“Lãi suất cho vay sẽ giảm, nhưng rất chậm!”

Huy Le Tu

22:21 (GMT+7) - Thứ Tư, 20/8/2008

Trước hết tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của bạn Phạm Tấn Tài cũng như phát biểu của ông Lê Đắc Sơn, tuy nhiên tôi xin đưa ra một số nhận xét và quan điểm như sau.

Hiện nay chúng ta đang làm tất cả để có thể kiểm soát tình trạng lạm phát và các chính sách vĩ mô của chính phủ đang phát huy tác dụng, tuy nhiên trong giai đoạn hậu lạm phát thì nền kinh tế vẫn phải tiếp tục phát triển.

Để làm được điều này thì nền kinh tế mà cụ thể là các doanh nghiệp cần một lượng vốn lớn, nhưng trên thực tế hiện tại và chưa biết sẽ kéo dài đến bao giờ là các doanh nghiệp rất khó để tiếp cận nguồn vốn.

Vì vậy việc giảm lãi suất vay vốn sẽ là phương tiện hữu hiệu nhất giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn. Tuy nhiên việc cắt giảm lãi suất cần phải có thời gian và lộ trình cụ thể, cần có sự đồng thuận. Sở dĩ phải làm như vậy vì:

- Trước đây, khi Ngân hàng Nhà nước tăng lãi suất cơ bản, buộc các ngân hàng tăng lãi suất thì người bị thiệt là các doanh nghiệp, nhưng hầu hết các doanh nghiệp đều nhận thức và chia sẽ rằng đó là chính sách điều tiết vĩ mô của Chính phủ. Nếu việc cắt giảm lãi suất mà không có thời gian lộ trình cụ thể thì rất dễ gây mất lòng tin và gây hiểu lầm trong chính sách điều hành vĩ mô đối với những người gửi tiền (mà ở đây chiếm không ít là những người nông dân, công nhân, hưu trí....).

- Phải có sự đồng thuận giữa các ngân hàng về mặt bằng lãi suất để không gây biến động lớn trên thị trường huy động vốn, tiền vào hệ thống thì it mà dịch chuyển giữa các đơn vị trong hệ thống thì nhiều làm cho chi phí tăng lên mà hiệu quả lại sử dụng lai thấp.

Phạm Quốc Đông

16:00 (GMT+7) - Thứ Tư, 20/8/2008

Chúng ta phải thừa nhận rằng các nhà kinh doanh ngân hàng là những người rất giỏi trong việc tính toán phần trăm lãi suất đầu vào và đầu ra để đạt được lợi nhuận trong kinh doanh.

Thực tế cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2008 mặc dù các ngân hàng đều gặp phải những khó khăn này nọ, nhưng họ vẫn đạt lợi nhuận rất cao so với các khối doanh nghiệp khác. Đến hết tháng 7 năm 2008 cũng chưa thấy ngân hàng nào công bố kết quả kinh doanh hoà vốn hoặc thua lỗ.

Nói rằng "với lãi suất huy động bình qân là 18%/ năm cộng với các khoản chi phí khác thì lãi suất đầu vào ở các ngân hàng đang ở mức lớn hơn 21%/năm" là chưa chính xác.

Bởi: lãi xuất đầu vào của các ngân hàng phải được tính toán trên cơ sở lãi suất bình quân của các nguồn vốn huy động. Mức 18% như nói trên là mức bình quân lãi suất huy động tiết kiệm từ dân cư hiện nay. Các ngân hàng còn có nguồn vốn huy động khác nữa có giá rẻ hơn như tiền gửi thanh toán của các tổ chức kinh tế, các nguồn vốn từ các nhà tài trợ khác, vay nước ngoài...

Như vậy vốn bình quân đầu vào của các ngân hàng rõ ràng là có thể thấp hơn 18%/năm.

Việc định lãi suất cho vay đầu ra là bao nhiêu thì hoàn toàn do các ngân hàng tự quyết định với trần tối đa là 21% theo quy định hiện hành. Trong thời gian qua, có một số ngân hàng quyết định giảm lãi suất cho vay trong khi chưa giảm lãi suất huy động đầu vào, là bởi họ có thực lực về tài chính, có bình quân lãi suất đầu vào thấp hơn nhiều ngân hàng khác, họ nhìn thấy lợi ích dài hạn hơn là ngắn hạn nên đã chủ động hạ lãi suất cho vay để tạo điều kiện cho khối các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn kinh doanh hoạt động có hiệu quả, chia sẻ một phần lợi nhuận của mình cho các doanh nghiệp là điều rấ đúng và đáng hoan nghênh.

Không có cơ sở để nói đây là chiêu thu hút khách hàng từ các ngân hàng khác để cạnh tranh của họ. Các ngân hàng đều có phân khúc khách hàng riêng của mình rất rõ.

Khi nói đến giảm lãi suất cho vay là các nhà kinh doanh ngân hàng đề cập ngay đến việc giảm lãi suất huy động đầu vào từ dân cư là điều dễ hiểu. Tuy nhiên nếu chỉ có như vậy thì vẫn chưa đủ. Các ngân hàng cần phải nâng cao chất lượng tài sản "Nợ" và tài sản "Có" của mình, nâng cao khả năng quản tri điều hành, tiết giảm chi phí, cải thiện hiệu quả đầu tư thì mới có thể có giải pháp giảm lãi cho vay đối với các doanh nghiệp trong khi lãi suất đầu vào chưa thể giảm được.

