy, đã được hoãn cho nộp muộn, thì họ cứ nộp muộn thêm vài X ngày. Lý do thì vô kể, trong đó không thể bỏ qua xu hướng thị trường chứng khoán đang đi xuống. Một báo cáo xấu có thể tác động ngay đến giá chứng khoán và tình trạng có thể tiếp tục giữ hàng hay bán tháo của nhà đầu tư.

    Tham gia cuộc chơi mà còn so bì tôi là doanh nghiệp thuộc ngành này, thì cần linh động cho nộp muộn thêm một tí so với ngành khác. Chẳng trách, thị trường chứng khoán Việt có thể có các công ty niêm yết có vốn tầm cỡ khu vực, nhưng các vấn đề quản trị hay công bố thông tin vừa qua chỉ cho thấy, nó vẫn chưa thể đạt đến cái chuẩn mực của khu vực được.

    06:41 (GMT+7) - Thứ Sáu, 1/8/2008 Trả lời Thích
  • Đơn giản thôi, có 2 cách:

    Một là vẫn phải chấp nhận tình trạng đua nhau hoãn nộp báo cáo tài chính, ngô khoai lẫn lộn (vì có những doanh nghiệp do thực tế khách quan, có doanh nghiệp thì theo ý đồ chủ quan). Nhưng hoãn bao lâu?

    Đợt này thấy là có ông hoãn 5 ngày, ông 10 ngày, chả theo chuẩn nào cả. Vậy thì, Ủy ban sau những năm rút kinh nghiệm có tính đến việc điều chỉnh hoặc siết lại thế nào không, cho nó nghiêm túc nhưng cũng phù hợp thực tế.

    Thứ hai, có lẽ khi đưa ra hạn 25/7, Ủy ban cũng đã tính và có cơ sở thế nào đó chứ không phải áp đặt vu vơ. Vậy thì sự rắc rồi còn lại được giải quyết bằng cách: Các doanh nghiệp đã niêm yết buộc phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh để đảm bảo thực hiện đúng hạn này.

    Còn một số bác bảo là xử phạt. Tôi thấy cũng không ích gì. 20 triệu, 15 triệu, giỏi lắm lên 80 - 100 triệu đối với doanh nghiệp thì khác gì chi phí xã giao mà đổi lại họ có được thời gian để làm cái gì đó...

    14:49 (GMT+7) - Thứ Năm, 31/7/2008 Trả lời Thích
  • Tôi nghĩ đây là một vấn đề hay, nó khó tách biệt giữa chủ quan và khách quan như bài viết đề cập; nó cũng xuất phát từ yêu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhưng cũng có từ thực tế cần tôn trọng luật định và công bằng giữa các doanh nghiệp.

    Nếu có thể phân tách rạch ròi, thuyết phục giữa các nhóm doanh nghiệp để xem xét thời hạn hợp lý thì tốt nhất. Như doanh nghiệp tôi đang công tác, hoạt động trong lĩnh vực phân phối, hiện chưa niêm yết nhưng có thể tham khảo là để tập hợp được dữ liệu của các đầu mối chi nhánh tại hơn 30 tỉnh thành sớm nhất cũng phải đến 20/7 mới xong. Rồi kiểm tra, đối chiếu, xử lý xong cũng phải vượt cái hạn đó.

    Tôi cho rằng không nên đánh đồng việc áp hạn nộp báo cáo với tính minh bạch của doanh nghiệp. Thực tế là có nhiều doanh nghiệp nộp rất sớm nhưng như thế không đồng nghĩa với minh bạch cao.

    Ngược lại, không phải cứ doanh nghiệp xin hoãn nộp là minh bạch thấp. Kết quả cuối cùng và quan trọng nhất là một báo cáo đầy đủ, chính xác, tránh nóng vội và không đầy đủ.

    Tất nhiên là những doanh nghiệp làm ăn không tốt, sợ minh bạch thường không có động lực công bố báo cáo sớm. Ngược lại, có những trường hợp làm ăn tốt nhưng do nguyên nhân khách quan không thể hoàn thiện đúng hạn. Mà nói chung, cũng một phần do tác phong chuyên nghiệp hay không nữa.

    Nếu là một nhà đầu tư, bao giờ cũng là mong muốn có báo cáo sớm. Liệu mong muốn này có ảnh hưởng đến sự chủ quan khi phần lớn cho rằng các doanh nghiệp xin hoãn nộp báo cáo là có vấn đề cả.

    Vấn đề hay không là vai trò của Ủy ban Chứng khoán, HOSE, HASTC phải thẩm định, kiếm tra, phải đảm bảo những báo cáo đó đến với nhà đầu tư là chuẩn.

    Thực tế thời gian qua là đã có nhiều trường hợp các công công bố khá lâu mới bị nhà đầu tư phát hiện, tiêu biểu như trường hợp VTS, BBT...

