Mở rộng cơ chế thỏa thuận: Dấu hỏi về biến động lãi suất

Trần Điền

08:55 (GMT+7) - Thứ Tư, 7/4/2010

Chuyên gia cũng chỉ là các chuyên gia, họ không phải là các cá thể tham gia trực tiếp vào thị trường, nên thường nhiều khi cách đặt vấn đề và các cách lý giải vấn đề của họ cũng chỉ thuần túy là để tham khảo mà thôi.

Đào Văn Độ

08:43 (GMT+7) - Thứ Ba, 6/4/2010

Việc thị trường tự điều tiết lãi suất là khái niệm mang tính lý thuyết nhiều hơn là thực tiễn ở Việt Nam.

Thứ nhất về phía doanh nghiệp đi vay, đa số các doanh nghiệp nhỏ và vừa có số vốn vay ngân hàng bằng hoặc nhỉnh hơn vốn chủ sở hữu hiện có. Khi chi phí đi vay tăng lên họ không thể ngay lập tức cắt giảm nguồn vốn vay này mà mất rất nhiều thời gian để điều chỉnh kế hoạch và nhất là quy mô kinh doanh.

Khả năng chuyển sang vay một ngân hàng khác có lãi suất rẻ hơn cũng không đơn giản như đổi nhà cung cấp đầu vào khác. Khi đi vay doanh nghiệp phải thế chấp hầu hết các tài sản của mình ở ngân hàng. Để vay tại tổ chức tín dụng mới doanh nghiệp buộc phải trả hết nợ tại ngân hàng cũ.

Trong khoảng thời gian trống này doanh nghiệp buộc phải huy động tín dụng đen với lãi suất cắt cổ. Rủi ro này đi kèm với một loạt vấn đề khác khi đặt mối quan hệ với ngân hàng mới khiến doanh nghiệp không dễ rời bỏ ngân hàng mà mình đã vay mặc dù phải chịu lãi suất cao hơn.

Thứ hai về phía người gửi tiền, lãi suất yêu cầu không phải là đảm bảo lãi suất thực dương mà là lãi suất mà ở đó người gửi tối ưu hóa lợi ích của mình. Khi dự đoán lạm phát sẽ cao thì người gửi tiền có xu hướng chuyển sang dự trữ bằng vàng, USD… Giá bất động sản tăng nhanh cũng hút một lượng tiền lớn đổ.

Hoạt động của sàn vàng trong thời gian vừa qua cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ của dòng vốn đến những nơi có kỳ vọng sinh lời cao hơn. Vì vậy điều cốt lõi trong việc duy trì sự ổn định trong đầu vào của các ngân hàng là Nhà nước phải tạo môi trường kinh tế ổn định, tránh những cuộc di cư ồ ạt của luồng tiền.

Từ đây ta có thể thấy rằng việc thỏa thuận lãi suất đầu ra sẽ làm tăng lãi suất cho vay, bỏ trần lãi suất huy động sẽ làm tăng lãi suất đầu vào. Thị trường có thể tự điều chỉnh nhưng độ trễ là quá lớn. Nhà nước nên đứng ra điều tiết sự méo mó này của thị trường.

Van Cao

15:55 (GMT+7) - Thứ Hai, 5/4/2010

Chúng ta thường nói tôn trọng thị trường nhưng thực ra chưa hiểu hết thị trường. Trả lại cơ chế thỏa thuận cho lãi suất là việc phải làm.

Lâu nay NHNN cứ vòng vo mãi, dẫn dến gây nhiều hậu quả, nhưng hậu quả lớn nhất vẫn là méo mó thị trường, cung cầu vốn không gặp nhau, đẩy lãi suất lên một cách vô lối. Nếu đúng nghĩa thị trường thì đến một lúc nào đó doanh nghiệp sẽ không muốn vay nữa, lựa chọn câc nguồn vốn khác, và lãi suất tất yếu sẽ giảm.

Không nên lo lắng rằng quay trở về thỏa thuận lãi suất sẽ tăng. Thị trường luôn chứng minh rằng nó đúng và hợp lý, ít nhất là với số đông.

Bien Phan

15:47 (GMT+7) - Thứ Hai, 5/4/2010

Tôi cho rằng việc dỡ bỏ trần lãi suất hay điều chỉnh trần lãi suất cũng chỉ để hợp thức hóa những vấn đề thực tế đang diễn ra tại NHTM. Về cơ bản không có nhiều tác động tích cực đến công tác huy động vốn và cho vay trong tình hình hiện nay vì thực sự không làm thay đổi cơ cấu kỳ hạn cũng như giảm mặt bằng lãi suất huy động.

