Mua căn hộ: Đau đầu vay vốn ngân hàng


29/06/2009 17:10 (GMT+7)

picture Giới công chức có nguồn thu nhập ổn định dễ dàng vay vốn mua nhà ở các ngân hàng nước ngoài hơn - Ảnh: Hồng Thái.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
Việt Nam có lẽ là một trong số ít thị trường mà việc vay vốn ngân hàng để mua nhà vẫn còn hết sức khó khăn.

Đây cũng là một trong những thị trường có lãi suất vào hàng cao nhất thế giới hiện nay. Lãi suất mortgage cố định ở Mỹ hiện nay trung bình khoảng 5%/năm cho những khoản vay từ 20 – 30 năm. Đây là lãi suất cố định – lãi suất thả nổi còn thấp hơn do lãi suất trên hầu hết các nước đang ở mức thấp nhất.

Ở Anh, một người bạn tôi đang trả tiền mua nhà với lãi suất có 1%/năm. Một cặp vợ chồng trẻ người Việt Nam làm việc tại Singapore đang tìm mua nhà, mức lãi suất mortgage ở nước này cũng chỉ khoảng 3%/năm. Ở Thái Lan, trong nhiều năm qua lãi suất mortgage cũng nằm ở mức 7%/năm.

Lo lãi suất biến động

Trong khi đó, vào thời điểm này, đa số các ngân hàng đang áp dụng mức lãi suất xấp xỉ 13%/năm. Lãi suất này cũng chỉ áp dụng trong vòng sáu tháng và sau đó sẽ thay đổi. Với nguy cơ lạm phát tăng, khả năng lớn là người vay sẽ phải đối mặt với lãi suất cao hơn.

Đây là một bài toán nan giải đối với những người phải mua nhà bằng vốn vay ngân hàng. Một người bạn ở nước ngoài khi nghe con số này đã thốt lên: “Làm sao mọi người có thể mua nhà với mức lãi suất này?”

Trên thực tế, nếu không vay ngân hàng, ít người có thể mua được nhà. Số người mua nhà bằng tiền mặt không nhiều so với tương quan những người có nhu cầu nhà ở. Đa số những người có thể trả tiền mặt một lần kiếm được tiền một cách dễ dàng và không phải đặt nặng bài toán về chi phí vốn.

Khác với thời điểm tín dụng tăng cao năm 2006 – 2007, hiện nay các ngân hàng, tuy tích cực khuyến mãi, vẫn khá thận trọng cho các khoản vay mua nhà. Tuy cho vay đến 70% giá trị căn nhà, nhưng giá trị đó tuỳ thuộc vào thẩm định của một bên thứ ba, thường thấp hơn giá mua nhà ở thời điểm giao dịch. Các ngân hàng cũng khó khăn hơn khi tính toán thu nhập và khả năng chi trả của người vay.

Đến lo phạt trả trước hạn

Trái với suy đoán của nhiều người, lãi suất của ngân hàng nước ngoài không cao hơn ngân hàng trong nước, nếu tính toán những điều khoản khác nhau về cách tính lãi, cũng như lãi phạt. Giới công chức có nguồn thu nhập ổn định, rõ ràng sẽ dễ vay vốn ở các ngân hàng nước ngoài như HSBC và ANZ, vốn đang đẩy mạnh các khoản vay cá nhân, tiêu dùng.

Một điểm khác biệt giữa các ngân hàng trong nước và nước ngoài trong cho vay mortgage hiện nay, là thời hạn vay lâu hơn, và không quy định lãi phạt trong trường hợp người vay muốn trả gốc trước thời hạn. Phạt lãi suất là một thói xấu mà đa số các ngân hàng trong nước vẫn còn áp dụng (trừ một số ngân hàng, trong đó có Đông Á).

Theo nhận xét của một chuyên gia ngân hàng, khi thị trường vốn vẫn còn đang ở giai đoạn phát triển sơ khai như hiện nay, ngân hàng nào có chính sách khuyến mãi, hậu mãi tốt chắc chắn sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn những ngân hàng có thói quen “ăn xổi ở thì”, bắt nạt khách hàng. Những ngân hàng nước ngoài có tính chuyên nghiệp cao đang giành điểm trong cuộc đua này.

Lãi suất cao, không có lãi suất cố định, khiến cho lựa chọn vay vốn mua nhà rất khó khăn. Điều này cũng cho thấy nếu các yếu tố kinh tế vĩ mô không ổn định, lạm phát luôn đứng trước nguy cơ trồi sụt, thì khó có thể tạo dựng được một thị trường địa ốc phát triển bền vững. Ổn định kinh tế vĩ mô là trách nhiệm hàng đầu của Chính phủ.

