Vốn cho đường sắt cao tốc Bắc - Nam: Có thể hơn mức 55,853 tỷ USD

NGUYÊN HÀ

17/04/2010 19:03 (GMT+7)

picture Một đoàn tàu Shinkansen của Nhật Bản.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
"55,853 tỷ USD là con số được tính ở thời điểm năm 2008, đến khi triển khai chắc chắn là tổng mức đầu tư sẽ cao hơn rất nhiều", Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền lo ngại khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Tp.HCM chiều 17/4.

Đây là dự án quan trọng quốc gia phải trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư.

35,6 triệu USD/km

Theo tờ trình, Chính phủ kiến nghị Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư dự án tại kỳ họp thứ bảy với nhiệm vụ chuyên chở hành khách trên tuyến Hà Nội - Tp.HCM, chủ đầu tư là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Tuyến đường sắt cao tốc này sẽ được xây dựng mới với tốc độ khai thác 300 km/h (vận tốc thiết kế = 350 km/h), đường đôi, khổ 1.435mm, điện khí hoá; công nghệ động lực phân tán - EMU (tương tự đoàn tàu Shinkansen của Nhật Bản).

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án là 55,853 tỷ USD (khoảng 35,6 triệu USD/km). Dự kiến dự án bắt đầu thiết kế xây dựng vào năm 2012 và hoàn thành toàn tuyến vào 2035.

Tổng số nhu cầu sử dụng đất của dự án là 4.170 ha, trong đó 383,7 ha là đất ở khu dân cư tại vùng đô thị, 813,1 ha là đất ở khu dân cư vùng nông thôn, 1.589,3 ha là đất nông nghiệp và 1.383,9 ha là đất rừng.

Với chiều dài 1.570 km, tuyến đường sẽ đi qua 20 tỉnh thành, xây dựng 27 ga, trong đó 25 ga dọc tuyến và 2 ga đầu cuối.

Theo tính toán của Chính phủ, nếu không xây dựng đường sắt cao tốc thì nhu cầu vận tải hành khách trên hành lang Bắc - Nam đến năm 2030 sẽ vượt năng lực của các loại hình vận tải là 57 triệu hành khách/năm, tương đương 156.000 hành khách/ngày.

Bao nhiêu năm sẽ hoàn vốn?

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường đánh giá dự án mới được nhìn nhận ở giá trị trực tiếp, mà chưa phân tích sâu tới tác động đối với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và hội nhập trong khu vực.

“Vì dự án đòi hỏi vốn đầu tư quá lớn, nên hiệu quả tài chính của dự án không cao”, Chủ nhiệm Đặng Vũ Minh nhấn mạnh. Con số để minh chứng là ở phương án cơ sở, khi áp dụng chính sách giá vé 3 (bằng 75% giá vé máy bay) thì chỉ số nội hoàn tài chính (FIRR) cũng chỉ đạt 2,4 - 3%.

Cũng theo cơ quan thẩm tra, chi phí tư vấn dự án tới 3.830 triệu USD (chiếm 6,8%), chi phí dự phòng tới 7.285 triệu USD, chiếm 13% so với tổng mức đầu tư là hơi cao.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền phân tích, đến năm 2020 thì hệ thống giao thông đã được cải thiện nhiều. Vì vậy cần tính toán kỹ hơn chứ không thể chỉ tính đến số hành khách vượt quá năng lực vận chuyển là bao nhiêu.

Vốn là vấn đề rất là quan trọng nên cần tính toán thật kỹ về tính khả thi. "55,853 tỷ USD là con số được tính ở thời điểm năm 2008, đến khi triển khai chắc chắn là tổng mức đầu tư sẽ cao hơn rất nhiều", ông Hiền lo ngại.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cũng nêu lên thực tế lâu nay các công trình quan trọng quốc gia đều phải tăng vốn gấp rưỡi, thậm chí có công trình không quyết toán nổi.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K'sor Phước “phân vân nhất là vốn”. Bởi thời điểm triển khai dự án này thì đất nước cũng cần nguồn lực rất lớn cho nhiều công trình khác. Lộ trình thực hiện như thế nào, thời gian nào hoàn vốn được thì phải báo cáo rõ với Quốc hội, ông đề nghị.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Hồ Nghĩa Dũng trả lời, hoàn vốn cho hạ tầng rất khó, còn hoàn vốn đầu tư về phương tiện thì cần khoảng 12 năm. “Rất lo về vốn”, nhưng Bộ trưởng cũng cho hay hiện chưa có cam kết nào về vốn vì cần có dự án thì mới thảo luận vấn đề này được.

