Tp.HCM: Khó tuyển lao động, tại sao?

Theo thống kê mới nhất của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Tp.HCM, thành phố hiện có 22,9 nghìn lao động bị mất việc và 17 nghìn người bị thiếu việc làm.

Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng trong 6 tháng đầu năm của 533 doanh nghiệp đã lên đến 61.527 người, gấp hơn 2 lần số lượng mất việc.

Nhìn số liệu trên, có thể thấy thị trường lao động tại Tp.HCM đang thiếu lao động nghiêm trọng, nếu không bù đắp bằng lao động mới đến từ những nơi khác.

Thiếu việc, mất luôn người

Trong giai đoạn mất việc trên diện rộng cuối năm 2008, đầu năm 2009 các doanh nghiệp thuộc ngành may mặc, da-giày, gỗ, chế biến hải sản, sản xuất linh kiện điện tử... phải bấm bụng cắt giảm hàng chục nghìn lao động. Riêng dệt may, da giày đã có 94 doanh nghiệp bị ảnh hưởng khiến 13.381 lao động mất việc, chiếm hơn một nửa số công nhân mất việc của tất cả các ngành.

Hiện nay, tình hình xoay chuyển ngược 180 độ, nhiều doanh nghiệp gia công xuất khẩu hàng may mặc không thể tuyển đủ lao động phục vụ cho nhu cầu sản xuất. Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Tp.HCM, lực lượng lao động làm trong ngành này có đến 70% đến từ các tỉnh, thành khác.

Đã có 24 doanh nghiệp từng cắt giảm lao động đang nhận lại lao động để sản xuất và ưu đãi với những người đã từng làm việc trước đây quay trở lại. Nhưng chuyện không dễ dàng vậy, người lao động sống cùng trong một khu nhà trọ hay cùng khu lưu trú chưa quên được hình ảnh bạn bè phải thu dọn đồ đạc khỏi nơi ở cũ vì mất việc làm.

Nguyễn Thúy An - quê Quảng Bình, đang ở khu lưu trú công nhân Linh Trung - nhớ lại: "Đầu năm 2009, chúng em rất hoang mang vì bạn bè lần lượt phải dọn đồ khỏi phòng lưu trú vì bị công ty cắt giảm. Đây là phòng công ty thuê cho công nhân, nên khi bị mất việc đồng nghĩa với việc mất luôn chỗ ở".

Chính vì vậy, các doanh nghiệp đã từng không thương tiếc cắt giảm hàng loạt công nhân, giờ không đứng trong thứ tự ưu tiên tìm việc của rất nhiều người lao động.

Sức hút giảm

Theo bà Đoàn Thị Thu Hà, Trưởng phòng Lao động - Tiền lương thuộc Hepza, sở dĩ nhiều doanh nghiệp tuyển không ra người vì lượng lao động trở về quê khi mất việc, thiếu việc chưa trở lại thành phố. Doanh nghiệp đang ra sức thu hút lao động, nhưng vẫn thiếu trầm trọng mặc dù đã hạ chuẩn đầu vào. Một số công ty gặp khó khăn cả trong việc tuyển dụng lao động phổ thông như Công ty Nissei, Công ty Tân Hưng Vương, Công ty Nidec Copal, Công ty Phúc Yên...

Mức lương khởi điểm dành cho lao động phổ thông hiện nay tại nhiều khu công nghiệp - khu chế xuất khoảng 1,2 triệu đồng/người/tháng, tính cả phụ cấp, thưởng, tăng ca có thể lên khoảng 2 triệu đồng/người/tháng. Mức thu nhập trên so với mức sống tại thành phố rõ ràng chưa hấp dẫn với nhiều lao động ngoại tỉnh, khi các chi phí sống ngày càng đắt đỏ.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn khó khăn, một lượng lớn lao động đã chuyển dịch từ những ngành cắt giảm nhiều như may mặc, da-giày, chế biến gỗ sang lĩnh vực khác, chủ yếu là thương mại - dịch vụ.

Không chỉ thiếu lao động phổ thông, các doanh nghiệp tuyển dụng lao động kỹ thuật cũng đang đứng ngồi không yên khi bói không ra người. Thành phố đang có xu hướng chuyển dịch cơ cấu lao động sang phục vụ các ngành công nghiệp mũi nhọn, hạn chế những ngành thâm dụng lao động. Nhưng không thể ngày một ngày hai có thể đào tạo được hàng nghìn công nhân kỹ thuật thuộc nhiều ngành nghề.
 
Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn phải bằng lòng khi tuyển dụng lao động phổ thông rồi tự đào tạo, đồng thời phải giữ được chân họ tránh bị doanh nghiệp khác nẫng tay trên.

Vinh Hải (Lao Động)