IPO Vietinbank vẫn còn là ẩn số

DŨNG - PHƯƠNG - TRƯỜNG - BÍCH

19/12/2008 09:42 (GMT+7)

picture Các nhà đầu tư dự buổi giới thiệu IPO Vietinbank tại Khách sạn Melia, Hà Nội.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) đã bắt đầu chiến dịch bán đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng.

Ban lãnh đạo ngân hàng này tin rằng cuộc đấu giá sẽ thành công vì Vietinbank có chất lượng tín dụng, quy mô tài sản và giàu tiềm năng bậc nhất hiện nay. Liệu nhà đầu tư có quan tâm và đăng ký tham gia đấu giá hay không, câu trả lời chỉ có thể biết được vào cuối ngày 19/12, khi thời hạn đăng ký kết thúc.
 
Những thông tin tốt

Theo bản công bố thông tin và trả lời của vị Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vietinbank trong buổi roadshow ngày 16/12/2008, đây đang là một trong số ít ngân hàng tốt nhất Việt Nam hiện tại, bởi:

- Thương hiệu Vietinbank được các tổ chức nước ngoài đánh giá cao.

- Mạng lưới hoạt động rộng khắp gồm một hội sở chính, 3 sở giao dịch, 138 chi nhánh, 188 phòng giao dịch… phân bố rộng khắp 56 tỉnh thành phố; có quan hệ đại lý với trên 800 ngân hàng và định chế tài chính của 90 quốc gia. Đặc biệt Vietinbank đã có trường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực mà chưa ngân hàng nào có được.

- Vietinbank đang sở hữu tài sản là bất động sản khổng lồ 563.284 m2 đất, có vị trí rất đáng tiền, mà không có bất kỳ ngân hàng nào ở Việt Nam có được. Nhiều vị trí đất đẹp ở Hà Nội, Tp.HCM, Đà Nẵng đã và đang được xây dựng thành các văn phòng làm việc hoành tráng. Vietinbank đã chi ra 54 triệu USD để có giấy chứng nhận quyền sử dụng đầt và đã được đưa vào chi phí năm 2008. Có thể xem như chi phí thuê đất / văn phòng bằng 0 trong những năm tới.

- Vietinbank có tỷ lệ nợ xấu thấp: 1,02% năm 2007.

- Vietinbank đã thay đổi tên, logo và đăng ký bản quyền quốc tế thể hiện quyết tâm đổi mới.

Những thông tin trên có thể xem là sẽ ảnh hưởng tích cực đến giá trị cổ phiếu Vietinbank, mặc dù các cách tiếp cận truyền thống định giá cổ phiếu không lượng hóa để bao hàm hết được.

Những thông tin làm yếu giá trị

- Trong bản công bố thông tin IPO, người ta chưa thấy rõ được tầm nhìn, mục tiêu, chiến lược cũng như các kế hoạch hành động để đạt được mục tiêu.

- Nhân sự của ngân hàng khá đông, trên 14 ngàn nhân viên.

- Giới thiệu về ban lãnh đạo và điều hành ngân hàng quá vắn tắt. Nhà đầu tư rất muốn biết thông tin về độ tuổi, trình độ học vấn và kinh nghiệm quản lý ngân hàng của Hội đồng Quản trị và Ban giám đốc.

- Các số liệu trong báo cáo tài chính 2007 và 9 tháng năm 2008 chưa đủ để chứng minh Vietinbank hoạt động hiệu quả. Chỉ tiêu ROA thấp: 0,76% (2007); ROE 14,12% (2007), trong khi kỳ vọng về các chỉ tiêu này cần phải đạt trên 1,5% và trên 20% tương ứng.

- Kế hoạch kinh doanh cho những năm tiếp theo chưa phản ánh được kỳ vọng của nhà đầu tư. Cụ thể, mức chi cổ tức năm 2009 dự kiến 323 VND; năm 2010 là 437 VND là quá thấp, chỉ bằng 1,6% và 2,2 % so với giá khởi điểm 20.000 VND.

- Sau cổ phần hóa, nhà nước vẫn nắm giữ 80% cổ phần chi phối và việc nhiều nhà đầu tư rất e ngại về việc khó thay đổi lề lối và tác phong làm việc là có cơ sở.

- Thời gian niêm yết cổ phiếu sau cổ phần cũng chưa có lộ trình cụ thể, khi bài học từ IPO của Vietcombank, Bảo Việt, Sabeco, Habeco đã làm nản lòng nhiều nhà đầu tư.

- Thặng dư vốn sau IPO hiện chưa biết rõ nhà nước sẽ cho phép Vietinbank được giữ lại hay phải nộp.

