Vụ The Manor và những lỗ hổng pháp lý

HẠNH LIÊN

06/03/2009 10:58 (GMT+7)

picture Một biểu ngữ được người dân khu chung cư The Manor dán lên xe của mình để phản đối chủ đầu tư là Công ty Bitexco, trong vụ tranh chấp xung quanh việc nộp phí giữ xe ở tầng hầm chung cư này - Ảnh: AutoPro.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
Vụ tranh chấp giữa cư dân và chủ đầu tư xung quanh việc nộp phí giữ xe ở tầng hầm chung cư The Manor chỉ là một minh chứng điển hình cho nhiều bất hợp lý đang tồn tại ở một số nhà chung cư mới.

Nêu ra quan điểm này trong cuộc trao đổi với VnEconomy, Luật sư Trần Đình Triển, Phó chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Hà Nội cho rằng, nhìn vào những vụ tranh chấp tại nhiều khu chung cư hiện nay, có thể thấy đang tồn tại những lỗ hổng về mặt pháp lý, với phần thiệt nghiêng hẳn về phía người dân.

"Chủ đầu tư đã lợi dụng lỗ hổng pháp lý để ép người dân"

Nhìn từ khía cạnh pháp lý, quan điểm của ông về sự bất đồng xung quanh phí giữ xe mà suốt hai năm không giải quyết được tại chung cư The Manor, mà thực chất là tranh chấp về quyền sở hữu chung, riêng diện tích này?

Trong trường hợp này chủ đầu tư có mấy điểm sai. Thứ nhất là nâng phí trông xe vượt quá khung giá của nhà nước quy định, ép người dân phải ký hợp đồng trông giữ xe.

Thứ hai, chủ đầu tư thiếu trách nhiệm. Vì khi xây dựng nhà chung cư, chủ đầu tư phải có trách nhiệm xây tầng hầm phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của người dân ở chung cư đó.

Thứ ba, khi tự ý nâng giá lên, không được sự hợp tác của người dân, chủ đầu tư đơn phương không cho người dân gửi xe nữa. Hành động này khác gì đuổi người dân đi nơi khác sống. Hơn nữa việc làm này lại dẫn đến những hệ luỵ khác, người dân phản đối để xe lộn xộn, gây mất trật tự xã hội.

Theo ông, trong trường hợp chủ đầu tư cần thiết phải tăng phí xe để phục vụ bộ máy vận hành, lẽ ra chủ đầu tư nên làm gì?

Lẽ ra trong trường hợp này chủ đầu tư cứ tính theo giá của các chung cư khác. Còn việc nâng giá lên hay không phải thông qua chính quyền địa phương, cùng họp bàn với người dân để đưa ra mức giá hợp lý. Tôi nghĩ, nếu chủ đầu tư đưa ra những bằng chứng xác thực cho thấy việc tăng giá là cần thiết thì sẽ thuyết phục người dân hơn.

Phải chăng lợi dụng lúc thị trường sốt giá, người mua không quan tâm tới hợp đồng, chủ đầu tư đã lập lờ đưa ra những điều khoản bất lợi cho người mua. Khi nhà chung cư đi vào vận hành , chủ đầu tư đặt người mua vào thế "sự đã rồi", đẩy cái khó cho người mua?

Tôi phải nói rằng, hiện nay người ta đang mua bán nhà dưới dạng hợp đồng thoả thuận dân sự. Chủ đầu tư hoàn toàn có quyền cho rằng, chủ đầu tư yêu cầu như thế, việc mua hay không là quyền của người mua. Chủ đầu tư đưa ra những điều kiện mà pháp luật chưa điều chỉnh, chưa quy định cụ thể nên người mua bị thiệt cũng phải chịu. Chủ đầu tư đã lợi dụng lỗ hổng pháp lý để ép người dân

Nhưng cũng phải nhìn nhận thế này, trong những tranh chấp như thế, người mua cũng có lỗi. Tôi biết nhiều trường hợp khi mua nhà, dù biết rằng trong hợp đồng có những điều khoản bất lợi cho mình mà người mua vẫn "liều".

Có thể một phần nguyên nhân là do thời điểm trước đây thị trường thiếu nguồn cung nên người mua chỉ quan tới việc có mua được nhà hay không?

Đúng là có nguyên nhân do thị trường thiếu nguồn cung dẫn đến tranh nhau suất mua. Thị trường do chủ đầu tư cầm cương. Nhưng nguyên nhân cơ bản là do những lỗ hổng về mặt pháp lý dẫn đến rất nhiều tranh chấp trong nhà chung cư.

Với kinh nghiệm của một luật sư, ông thấy ở những khu đô thị, khu chung cư hiện nay thường xảy ra những loại tranh chấp như thế nào?

