“Jetstar Pacific nên có biểu tượng mới trước tháng 10/2010”

Thời điểm “hợp lý” để hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific Airlines thay đổi biểu tượng có thể là tháng 10/2010.

Ông Võ Huy Cường, Trưởng ban Vận tải hàng không thuộc Cục Hàng không Việt Nam, đã chia sẻ với VnEconomy “gợi ý” trên, xung quanh kết luận mới nhất của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Hồ Nghĩa Dũng về việc Jetstar Pacific sẽ phải xây dựng biểu tượng riêng, không được dùng biểu tượng chữ “Jetstar” hoặc “Jet và hình ngôi sao” của hãng Jetstar Airways (Úc) để quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ của mình.

Quyết định trên đã được đưa ra trong buổi làm việc của Bộ Giao thông Vận tải, Cục Hàng không Việt Nam với với đại diện Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), cổ đông hiện đang nắm giữ cổ phần chi phối là 69,93% của Jetstar Pacific.

Ông Cường cho biết: đến tháng 10/2010, giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không tạm thời của Jetstar Pacific (có giá trị trong thời hạn hai năm) sẽ hết hiệu lực. Khi đó, Jetstar Pacific sẽ phải đăng ký lại, nếu xây dựng xong biểu tượng mới trước thời điểm này. Tháng 10/2010 sẽ là dịp thuận lợi để Jetstar Pacific đưa biểu tượng mới của mình vào giấy phép. Còn nếu sau thời điểm nêu trên, để đăng ký biểu tượng mới đơn vị này sẽ phải tiến hành thêm nhiều các thủ tục khác kèm theo.

Trước đó, Cục Hàng không Việt Nam đã có báo cáo gửi Bộ Giao thông Vận tải về việc sử dụng biểu tượng của Jetstar Pacific. Công văn nêu rõ: mặc dù chưa được đăng ký chính thức vào giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không do Bộ Giao thông Vận tải cấp, nhưng Jetstar Pacific đã và đang sử dụng tràn lan biểu tượng “Jetstar”, “Jet và hình ngôi sao” cho việc cung cấp dịch vụ của mình.

Theo Cục Hàng không, với lời quảng cáo Jetstar là hãng hàng không giá rẻ tại Việt Nam, Jetstar Pacific quảng cáo cho dịch vụ của mình không khác gì quảng cáo cho dịch vụ của Jetstar Airways. Cục cho rằng đây là một sự mập mờ, biến biểu tượng thành tên thương mại chung của các hãng hàng không độc lập.

Trong khi đó, Jetstar Pacific cho rằng hãng này có quyền tiến hành kinh doanh vận chuyển hàng không hoàn toàn dưới các thương hiệu, nhãn hiệu của Jetstar Airways (Úc), với lý do là đã hoàn tất thủ tục đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ và Bộ Công Thương về nhượng quyền thương hiệu và nhượng quyền thương mại.

Jetstar Pacific lập luận, việc sử dụng nhãn hiệu Jetstar cũng giống như việc sử dụng nhãn hiệu Coca-Cola. Sự khác biệt cơ bản giữa hai trường hợp này là sản phẩm mang nhãn hiệu Coca-Cola chính hãng được phép nhập khẩu và bán rộng rãi tại thị trường Việt Nam. Trong khi đó, Jetstar Airways không được phép cung cấp dịch vụ vận chuyển mang nhãn hiệu Jetstar tại thị trường nội địa Việt Nam và các thị trường quốc tế của Việt Nam (trừ thị trường Việt Nam-Úc).

Nhưng Cục Hàng không Việt Nam phản bác: mặc dù những giấy chứng nhận do Bộ Công Thương và Cục Sở hữu công nghiệp cấp phù hợp với quy định của pháp luật về thương mại và sở hữu trí tuệ, tuy nhiên, pháp luật về thương mại và sở hữu trí tuệ không thay thế cho các pháp luật chuyên ngành khác mà Jetstar Pacific có nghĩa vụ phải tuân thủ. Jetstar Pacific không thể dùng các giấy chứng nhận đó để thực hiện hoạt động kinh doanh của mình trái với quy định của pháp luật về hàng không dân dụng.

Hoạt động kinh doanh của Jetstar Pacific là kinh doanh vận chuyển hàng không theo thương quyền được cấp theo quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, chứ không phải là kinh doanh hoạt động “xây dựng và vận hành một mô hình hãng hàng không” như được nhượng quyền. Do vậy Jetstar Pacific không thể lấy đó làm cơ sở để sử dụng biểu tượng của Jetstar Airways làm biểu tượng kinh doanh vận chuyển hàng không của mình.

Cục Hàng không khẳng định, việc Jetstar Airways chuyển nhượng bản quyền về phương thức xây dựng và vận hành một hãng hàng không không thể là cơ sở pháp lý cho việc quảng bá, kinh doanh dịch vụ vận chuyển của Jetstar Pacific dưới thương hiệu, biểu tượng của Jetstar Airways.

Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Jetstar Airways không được cấp quyền vận chuyển hàng không (thương quyền) nội địa ở Việt Nam và thương quyền quốc tế từ Việt Nam đi các nước (trừ thương quyền quốc tế trên đường bay giữa Việt Nam và Úc mà Jetstar Airways được cấp trên cơ sở Hiệp định hàng không song phương giữa Việt Nam và Úc). Như vậy, Jetstar Airways không có quyền thực hiện nhượng quyền thương mại ngoài phạm vi quyền vận chuyển hãng hàng không này được cấp theo hiệp định hàng không song phương Việt Nam-Úc.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, không thể cho phép doanh nghiệp nước ngoài chỉ thông qua việc chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu để thâm nhập vào thị trường kinh doanh có điều kiện, chỉ dành cho doanh nghiệp Việt Nam, mà không cần phải đăng ký hoặc cho phép của bất kỳ cơ quan quản lý Nhà nước nào. Nếu chấp nhận điều này, đây sẽ là tiền lệ xấu không chỉ cho ngành hàng không mà cho các ngành kinh doanh có điều kiện khác.

Jetstar Pacific là hãng hàng không Việt Nam, kinh doanh vận chuyển hàng không theo thương quyền được cấp theo quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam. Do vậy Jetstar Pacific phải xây dựng biểu tượng theo nguyên tắc là biểu tượng riêng của Jetstar Pacific và không thể hiện sự trùng lặp với biểu tượng của bất kỳ một hãng hàng không nào khác.

Ông Võ Huy Cường cho biết đại diện SCIC đã đồng ý và sẽ yêu cầu Jetstar Pacific làm việc với Cục Hàng không về những hướng dẫn cụ thể để xây dựng logo và biểu tượng của hãng này mà không trùng khớp hoàn toàn với logo đang được sử dụng cho các hoạt động quảng bá. Tuy nhiên, biểu tượng và logo của Jetstar Airways (Úc) vẫn được sử dụng cho đường bay giữa Úc và Việt Nam.

* Jetstar Pacific hiện được sở hữu bởi SCIC, Tập đoàn Qantas (Úc) - tập đoàn mẹ của hãng Jetstar Airways, Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist) và ông Lương Hoài Nam.Jetstar Pacific là hãng hàng không được đổi tên từ hãng hàng không Pacific Airlines sau khi hãng này tái cấu trúc lại và thu hút vốn của cổ đông nước ngoài là Tập đoàn Qantas hồi tháng 5/2008.