Ông Dũng cũng tha thiết đề nghị Quốc hội "quyết" về chủ trương đầu tư tại kỳ họp được khai mạc vào tháng 5 tới, nếu không thì “sẽ chậm”.

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn cho rằng, để thông qua chủ trương thì lý lẽ phải thuyết phục. “Bộ trưởng nói 12 năm thu hồi vốn nhưng vốn cho đầu tư phương tiện chỉ chiếm 45% thì điều đó không thuyết phục, phải thu hồi cả 55,853 tỷ”.

Tán thành với đề nghị của Chính phủ trình Quốc hội dự án này, song Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường đề nghị chưa quyết định cụ thể tại kỳ họp thứ bảy, để các đại biểu Quốc hội có thêm thời gian nghiên cứu.

Tuy nhiên, kết thúc phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đề nghị Chính phủ chuẩn bị thông tin kỹ hơn để trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư ngay tại kỳ họp thứ bảy (được khai mạc vào ngày 20/5 tới).

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • Vũ Quang Minh

    14:37 (GMT+7) - Thứ Ba, 20/4/2010

    Bạn Vinh nên nghĩ một chút đến tính khả thi của đường thuỷ. Để đi đường thuỷ, bạn phải từ Hà Nội bắt tàu hoặc xe đến Hải Phòng hoặc Quảng Ninh , rồi lại chờ mua vé tàu thủy, chưa kể tốc độ của tàu thủy chậm hơn tàu hỏa nhiều lần. Nếu đầu tư dàn phương tiện tốc độ cao, liệu chi phí có ít hơn đầu tư đường sắt?

    Công nghiệp đóng tàu của Việt Nam thì liên tục làm ăn thua lỗ, chậm tiến độ, đến bao giờ mới có thể đóng được tàu đủ để vận chuyển hành khách.

    Tàu điện ngầm và tàu cao tốc theo tôi nên triển khai càng sớm càng tốt, mới có thể giải quyết tình trạng giao thông "nóng" như hiện nay.

  • Nguyễn Nam Hùng

    13:44 (GMT+7) - Thứ Ba, 20/4/2010

    Theo tôi, Viet Nam nên thực hiện dự án này vì nếu nhìn xa đây là dự án chiến lược ngoài việc hoàn vốn việc thu phí vận chuyển, còn giúp kinh tế hai miền đất nước phát triển.

    Chúng ta cũng đã có các phương tiện vận chuyển khác song song nhưng so với năng lực vận chuyển chắc chắn sẽ không bằng đường sắt. Chúng ta hãy nhìn Trung quốc như Vạn lý Trường Thành để lại công trình cho ngàn đời sau tự hào.

    Hãy nhìn xa hơn ngoài vấn đề con số tính toán được. Tuy nhiên, những người thực hiện dụ án cần có tâm để tránh thất thoát tiền của nhân dân, tránh tiêu cực là dân sẽ ủng hộ.

    Trân trọng.

  • Vinh

    09:44 (GMT+7) - Thứ Ba, 20/4/2010

    Không đồng tình với bạn Tuấn Vũ, mặc dù đúng như bạn nói ta cần phải nhìn xa hơn. Hiện nay và trong thời gian 25 năm tới, Việt Nam không chỉ có giao thông đường bộ và đường sắt, mà còn có ngành hàng không ngày càng phát triển với nhiều hãng hàng không giá rẽ xuất hiện. Điều này cũng giải quyết 1 phần không nhỏ nhu cầu đi lại của người dân với chi phí và thời gian hợp lý.

    Phát triển đường sắt là điều cần thiết, nhưng trong bối cảnh hiện nay, ta cần phải suy nghĩ kỹ hơn để tránh thâm hụt ngân sách và có thể dùng số tiền đó vào mục đích khác hữu ích hơn, ví dụ phát triển đường thuỷ như ý kiến của bạn Việt Hưng mà tôi tin rằng chi phí sẽ thấp hơn khá nhiều.