Thử định giá

Chúng tôi có sử dụng nhiều cách tiếp cận nhằm đánh giá Vietinbank ở các góc độ khác nhau với những giả định khác nhau dựa trên cách nhìn nhận và đánh giá Vietinbank của từng đối tượng nhà đầu tư.

Trên cơ sở đó, chúng tôi đưa ra 4 phương pháp định giá dưới đây nhằm giúp quý nhà đầu tư có được cái nhìn đa dạng hơn về giá trị của Vietinbank.

Các phương pháp sử dụng bao gồm: phương pháp so sánh P/E (thị giá/thu nhập cổ phiếu), phương pháp so sánh P/B (thị giá/giá trị sổ sách cổ phiếu), phương pháp chiết khấu dòng tiền đối với vốn chủ sở hữu (FCFE - mô hình tăng trưởng 4 giai đoạn có điều chỉnh), phương pháp chiết khấu dòng cổ tức (DDM).

Ngoài ra, các nhà đầu tư còn có thể tham khảo thêm phương pháp so sánh PE với hai ngân hàng có cùng qui mô với Vietinbank của Trung Quốc là Bank of Ningbo và Bank of Nanjing.

Đây là hai trong tổng số 114 ngân hàng cấp thành phố (city commercial banks) thuộc sở hữu nhà nước tiến hành cổ phần hóa thông qua IPO từ giữa năm 2007. Các ngân hàng này có quy mô rất gần với Vietinbank, có tổng tài sản 10,4 tỷ USD và 10,3 tỷ USD, với ROE khoảng 14,5%-16% và ROA khoảng 1,4%.

STT Phương pháp đánh giá Giá cổ phiếu dao động Giá cổ phiếu trung bình ước tính (VND)
1 P/E - Thị giá/thu nhập cổ phiếu 8.500-11.300 10.500
2 P/B - Thị giá/giá trị sổ sách cổ phiếu 10.200-19.000 17.000
3 FCFE - Chiết khấu luồng tiền cổ đông 12.500-26.000 21.500
4 DDM - Chiết khấu dòng cổ tức 13.800-21.500 16.600
5 So sánh với ngân hàng cùng quy mô của Trung Quốc   16.600

Lựa chọn giá nào?

Mỗi nhà đầu tư sẽ có quan điểm riêng của mình về định giá cổ phiếu Vietinbank. Chúng tôi dự đoán:

- Nhà đầu tư ngắn hạn sẽ định giá Vietinbank dựa trên việc so sánh các chỉ tiêu tài chính của Vietinbank với các ngân hàng đã niêm yết như ACB, STB và các ngân hàng chưa niêm yết như VCB, MB, HBB, Eximbank… để đi đến quyết định có nên hay không tham gia IPO.

- Nhà đầu tư có tổ chức dài hạn quan tâm trước tiên đến việc bảo toàn vốn. Cổ tức được chia hàng năm cần phải đủ để bù đắp chi phí vốn. Phương pháp định giá dựa trên chiết khấu luồng cổ tức có lẽ phù hợp hơn đối với nhà đầu tư này khi xác định giá trị Vietinbank và mức giá dao động trong khoảng 15-18 nghìn đồng với giả định tỷ lệ cho trả cổ tức 10-12%/năm;

- Nhà đầu tư chiến lược nước ngoài: nếu được lựa chọn, họ sẽ trở thành cổ đông lớn nắm giữ 5% vốn điều lệ. Kỳ vọng của cố đông chiến lược nước ngoài có lẽ khác hẳn với nhà đầu tư trong nước. Họ sẽ tham gia vào quá trình ra quyết định và kỳ vọng tạo ra những thay đổi căn bản về phương thức quản lý điều hành của Vietinbank. Mô hình tăng trưởng 4 giai đoạn có lẽ phù hợp với nhà đầu tư này. Và vì thế nếu tham gia, họ có thể trả giá cao hơn giá khởi điểm.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng lưu ý là các cách tiếp cận truyền thống chỉ dựa trên những thông tin tài chính hiện thời, do đó không bao hàm được những giá trị nội tại của Vietinbank như thương hiệu, kinh nghiệm quản lý, mạng lưới hoạt động, những quan hệ tiềm năng, giá trị của những tài sản ngầm, tài sản vô hình, giá trị của tài sản là bất động sản... Vì vậy, nhà đầu tư cần tìm hiểu thêm về các thông tin này để ra quyết định hợp lý.

* Nhóm tác giả thuộc Phòng Phân tích Đầu tư, Công ty Cổ phần Chứng khoán Tân Việt (TVSI).

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • An Puso

    15:11 (GMT+7) - Thứ Bảy, 20/12/2008

    Nói chung quá trình diễn ra IPO cho Vietinbank thì đã chuẩn bị từ lâu và cho đến giờ thì có thể coi là thời điểm thích hợp. Quá trình hình thành và phát triển Vietinbank cũng trãi qua nhiều giai đoạn và Vietinbank cũng đã có những thành tựu rất đáng khích lệ.