    Tôi cho rằng hạn nộp không quá quan trọng, nếu nó phù hợp nhất với yêu cầu hoạt động chính đáng của doanh nghiệp thì ủng hộ. Vấn đề khác đặt ra là các đầu mối có trách nhiệm phải lập một hàng rào thẩm định thực sự trước khi công bố, gạn bớt sự thiếu minh bạch, thiếu chân thực trước khi đến với sự phán xét của nhà đầu tư.

    Và dù thế nào, như bạn The Game nói, giá chứng khoán sẽ phản ánh cụ thể nhất. Bởi thị trường luôn đúng và công bằng.

    Trân trọng cảm ơn,

    14:33 (GMT+7) - Thứ Năm, 31/7/2008 Trả lời Thích
  • Một khi hạn nộp báo cáo đã được định ra để mọi người biết trước và hạn này được tôn trọng như một "luật chơi" thì các công ty đều có thể lập kế họach (bất chấp đặc thù gì) kể cả việc lên kế hoạch kiểm toán, thay đổi kế hoạch "nghiệm thu, thanh quyết toán sản phẩm"... (vì đằng nào cũng phải làm báo cáo, thực chất chỉ là làm trước hay sau mà thôi), để có thể có được báo cáo chất lượng cao và đúng thời hạn.

    Việc quan trọng nhất là đảm bảo tính minh bạch, lòng tin và giám sát của nhà đầu tư, nên không thể vì bất cứ lí do nào mà Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho phép gia hạn nộp báo cáo và đặc biệt là khoan nhượng về chất lượng báo cáo.

    Thay vào đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (với trách nhiệm đảm bảo lợi ích chung) nên cứ đúng luật lệ mà làm: phạt khi nộp báo cáo chậm và báo cáo sai.

    13:51 (GMT+7) - Thứ Năm, 31/7/2008 Trả lời Thích
  • Tôi cũng đồng tình rằng đặc thù kinh doanh của doanh nghiệp sẽ khác nhau nên về thời hạn nộp báo cáo tài chính 6 tháng cũng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, đứng trên phương diện là một nhà đầu tư trung lập, tôi cũng có một số nhận xét từ quan điểm của tác giả đã đưa ra:

    Thứ nhất, để tạo sự công bằng, trung lập và minh bạch thì có nên chăng phải lùi thời hạn báo cáo tài chính của một số doanh nghiệp niêm yết đặc thù. Vì làm vậy, chắc chắn nhà đầu tư sẽ đặt vần đề "tại sao những doanh nghiệp khác mạnh dạng công bố thông tin báo cáo tài chính đúng hạn mà doanh nghiệp này lại gia hạn?

    Dĩ nhiên, sự giải trình của phía những doanh nghiệp gia hạn là điều cần thiết phải làm. Nhưng nếu đã trở thành quy chế, thành quy định thì phải tuân thủ khi đã lên sàn niêm yết. Như vậy sẽ đảm bảo sự công bằng đối với những doanh nghiệp khác và minh bạch trước nhà đầu tư và trung lập trước dư luận.

    Thứ hai, không phải đưa ra những lý do chẳng hạn như: chờ kiểm toán đóng dấu và đang cơ cấu Phòng kế toán là doanh nghiệp đó phải gia hạn. Và những lý do thiếu cơ sở đó, là hệ quả của sự nghi ngờ từ phía nhà đầu tư, dĩ nhiên giá cổ phiếu có thể sẽ phản ánh trung thực tình hình hhoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm.

    Tại sao những doanh nghiệp khác cùng ngành mạnh dạn báo cáo lỗ mà doanh nghiệp mình không làm được? Điều này cho thấy: nếu càng gia hạn vì lý do thiếu cơ sở thì hệ quả là thương hiệu không đi đôi với kết quả kinh doanh.

    Thứ ba, có thể những doanh nghiệp đặc thù nếu chốt thời điểm cố định hàng năm (25/07) thì sẽ ảnh hưởng công bố kết quả kinh doanh vì phải ước lượng những cái chưa tổng hợp được. Nhưng điều ấy là chuyện bình thường trong giới đầu tư. Doanh nghiệp nên mạnh dạn đưa báo cáo chưa tổng hợp hết để chốt lại, và phần chưa tổng hợp có thể giải trình lại sau.

    Cuối cùng, tôi muốn khẳng định rằng sự minh bạch và công bằng cũng như sự trung lập là cơ sở để đảm bảo doanh nghiệp của mình giữ lòng tin đối với cổ đông, dù lúc này doanh nghiệp có thể lời ít hoặc lỗ nặng.

    Nhưng nhà đầu tư đâu chỉ nhìn vào quá khứ, mà phải đánh giá sự tin tưởng của họ trong tương lai đối với doanh nghiệp để có thể nắm giữ lâu dài. Còn những doanh nghiệp giai hạn nộp báo cáo tài chính không biết là vì khách quan hay không, nhưng trước mặt nếu không giải trình một cách trung thực hoặc thiếu cơ sở thì đảm bảo rằng giá trị thị trường mà nhà đầu tư nhìn nhận sẽ bị hoài nghi.

    12:45 (GMT+7) - Thứ Năm, 31/7/2008 Trả lời Thích
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?