Có loại tranh chấp liên quan đến tiền đặt cọc, tức là người mua đặt cọc rồi nhưng khi xem xét dự án lại không thấy như quảng cáo của chủ đầu tư. Có tranh chấp về hợp đồng khi chủ đầu tư đưa ra bản hợp đồng với những điều khoản bất lợi cho người mua nhưng người mua buộc phải ký vì đã trót đặt cọc rồi.

Lại có tranh chấp khi người mua không đồng tình với thiết kế và tiêu chuẩn của căn nhà vì nó không giống với thiết kế ban đầu đã đươc phê duyệt. Rồi tranh chấp về chất lượng chung cư không đảm bảo, về cơ sở hạ tầng mấy năm sau vẫn chưa được hoàn thiện. Và đặc biết là kiểu tranh chấp diện tích chung riêng như thế này.

Có một thực tế, chủ đầu tư tự ý tăng giá vì mục tiêu lợi nhuận nhưng khi có sự cố xảy ra gây thiệt hại cho cư dân (như trận lụt lịch sử tại Hà Nội cuối tháng 10 gây ngập hầm để xe của nhiều chung cư) thì chủ đầu tư lại tìm mọi cách thoái thác trách nhiệm?

Cũng là do lỗ hổng pháp lý thôi. Nếu có quy định cụ thể thì làm sao chủ đầu tư thoái thác được.

Tôi lấy thêm một ví dụ thể hiện sự vô trách nhiệm của chủ đầu tư và lỗ hổng pháp lý trong việc mua bán chung cư. Có trường hợp chủ đầu tư đã làm hợp đồng với người mua. Nhưng khi thị trường lên cơn sốt giá, chủ đầu tư tìm cách "bắt" mọi lỗi nhỏ của người mua để đòi lại nhà, bán cho người khác với giá cao hơn.

Thử nghĩ xem, nếu thị trường sụt giảm như hiện nay, người mua làm hợp đồng rồi, liệu có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng mà lấy lại tiền cọc được không?

"Không nên để chủ đầu tư vừa đá bóng vừa thổi còi"

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 01/2009/TT-BXD, bên cạnh những quy định về trách nhiệm của tổ chức kinh doanh nhà ở đối với bên mua, Bộ Xây dựng yêu cầu hợp đồng mua bán căn hộ chung cư phải nêu rõ và đầy đủ phần diện tích thuộc sở hữu riêng của người mua, phần diện tích thuộc sở hữu chung của nhà chung cư. Ông có cho rằng thông tư này sẽ mở ra một hướng đi mới, giải quyêt hợp lý những tranh chấp nêu trên?

Những tranh chấp liên quan đến sở hữu chung, riêng kéo dài lâu này đều do chưa có quy định cụ thể. Ngay cả với thông tư hướng dẫn này, tôi nghĩ vẫn chưa giải quyết được triệt để vấn đề. Bộ Xây dựng yêu cầu hợp đồng phải nêu đầy đủ diện tích phần sở hữu chung trong nhà chung cư như hành lang, lối đi chung, cầu thang, thang máy, nơi để xe và các phần khác thuộc sở hữu chung.

Trong trường hợp nhà chung cư có những công trình, diện tích thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư hoặc của chủ sở hữu khác thì phải nêu rõ, ví dụ như bể bơi, sân tennis, siêu thị, nơi để xe phục vụ cho mục đích kinh doanh hoặc các phần diện tích khác.

Nhưng nếu chủ đầu tư "quên" không liệt kê đủ những phần diện tích sở hữu chung ví dụ như hầm để xe thì mọi việc sẽ ra sao? Nói như ông thì có vẻ như người mua chung cư phải chủ động tự bảo vệ mình để không bị mất tiền oan?

Đúng thế. Theo tôi, khi chưa có một hành lang pháp lý chặt chẽ, đủ sức bảo vệ người mua nhà thì tốt nhất là nên cẩn trọng, xem kỹ hợp đồng và đừng có bỏ trứng vào cùng một giỏ. Trong thời điểm thị trường nhà đất xuống thấp như hiện nay, người mua càng có cơ hội chọn lọc, không nên để chủ đầu tư vừa đá bóng vừa thổi còi trên cùng một sân chơi.

Cụ thể trong vụ tranh chấp tại khu chung cư The Manor, theo ông trước mắt cần phải làm gì để ổn định sớm tình hình?

Chính quyền địa phương cùng các sở, ngành cần yêu cầu chủ đầu tư giải quyết ngay cho người dân được gửi xe. Dựa vào mức giá gửi xe theo khung giá của UBND tỉnh, thành phố quy định, trên cơ sở đó xem xet thực tế, yêu cầu chủ đầu tư ký ngay hợp đồng gửi xe với các hộ dân ở đó, cân nhắc giữa lợi nhuận của doanh nghiệp và quyền lợi của người dân.