    Tuy nhiên sau IPO thì Vietinbank cần thay đổi mạnh mẽ hơn nữa trong các chiến lược của mình khi chuyển qua phát triển thêm về dịch vụ - sản phẩm bán lẻ.

    Những nhận định về Vietinbank ở các mặt mạnh và mặt yếu thì tương đối là chính xác, tuy nhiên chúng ta không thể bàn đến việc so sánh với các ngân hàng "nông thôn" chuyển đổi ở Trung Quốc được.

    Cũng không thể so sánh với Vietcombank về quá trình IPO. Ở mỗi ngân hàng có những đặc điểm rất riêng, Vietcombank có rất nhiều lợi thế về giao dịch quốc tế do chức năng ban đầu của nó đã đuợc định sẵn và là đầu mối về quan hệ quốc tế trong ngành ngân hàng ở Việt Nam những năm đổi mới.

    Hi vọng rằng sau IPO thì Vietinbank sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, năng động hơn, trẻ trung hơn và nhanh chóng hơn.

  • Khuất Hanh

    17:45 (GMT+7) - Thứ Sáu, 19/12/2008

    Theo tôi, việc đánh giá còn phụ thuộc nhiểu yếu tố chứ không đơn thuần chỉ là các chỉ số tài chính, vị thế, hay một số mặt hiện tại. Nó còn tuỳ thuộc vào là đầu tư ngắn hạn hay dài hạn.

    Về ngắn hạn thì một số phương pháp mà các bạn đưa ra là tương đối đầy đủ, còn nhận xét thì tuỳ đánh giá của mỗi người.

    Về dài hạn, chúng ta phải xem xét tới chiến lược phát triển mà các lãnh đạo Ngân hàng Công thương đưa ra, hoặc bạn phải tự tìm kiếm vì có những chiến lược quan trọng sẽ không được công bố.

  • Trần Trung

    16:27 (GMT+7) - Thứ Sáu, 19/12/2008

    Tôi đồng ý với nhận xét của Anh Quân về phương pháp DDM, còn các nhận xét khác chưa thực sự thuyết phục lắm.

    Ban lãnh đạo đại đa số đã làm việc với ngân hàng từ khá lâu không có nghĩa là năng lực của họ vượt trội so với mặt bằng chung của các chuyên gia trong ngành tài chính ở Việt Nam chứ chưa nói gì đến trong khu vực. Họ sẽ gặp rất nhiều vấn đề hóc búa, mới mẻ sau cổ phần hoá, những vấn đề mà khi còn được Nhà nước bảo trợ họ chưa gặp phải....

    2 ngân hàng “nông thôn” của Trung Quốc tìm được đối tác chiến lược, chỉ tiêu tài chính còn khá hơn cả Vietibank.

    Kế hoạch kinh doanh rất chung chung, chủ yếu xoáy vào quỹ đất được cấp ở những vị trí đắc địa, không nhắc đến quản trị rủi ro, sẵn sàng tuyển dụng những nhân tài ngoài ngân hàng vào vị trí cao như uỷ viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, trưởng phòng và thải loại những người không đủ năng lực...

    Nhân lực 14.000 của họ quá lớn. Liệu ngân hàng có nghĩ đến áp dụng công nghệ hiện đại (ví dụ như mở nhiều dịch vụ online, phone banking...) và giảm thiểu nhân lực nhưng vẫn nâng cao hiệu quả hoạt động.

  • Văn Cao Nguyên Bảo

    12:21 (GMT+7) - Thứ Sáu, 19/12/2008

    Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của Anh Quân.

  • Anh Tuấn

    11:50 (GMT+7) - Thứ Sáu, 19/12/2008

    Tôi cho rằng, bài báo đã không đánh giá đầy đủ điểm yếu của Vietinbank như trước đây dư luận đã từng phân tích đối với Vietcombank.

    Theo tôi cần có nhưng lưu ý sau:

    - So với 3 ngân hàng quốc doanh lớn khác (Vietcombank đã CPH), Viettinbank không có thế mạnh nổi trội:

    + Về uy tín quốc tế và dịch vụ thương mại, thanh toán quốc tế, Vintinbank không thể có tiếng tăm như Vietcombank.

    + Về nghiệp vụ ngân hàng bán buôn Vietinbank vẫn chưa nổi trội nếu so với BIDV.

    + Về nghiệp vụ Ngân hàng bán lẽ - cho vay cá nhân (trước đây các nhà đầu tư nước ngoài đã dánh giá thấp Vietcombank ở mặt này) Vietinbank không thể bằng Agribank và các ngân hàng thương mại cổ phần khác.