Từ đó, các ngân hàng mới có thể nuôi dưỡng được nguồn thu của mình từ các doanh nghiệp về dài hạn, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của mình.

Trong trường hợp có các ngân hàng quá yếu kém chỉ có nguồn huy động duy nhất từ tiết kiệm của dân cư và từ thị trường liên ngân hàng với chi phí cao thì cũng phải xem xét lại định hướng hoạt động kinh doanh của mình, bởi như vậy thì không thể gọi là ngân hàng mà chỉ xứng đáng như là các hợp tác xã tín dụng ngày xưa hay các tổ chức quỹ tín dụng nhân dân ngày nay.

Và khi họ không thể phát triển lên được thì việc sáp nhập với các ngân hàng khác là điều nên làm.

Phạm Tấn Tài

11:49 (GMT+7) - Thứ Tư, 20/8/2008

Tôi đồng ý với ý kiến của ông Lê Đắc Sơn.

Rõ ràng việc các ngân hàng thông tin rầm rộ về việc giảm lãi suất cho vay xuống còn 19%-20% chỉ là chiêu thu hút khách hàng của các ngân hàng khác. Vì trong tình hình lãi suất huy động như hiện nay thì lãi suất đầu ra (cho vay) phải trên 21%/năm (vì phải tính đến một lượng tiền mà ngân hàng huy động vào không thể cho vay: dự trữ bắt buộc, dự trữ tại quỹ.

Ngoài ra, phải tính đến các phi phí hoạt động: thuê mặt bằng, nhân sự, điện nước, chi phí khác). Do đó, để áp dụng lãi suất cho vay thấp hơn 21%/năm, nghĩa là thấp hơn mức sinh lợi, tức là có thể bị lỗ, thì họ phải tính đến một phương án là có khoản thu để cân đối.

Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước đã cấm thu các loại phí liên quan đến khoản vay. Như vậy, chỉ có thể thu từ dịch vụ ngân hàng (thu phí bảo lãnh, thu phí mở L/C, tu chỉnh, phí chuyển tiền,...). Mà đâu phải khách hàng nào cũng sử dụng nhiều sản phẩm của ngân hàng để thu phí.

Điều đó đồng nghĩa với việc ngân hàng sẽ áp dụng lãi suất thấp đối với một nhóm đối tượng khách hàng có chọn lọc. Những khách hàng này có thể được lựa chọn vựa vào một trong các tiêu chí điển hình sau: có quan hệ giao dịch uy tín tại ngân hàng trong thời gian nhất định (12 tháng hoặc hơn), sử dụng thường xuyên nhiều sản phầm, dịch vụ ngân hàng (L/C, bảo lãnh, T/T, chuyển khoản, chiết khấu, ...), chưa từng phát sinh nợ quá hạn tại các tổ chức tín dụng khác,...

Do đó, việc giảm lãi suất trong ngắn hạn mang tính đại trà cho nhiều khách hàng là điều rất khó thực hiện. Khi mà lãi suất đầu vào đã được khách hàng chốt lại ngay khi mở sổ tiết kiệm có kỳ hạn (thông thường là từ 3-12 tháng) tại các ngân hàng khi thời điểm lãi suất huy động ở mức cực cao (tháng 6-7/2008, có tổ chức huy động trên 20%, ví dụ: Seabank).

Do đó, các trong thời điểm này, khách hàng sẽ kém thông minh để rút tiền gởi lãi suất cao để mở sổ gởi lại với lãi suất thấp. Điều đó có nghĩa là, trong tương lai gần (3-6 tháng nữa), các ngân hàng sẽ không thể huy động với lãi suất thấp, mà theo ông Sơn là không thể thấp hơn 15%/năm.

Hơn nữa, các ngân hàng này còn muốn duy trì lãi suất cho vay 21%/năm là nhằm bù đắp khoản lỗ đối với các khách hàng mà ngân hàng đã cho vay ngắn hạn thời điểm tháng 3-5/2007 với lãi suất lúc bấy giời giao động từ 10.8-13.8%/tháng.

Việc giảm lãi suất cho vay phải được tiến hành đồng loạt và phải có sự liên kết chặt chẻ giữa các ngân hàng. Muốn vậy, các ngân hàng lớn, có tên tuổi phải bắt tay ngay trong việc giảm lãi suất tiền gởi (đầu vào), có như vậy, nó mới tạo ra làn sóng giảm lãi suất cho các ngân hàng quy mô nhỏ làm theo.

Lãi suất đầu vào là được tính vào chi phí sản của doanh nghiệp. Lãi suất cao làm cho giá thành sản phẩm đội thêm. Nó tiếp tai cho lạm phát. Và hậu quả là người tiêu dùng (những người lao động nghèo, công nhân, viên chức) sống bằng đồng lương ít ỏi càng thêm khó khăn.

Mong sao, chính phủ cùng các ban ngành liên quan có những động tác tích cực khuyến khích thỏa đáng và có những biểu dương kịp thời đối với những tổ chức tín dụng đi tiên phong trong phong trào giảm lãi suất cho vay và hỗ trợ thành công các doanh nghiệp kinh doanh lành mạnh.