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • Nguyen Quang Hop

    07:34 (GMT+7) - Thứ Ba, 10/3/2009

    Lỗ hổng pháp lý hay nói cách khác đó là sự quản lý yếu kém, không theo kịp hoặc tiên định được diễn biến của thực tế.

    Không riêng gì nhà chung cư mà nhà đất nói chung, đất đai công sở cho thuê nhưng tiền vào túi cá nhân, có cán bộ nhà đất giàu lên bất ngờ vì họ nắm được quy luật và sự quản lý yếu kém. Rõ ràng thực tế hiện nay nhu cầu nhà ở đang là vấn đề bức xúc của rất nhiều gia đình. Cảnh tượng xếp hàng lấy tích kê nộp tiền để mua chung cư "cao cấp" ? rõ ràng là không phải do vốn mà là do tổ chức phải chăng có vấn đề ? vì đất đai vẫn thuộc sở hữu Nhà nước.

    Còn các điểm qua dự án phân lô bán nền có dự án nào đúng với hợp đồng ? Giao sổ đỏ đúng hạn ? không thấy cơ quan nào can thiệp bảo vệ người tiêu dùng?

  • Đàm Hưng

    09:42 (GMT+7) - Thứ Bảy, 7/3/2009

    Thử hỏi các ông chủ của chung cư nếu xây dựng chung cư mà không có chỗ để xe thì liệu có 'thượng đế nào chịu bỏ tiền ra để được sở hữu một căn phòng của các ông không. Nhất là những người có thu nhập khá với những chiếc xe sang trọng thì liệu rằng họ có chấp nhận để xe của mình cách xa chỗ ở đến hàng cây số không.

    Hay do bây giờ tìm được một chổ để xe ở Hà Nội thì quả thật khó hơn tìm mua một cổ phiếu tăng giá trên thị trường chứng khoán vào thời điểm này? phải chăng vì lý do này mà các ông chủ các chung cư muốn độc quyền kinh doanh chổ để xe. Thiết nghĩ không nên vì chút lợi từ việc gửi xe mà làm mất hình ảnh của mình, muốn tăng thu cho mình còn nhiều cách hợp tình hợp lý hơn cơ mà.

  • New2way Co.

    23:51 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/3/2009

    Theo tôi, không có gì tuyệt đối.

    Chúng ta có thể đổ lỗi cho chủ đầu tư về thái độ và kiểu làm ăn chụp giật, nhưng cũng phải công nhận rằng dân tình nhà ta hiểu biết còn "lập lờ" nên dễ bị "dính đòn". Khi nào mất tiền hoặc mất cái gì đó chúng ta mới chịu hiểu ra vấn đề, thường là như vậy.

    Quan trọng hơn, đây cũng là một bài học để người ta thấy rằng, đừng có áp đặt quá đáng, cái gì cũng "một vừa hai phải", làm quá là "tức nước vỡ bờ".

  • Nam

    22:58 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/3/2009

    Đã gọi là chung cư tức là khi mua nhà, phải chấp nhận cái chung và cái riêng. Tất cả các chung cư trên thế giới, khi bán nhà hầu hết đều quy định quyền sử hữu của người mua chỉ nằm trong phạm vi mặt trong của bức tường của căn hộ của họ đổ lại. Người chủ sở hữu chung cư thậm chí không có quyền sở hữu cửa sổ, cửa kính, và cửa ra vào của chung cư.

    Toàn bộ những diện tích chung của chung cư như hầm để xe, sân vườn, bể bơi, sân chơi sẽ thuộc quyền quản lý và định đoạt của người quản lý chung cư, có thể do chủ dầu tư tự đứng ra quản lý hoặc thuê bên thứ ba quản lý.

    Ban quản lý chung cư sẽ đưa ra các quy định về quản lý cũng như thực hiện các công việc sửa chữa, nâng cấp, chăm sóc vườn hoa cây cảnh, quản lý bể bơi, sân chơi, bảo vệ, phòng cháy chữa cháy và cả gửi xe một cách thống nhất và chặt chẽ thì mới tạo ra một không gian sống sạch sẽ, an toàn và văn minh cho chung cư. Nếu không có sự quản lý tập trung và chặt chẽ như vậy thì Chung cư sẽ sớm chở thành những khu tập thể thời bao cấp khi ai thích để xe ở đâu thì ở, phơi quần ào ở đâu thì phơi, thích lắp điều hoà, ăngten... thế nào thì lắp.