Lan Anh (SGTT)

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • Tony

    15:11 (GMT+7) - Thứ Năm, 2/7/2009

    Chào các bạn, rất vui vì các bạn đã chia sẻ quan điểm với tôi.

    Thực ra khi đọc bài báo "Mua căn hộ: Đau đầu vay vốn ngân hàng", tác giả đã viết ra những hiện thực rất thực và tôi thấy sao nó giống với trường hợp của tôi như vậy. Do đó tôi mới viết nên những tình huống cụ thể trong trường hợp của mình.

  • PH

    23:10 (GMT+7) - Thứ Ba, 30/6/2009

    Chào bạn Tony và các bạn,

    Là một người làm trong ngành ngân hàng lâu năm, cụ thể là ở mảng tín dụng, thiết nghĩ tôi có thể đưa ra một vài quan điểm về trường hợp của bạn Tony. Tôi liệt kê theo thứ tự của bạn Tony cho dễ theo dõi:

    - Lãi suất trên trời 2x%/năm tính trên dư nợ ban đầu. Thời điểm bạn vay vốn có thể là lúc trị trường khan hiếm tiền cho vay nên họ mới áp dụng mức lãi suất trên trời này. Và nếu thực sự như vậy thì bạn Tony đã có một quyết định sai lầm khi vay tiền vào thời điểm đó với mức lãi suất như vậy. Vào lúc đó cũng có nhiều ngân hàng lãi suất tuy cao nhưng vẫn thấp hơn 2x%/năm và tính trên dư nợ giảm dần.

    - Hàng tháng nếu đóng tiền trễ (dù chỉ 1 ngày) cũng bị phạt: hiện nay hầu như tất cả các ngân hàng đều áp dụng việc phạt do chậm trả (ngân hàng nước ngoài cũng vậy, thậm chí tôi biết có ngân hàng nước ngoài phạt còn nặng hơn ngân hàng trong nước). Điều này được pháp luật cho phép nhưng không được vượt quá 150% lãi suất vay đang áp dụng.

    - Việc có tên trong "danh sách đen", khó vay sau này là những việc có thật. Theo quy định, ngân hàng thương mại phải đưa những thông tin này lên mạng CIC, nôm na là mạng nội bộ của hệ thống ngân hàng, để cho các ngân hàng khác biết để không cho vay những trường hợp xấu.

    - Nhân viên ngân hàng đến tận công ty của bạn Tony đòi tiền: tôi không đồng ý với cách làm này dù tôi cũng có thâm niên nhắc nợ. Nếu trường hợp khách hàng thực sự đang gặp khó khăn tạm thời thì ngân hàng phải chủ động tìm hiểu và phải cơ cấu lại lịch trả nợ cho khách hàng, đặc biệt là trong tình hình kinh tế trì trệ hiện nay. Đây cũng là điều chính phủ khuyến khích.

    - Phạt trả nợ trước hạn: bạn thử hình dung nếu nhiều khách hàng đem tiền trả nợ trước hạn thì ngân hàng sẽ khó lòng cho vay lại ngây lập tức số tiền đó trong khi ngân hàng vẫn phải trả lãi cho các khoản tiền gửi có kỳ hạn được huy động để cho bạn vay. Vì vậy, về mặt lý thuyết mình cho rằng việc phạt trả trước hạn đối với các khoản vay trung dài hạn là không có gì sai. Tuy nhiên vào thời điểm lãi suất ngân hàng cao và tình hình kinh tế khó khăn thì một số ngân hàng vẫn linh động không phạt trả trước hạn.

    - Việc lên danh sách đen thông thường được làm tự động bởi hệ thống máy tính khi khách hàng không trả được nợ trong một khoảng thời gian nhất định, nhân viên thường rất khó can thiệp.

    Tóm lại các bạn nên rút ra bài học từ kinh nghiệm của Tony, Tony đã vay tiền rất chi là không đúng thời điểm và một phần là chọn sai ngân hàng. Bạn Tony cũng nên tự chịu trách nhiệm vì có vẻ như bạn cũng muốn "đầu cơ" trong trường hợp này, do đó bạn phải gánh chịu rủi ro.

    Tác giả bài viết và một số bạn có khuynh hướng đề cao ngân hàng nước ngoài. Theo tôi điều này chưa hẳn đã đúng. Các bạn có biết rằng một số ngân hàng nước ngoài sau một thời gian triển khai dồn dập cho vay tiêu dùng mua nhà mua xe cũng đang "ôm" một đống nợ xấu không. Tôi nghĩ rằng các bạn chưa biết điều này.