    Nói tóm lại lợi thế cạnh tranh của Vietinbank là không mạnh như một số ngân hàng lớn khác.

    - Về tỷ lệ nợ xấu, nên xem xét kỹ đó là theo đánh giá của chính ngân hàng hay của kiểm toán quốc tế. Các ngân hàng lớn đều được kiểm toán bởi các công ty uy tín trên thế giới, và tỷ lệ này do hai bên đưa ra là khá chênh lệch.

  • Anh Quân

    11:10 (GMT+7) - Thứ Sáu, 19/12/2008

    Tác giả bài viết này có thể còn thiếu thông tin nên phân tích chưa sâu.

    - Về lý lịch của ban lãnh đạo Vietinbank thể hiện khá rõ trong bản cáo bạch, đại đa số họ đã làm việc với ngân hàng từ khá lâu.

    - Kế hoạch kinh doanh của Vietinbank theo tôi là phù hợp và thận trọng, không đặt ra dự tính quá cao

    - Thặng dư IPO của Vietinbank theo quy định thì rõ ràng 20% thuộc về ngân hàng (trường hợp Bảo Việt cũng vậy).

    - Thời điểm niêm yết: Theo tin của Bloomberg hôm 17/12, Vietinbank đã thông báo rẳng sẽ niêm yết trong tháng 4 năm 2009 ngay sau khi hoàn thành việc chuyển đổi thành ngân hàng cổ phần.

    - Về phương pháp ước tính giá trị Vietinbank: Tôi thấy việc nhóm phân tích lấy 2 ngân hàng địa phương của Trung Quốc là Ningbo và Nanjing để so sánh là hoàn toàn khập khiễng vì vai trò của 2 ngân hàng này không khác gì ngân hàng thương mại cổ phần nông thôn ở Việt Nam. Có lẽ nhóm phân tích chỉ nhìn đến giá trị thị trường tương đương với Vietinbank thì lấy ra để so sánh, do đó dẫn đến sự khập khiễng.

    Áp dụng phương pháp DDM trong trường hợp 1 doanh nghiệp hạn chế hoặc không chi trả cổ tức là không đơn giản. Nhất là trong trường hợp ngân hàng vì ngân hàng phải chịu quy định rằng buộc về tỷ lệ an toàn vốn (CAR). Nếu trả cổ tức quá cao thì vốn sẽ không tăng kịp với tốc độ tăng trưởng tài sản, dẫn đến CAR bị giảm xuống. Trong tình hình khủng hoảng tài chính hiện nay, theo các chuyên gia ngân hàng quốc tế, tỷ lệ an toàn vốn cấp 1 - tier-1 CAR (chỉ tính vốn chủ sở hữu) nên đạt ít nhất là 10%. Do đó mà hàng loạt các ngân hàng lớn trên thế giới phải phát hành thêm cổ phiếu như mới nhất là Standard Chartered Bank. Vì vậy, không khó hiểu khi Vietinbank không dám chi trả cổ tức quá cao để luôn duy trì CAR > 10%.

    Theo tôi, có lẽ đơn giản và hợp lý nhất là sử dụng mô hình tăng trưởng Gordon để định giá 1 ngân hàng Việt Nam theo giá trị sổ sách. Sau đó, so sánh với một số ngân hàng có tầm hoạt động quốc gia tương đương trong khu vực.

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Chứng khoán

Nam Nguyen T

16:29 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

Tôi thấy Lan Ngọc đặt tiêu đề thấy chưa chuẩn lắm. Chẳng qua chỉ là một phiên Bulltrap diễn ra khoảng 20 phút cuối trên...

Trong bài: Chứng khoán chiều 24/5: HNX bừng tỉnh (5 ý kiến)

hữu hải

16:25 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

LN hôm nay có 2 tít theo kiểu sáng nắng chiều mưa !...

Trong bài: Chứng khoán chiều 24/5: HNX bừng tỉnh (5 ý kiến)

Minh Anh

16:17 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

Các bác thân mến, em có mấy ý kiến như sau: - Tháng vừa qua xăng tăng đến 3000 mà CPI tăng có 0,18%. - Bỏ trần...

Trong bài: Chứng khoán sáng 24/5: Lịm dần (15 ý kiến)

Tuan

16:01 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

NĐT đang phản ứng bán thái quá, chỉ nên bán khi bị Margin Call, và ko nên cắt lỗ thời điểm này nữa vì quá...

Trong bài: Chứng khoán chiều 24/5: HNX bừng tỉnh (5 ý kiến)

dieudo79

15:59 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

Bài viết phản ánh đúng tình hình diễn biến giao dịch và lời văn hay... Mong Lan Ngoc có ngày càng nhiều bài viết thế...

Trong bài: Chứng khoán chiều 24/5: HNX bừng tỉnh (5 ý kiến)