Ngược lại, nếu không xử lý khéo sẽ tạo ra cuộc đua giữ chân khách hàng và hệ quả làm lãi suất huy động tăng lên từ đó làm khó cho đơn vị vay vốn vì đa phần lãi suất cho vay được thả nổi 3 tháng/lần.

Trong bối cảnh hiện nay, việc NHNN cho rằng cần duy trì lãi suất cho vay thấp thể hiện cam kết nguồn cung vốn cho thị trường sẽ được đẩy mạnh trong thời gian tới. Tuy nhiên để thành công trong việc hạ LS thị trường NHNN cần phải tăng cung tiền một cách có trọng điểm, có nghĩa để nhận được những nguồn vốn này NHTM phải đáp ứng tiêu chí về lĩnh vực sử dụng vốn chứ không phải NHNN bơm tiền ra cho NHTM thích cho vay lĩnh vực nào cũng được.

Ngoài ra lượng vốn bơm ra với một NHTM được tính toán trên cơ sở nguồn vốn khả dụng của chính NHTM đó để đảm bảo việc cho vay chỉ được tiếp tục với các NHTM đã huy động được vốn nhưng do kỳ hạn thấp nên không thể cho vay trung dài hạn (ít vốn TDH thì lãi suất cho vay phải cao).

Đây thực chất là việc swaps kỳ hạn đối với các nguồn vốn huy động. Khi đó NHNN cho NHTM vay kỳ hạn dài trên cơ sở đảm bảo bằng các khoản tiền có kỳ hạn ngắn. Theo quan điểm cá nhân tôi đây chính là việc kết hợp giữa việc bơm tiền ra và hút tiền vào nhịp nhàng để không ảnh hưởng quá lớn đến cung tiền trong nền kinh tế và từ đó giảm thiểu tác động đến lạm phát.

Một khi NHNN tính toán chặt chẽ để thực hiện được biện pháp trên và với việc tăng lượng cung tiền có chi phí thấp thì không lý do gì NHTM lại đẩy mạnh lãi suất để huy động vốn trong khi NHNN có thể đáp ứng được nhu cầu này, ngoài ra sẽ không dễ cho các NHTM lấy tiền của NHNN nếu việc đầu tư của anh không có trọng điểm theo đúng hướng phát triển của nền kinh tế.

Làm được tốt điều này sẽ giải quyết hài hòa nhiều lợi ích, tất nhiên không phải là hoàn hảo nhưng cũng là giải pháp chấp nhận được.

Trần Hoàng Anh

15:38 (GMT+7) - Thứ Hai, 5/4/2010

Theo tôi Ngân hàng Nhà nước nên giữ trần lãi suất tiền gửi như hiện nay và nên điều chỉnh giảm lãi suất cơ bản xuống 7,5%.

Tác giả Minh Đức đã trích dẫn ý kiến của một vài nhà khoa học và nhà lãnh đạo ngân hàng đều có ý kiến khuyến khích ngân hàng nhà nước nên bỏ trần lãi suất huy động và bỏ luôn trần lãi suất cho vay. Việc làm đó theo tôi là đúng nhưng không phải vào thời điểm hiện nay, chí ít là cho đến hết năm 2011, vì nền kinh tế nước ta vừa mới bước đầu thoát ra khỏi khủng hoảng của nền kinh tế thế giới, đang như người ốm vừa khỏi, các doanh nghiệp VN đang đương đầu với bao khó khăn thách thức.

Tôi thống nhất với quan điểm của Minh Đức là nếu lãi suất 18/% thì doanh nghiệp phải có tỉ suất lợi nhuận từ 25% trở lên với có lãi và rất rất ít doanh nghiệp VN đạt được tỉ suất lợi nhuận 25%.

Ngân hàng Nhà nước nên cân nhắc việc thả nổi lãi suất. Bài học nhãn tiền là về việc thả nổi giá xăng dầu mới có hơn 3 tháng nhưng các doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam đã không chịu nổi, buộc lòng Bộ Tài chính đã phải có văn bản khống chế lại, khi tăng giá xăng dầu phải xin phép liên bộ.

NT

14:35 (GMT+7) - Thứ Hai, 5/4/2010

Về mặt lý thuyết, các chuyên gia nói rất chuẩn, nhưng điều hành thực tiễn là cả một vấn đề nghệ thuật, dung hòa các lợi ích, phù hợp với pháp luật hiện hành, năng lực thực tiễn của NHTW và tính độc lập của NHTW.