    Việc phạt trả trước hạn thì tôi không dám nói do chưa tìm hiểu kỹ nhưng về thời hạn cho vay thì nước ngoài hoặc bằng hoặc ngắn hơn trong nước (tối đa 15 năm), tôi hầu như chưa thấy ngân hàng nào cho vay trên 15 năm ở VN vào thời điểm này.

  • Qwerty1.qwerty9

    18:41 (GMT+7) - Thứ Ba, 30/6/2009

    Chào bạn Tony, thông tin của bạn về thái độ của ngân hàng rất đáng tham khảo. Bạn có thể cho tôi biết (nếu không tiện công khai thì email riêng cho tôi về địa chỉ qwerty1.qwerty9@yahoo.com) đó là ngân hàng nào không để tôi còn cho tên "họ" vô danh sách đen tránh đừng dây dưa vào?

  • Dylan

    15:19 (GMT+7) - Thứ Ba, 30/6/2009

    Tôi cũng đang định vay vốn để mua miếng đất nhưng không ngờ mọi chuyện lại không dễ dàng như tôi nghĩ. Qua chia sẽ của bạn Tony tôi thấy thật không công bằng (phải nói là bất hợp lý), mọi bất lợi đều thuộc về phía khách hàng. Trả nợ trước hạn mà cũng phải chịu "phạt" ?

    Cảm ơn những chia sẻ của các bạn, tôi sẽ rút kinh nghiệm và tìm hiểu thật kĩ luật trước khi quyết định vay vốn.

  • Hieu

    13:13 (GMT+7) - Thứ Ba, 30/6/2009

    @ Tony: anh đang vay ngân hàng nào có thể cho tôi biết được ko, để tôi còn tránh ngân hàng đó khi vay vốn. Có thể e-mail cho hieuvv@yahoo.com. Cảm ơn anh.

  • Vu

    23:27 (GMT+7) - Thứ Hai, 29/6/2009

    Thật sự việc cấp tín dụng bất động sản nói riêng và cấp tín dụng nói chung khó khăn không phải do lãi suất, bởi tôi được biết rất nhiều khách hàng sẵn sàng chấp nhập mức lãi suất cao hơn nhiều mức 10,5% để được vay vốn, Việt Nam là nước đang phát triển, cơ hội đầu tư còn nhiều, tỉ suất sinh lợi cao nên không thể so sánh lãi suất của Việt Nam với các nước phát triển khác, quá khập khiễng.

    Theo tôi, tín dụng bất động sản khó khăn bởi các nguyên nhân sau :

    - Quan điểm về cho vay tại Việt Nam vẫn chưa thay đổi, cứ xem đó là một nghiệp vụ đơn thuần chứ không phải là một sản phẩm, dịch vụ để cải thiện và có một phương thức bán hàng, chiến lược tiếp thị cụ thể.

    - Cán bộ tín dụng vẫn còn quan niệm cho vay phải được "lại quả" nên các hồ sơ tốt nhưng không "biết điều" sẽ chẳng được đồng ý cho vay. Hầu hết các ngân hàng đều gặp tình trạng này ,nợ quá hạn thì ngày một tăng nhiều trong khi khách hàng có khả năng tài chính tốt vẫn không tiếp cận được sản phẩm của ngân hàng.

    Đây thực sự là nguyên nhân chủ yếu, nếu NHTM nào mà huấn luyện được nhân viên tuân thủ quy định về cho vay, hết lòng phục vụ khách hàng, NH đó sẽ chiếm thị phần tín dụng cao nhất ( NH nước ngoài đang là rất tốt việc này).

    - Ngoài ra, chính sách của NHNN và CP cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động tín dụng của ngân hàng, như trong năm 2008 cấm cho vay bất động sản dẫn đến tình trạng hiện nay các NHTM thận trọng giải ngân đối với các khoản vay này.

  • Tony

    23:25 (GMT+7) - Thứ Hai, 29/6/2009

    Tôi cũng là một nạn nhân của vay tín dụng trong nước thời khủng hoảng.

    Nguyên do là tôi có vay ngân hàng trong nước ngay trước lúc khủng hoảng kinh tế xảy ra để mua một miếng đất dự định sau này xây nhà để ở hoặc nếu giá lên cao có lời sẽ bán. Hợp đồng của tôi có nhiều điểm bất hợp lý (nhưng không có quyền lựa chọn):

    - Lãi suất trên trời 2x%/năm tính trên dư nợ ban đầu. Vốn cộng lãi suất chia đều trả hàng tháng (không được tính trên dư nợ giảm dần).

    - Hàng tháng nếu đóng trễ (dù là 1 ngày) cũng bị phạt.