    Như vậy, phải khẳng định rằng việc quản lý tập trung và phân biệt diện tích chung hoàn toàn thuộc sở hữu và quản lý của Chủ đầu tư là hoàn toàn hợp lý. Về diện tích để xe, chủ đầu tư phải đầu tư khá tốn tiền cho 1 chỗ đỗ xe. Hơn nữa, để đảm bảo công bằng cho những hộ gia đình có xe ô tô gửi và những hộ không cần dùng đến xe, việc quản lý tập trung và thu phí là hoàn toàn hợp lý. Ở nhiều nước, chỗ để xe được bán kèm với nhà, được tách biệt và có giá cả rõ ràng trước khi mua. Người mua có thể lựa chọn mua cả chỗ để xe hoặc không.

    Vì vậy, việc chủ đầu tư sử dụng mô hình chung cư hiện đại, sở hữu và quản lý diện tích chung là đúng. Điều cần phải bàn là phải định giá các dịch vụ sao cho hợp lý và thông tin đầy đủ để người mua trước khi quyết định. Hạng mục chung nào thu phí, hàng mục chung nào được dùng thoải mái, dịch vụ nào free, dịch vụ nào phải trả tiền, cơ chế điều chỉnh phí ra sao, công khai tài chính thu chi quản lý toàn nhà ra sao đều phải được đưa ra rõ ràng trong một hồ sơ gọi là Condo Documents và yêu cầu người mua đọc kỹ trước khi mua nhà.


    Thiết nghĩ, những ai đã có tiền mua nhà The Manor, hoặc Ciputra, có ô tô để gửi cũng nên tìm hiểu và chấp nhận lối sống và cách sinh hoạt cộng đồng một cách văn minh và quy củ.

  • Võ Văn Sự

    13:48 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/3/2009

    Quan sát bao nhiêu vụ liên quan đến nhà đất, ta thấy rằng nhiều chủ đầu tư "khôn vặt", đó là dựa vào lỗ hổng pháp lý để đánh bẫy khách hàng "thượng đế".

    Thời buổi kinh tế thị trường mà làm ăn kiểu "chụp giật" đó thì làm sao có thể kéo khách về phía mình.

    Phía khách hàng cũng vậy, họ đã lờ đi cái gậy pháp lý mà họ nên có. Âu cũng là tâm lý của những người không hiểu nhiều lắm về pháp luật, xem trọng quá vào niềm tin, lời hứa.

    Người đời có câu "được tình thì mất tiền, mất tiền thì được tình".
    Nhà gọi là "cao cấp" nhưng tình và lý chẳng cao cấp" - thực buồn.

  • Scorpion

    13:08 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/3/2009

    Qua vụ việc vừa rồi mới thấy các chủ đầu tư bất động sản luôn luôn có lợi khi người dân chưa hiểu biết rõ về pháp luật. Người dân mua nhà chung cư để ở với mức giá cao lại còn phải cõng thêm rất nhiều chi phí cao.

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Bất động sản

Minh Điền

10:17 (GMT+7) - Thứ Năm, 9/2/2012

Chỉ có vài anh ăn nhỏ còn phần lớn sẽ khó khăn dài, ngân hàng hiện nay có mở van cũng không dám cho vay...

Trong bài: Đầu tư bất động sản: “Lách” qua khủng hoảng (1 ý kiến)

Pvd

10:14 (GMT+7) - Thứ Hai, 6/2/2012

“Dù vậy, cũng đã có thêm những dấu hiệu cho định hướng của thị trường như Chính phủ sẽ giảm mức lãi suất nếu lạm...

Trong bài: Khó đoán thời điểm phục hồi thị trường nhà đất Tp.HCM (2 ý kiến)

Pvd

09:42 (GMT+7) - Thứ Hai, 6/2/2012

Nếu hiểu đất đai thuộc sở hữu “toàn dân” thì kế cả nhà nước (Chính phủ), dù là người có quyền quản lý toàn bộ...

Trong bài: Để thực thi nghiêm pháp luật đất đai (13 ý kiến)

Minh Dự

10:09 (GMT+7) - Chủ Nhật, 5/2/2012

Giá nhà đất ở Việt Nam tương đương với giá nhà đất ở những nước có thu nhập mấy chục ngàn USD/người thì việc khủng...

Trong bài: Thị trường bất động sản 2012 vẫn nhiều ẩn số (2 ý kiến)

Hữu Trần

00:08 (GMT+7) - Chủ Nhật, 5/2/2012

Tôi chưa rõ ai đúng ai sai trong việc này vì chính quyền ở Tiên Lãng thì nói là các ông phát biểu trên báo...

Trong bài: Để thực thi nghiêm pháp luật đất đai (13 ý kiến)