    - Khi khủng hoảng kinh tế xảy ra, làm ăn khó khăn, không có khoản tiền đóng hàng tháng có khi kéo dài 3-4 tháng cũng chưa có tiền đóng cho ngân hàng, nhiều lần ngân hàng gọi đến công ty tôi đang làm việc đòi nợ với nhiều lời lẽ khó nghe (không tiện ghi ra đây), họ nói sẽ cho nhân viên lên tận công ty nơi tôi làm việc đòi nợ, tên tôi sẽ có trong "danh sách đen" của hệ thống ngân hàng, mất uy tín và khó vay sau này với tất cả các ngân hàng trong nước...

    - Và họ (nhân viên ngân hàng) đã lên công ty thật. Thái độ của họ rất lạ, nói chuyện với tôi mà hình như họ muốn cho mọi người trong công ty tôi nghe thẩy. Họ hỏi lớn khi nào tôi có thể tiếp tục trả nợ, họ bắt tôi hứa một ngày cụ thể nào đó (mà tôi biết mình sẽ thất hứa vì lúc bấy giờ vợ tôi mới thất nghiệp, đồng lương của tôi không đủ chi tiêu nuôi 2 đứa con, tâm trạng đang lo lắng không biết nay mai công ty giảm biên chế thì ra sao...) để trả nợ.

    - Biết rõ hoàn cảnh khó có thể trả nợ đúng hạn, tôi về vay người thân trong gia đình, bạn bè đủ số tiền còn phải trả trong hợp đồng để trả dứt nợ cho ngân hàng. Nhưng một lần nữa tôi bị bất ngờ: ngân hàng đồng ý cho tôi trả nợ trước hạn nhưng với một điều kiện là phạt tôi 3% trên tổng số tiền nợ (tính ra khoảng mấy chục triệu đồng). Tiếc tiền bị phạt vô lý, tôi đành từ bỏ phương án trả nợ trước hạn.

    - Và họ đã làm thế thật: tên tôi đã có trong "danh sách đen" trên hệ thống ngân hàng như họ đã "hứa".

    - Cuối cùng thì thời gian khó khăn cũng qua bớt, vợ tôi đã có việc làm mới, tôi cũng trả nợ hàng tháng đúng hạn nhưng thỉnh thoảng nhớ lại cũng thấy giật mình: tôi suýt bị mất việc (nguồn trả nợ duy nhất) vì thông tin tôi vay ngân hàng mà không trả nợ được cũng đến tai sếp tôi; cố hết sức khi vay người thân để trả nợ dứt nhưng ngân hàng không cho tôi cơ hội đó (phạt 3% tương đương vài chục triệu đồng lúc đang không có tiền trả nợ lấy đâu ra tiền đóng phạt ?); đến bây giờ trả nợ đúng hạn nhưng tôi yêu cầu họ gỡ bỏ tên tôi trong "danh sách đen" nhưng họ nói không thể làm điều đó...

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Bất động sản

Quang Toàn

14:53 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

Để có thể triển khai xây dựng dự án, nhà đầu tư nào cũng phải trải qua 3-5 năm làm đủ mọi thủ tục hành...

Trong bài: Chính phủ sẽ có hướng dẫn cụ thể về cưỡng chế, thu hồi đất (3 ý kiến)

Lê Minh Châu

11:25 (GMT+7) - Thứ Năm, 24/5/2012

Tưởng các quan bác 'soi' luôn bây giờ thì 'cánh' chúng em mới hãi chứ còn tương lai thì còn...xa quá. Mà lúc ấy, nhiều...

Trong bài: Sắp tới, các dự án bất động sản sẽ bị “soi” kỹ (5 ý kiến)

Ngọc Lan

15:49 (GMT+7) - Thứ Tư, 23/5/2012

Gởi bạn Duy Thắng. Nói thêm để bạn hiểu là tôi không "đạp đổ" ước mơ có chỗ ở của bạn. Nói qua một chút để...

Trong bài: Bộ Xây dựng tính chuyện xây chung cư 25 m2 (30 ý kiến)

Y kien

13:29 (GMT+7) - Thứ Ba, 22/5/2012

Đã là tuyến phố đi bộ, sao có thể cho phép xe lưu thông? Chỉ 15km/h không thể gây ra tai nạn hay sao? Làm...

Trong bài: Hà Nội sắp có 3 tuyến phố đi bộ đầu tiên (1 ý kiến)

Bat dong san

10:26 (GMT+7) - Thứ Ba, 22/5/2012

Giá nhà hiện nay là giá đầu cơ. Thu nhập bình quân của người dân HN và TPHCM từ 2000-3000 đô/ năm ( 3-6 triệu/tháng)....

Trong bài: Nhà thu nhập thấp được đưa vào sử dụng thấp (1 ý kiến)