  • Nguyễn Trường Song Pha

    09:30 (GMT+7) - Thứ Ba, 20/4/2010

    Giá vé máy bay từ Tp. HCM ra Hà Nội vào thời gian tuyến tàu cao tốc hoàn thành sẽ rẻ hơn. Hiện tại, Air Asia- hãng hàng không giá rẻ số 1 thế giới- đã mua 30% cổ phần của Viet Jet- 1 hãng máy bay của Việt Nam, vì thế mức độ cạnh tranh nội địa của các hãng máy bay sắp tới sẽ rất gay gắt, cho nên nhiều người sẽ có thể sử dụng máy bay với giá rẻ, tiện lợi, và tiết kiệm thời gian.

    Điều đó sẽ có thể một phần ảnh hưởng thời gian hoàn vốn của dự án này.

  • Trần Thanh

    23:33 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Đây là dự án rất lớn, mang tính chiến lược. Theo tôi không sớm hay muộn thì đất nước chúng ta cũng phải làm dự án này. Theo như tôi thấy mục đích chính của dự án này là vận tải hành khách. Đường biển có thể sử dụng cho mục đích này nhưng đi bằng đường biển thì không thể đi từ Hà nội vào Tp. HCM trong 6 tiếng đuợc.

    Nhưng để làm phải tính toán rất kỹ lưỡng. Tôi cũng lo ngại số vốn do chính phủ đưa ra để làm dự án chưa phải là con số cuối cùng, có thể thực tế ta phải cần nhiều hơn. Còn về hoàn vốn thì đúng là rất khó nói, Bộ trưởng Giao thông Vận tải không thể trả lời chính xác là dễ hiểu.

  • Vũ Quang Minh

    23:25 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Tôi đồng ý với ý kiến của anh Tuấn Vũ. Thiết nghĩ sớm muộn Việt Nam cũng phải có tàu cao tốc, và tàu điện ngầm, vậy tại sao không triển khai sớm đi, càng để lâu giá vật liệu càng tăng và chậm tiến độ thi công. Nhưng tôi nghĩ việc đảm bảo an toàn là trên hết, chứ như vụ cầu Pháp Vân vừa rồi thì thật là đáng buồn và đáng lo.

  • LHN

    22:32 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Tôi đồng ý với ý kiến là sẽ thực hiện xây dựng đường sắt cao tốc Bắc - Nam, tuy nhiên cũng cần phải thảo luận và đưa ra những lý lẽ xác đáng, sự cần thiết phải đầu tư, và phân tích thật kỹ lưỡng mọi phương án. Điều quan trọng là thu hồi vốn như thế nào, trong bao lâu? Điều đó cần phải được giải trình rõ ràng bởi những người muốn dự án trở thành hiện thực.

    Mong rằng các nhà chức trách suy nghĩ thật thấu đáo bằng tất cả lương tâm nghề nghiệp khi quyết định. Nếu không con cháu chúng ta sẽ phải nai lưng ra để trả nợ.

  • Ngô Huy Toàn

    18:32 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Theo tôi thì nên làm sớm hơn đường sắt cao tốc bắc nam. Đường sắt cao tốc này không chỉ có mục đích chính phục vụ nhu cầu đi lại, thông thương bắc – nam, mà còn có ý nghĩa chính trị của quốc gia và hiệu quả kinh tế xã hội to lớn.

    Kế hoạch dự kiến đến 2030 mới hoàn thành kết nối bắc – nam theo kinh nghiệm của tôi thực tế triển khai chắc phải 2040 tức là chậm 10 năm so với kế hoạch là nhanh rồi!

    Những ai hay phải đi công tác ba miền bằng máy bay, tàu hỏa, ô tô, nhất là đi bằng tàu hỏa lững thững vắt qua đoạn qua đèo Hải Vân, mới thấu hiểu mong muốn của nhân dân cần thiết loại hình vận chuyển cao tốc này.

    Còn câu chuyện vốn đầu tư đắt rẻ thì có thể giải quyết = đấu thầu hoặc nội địa hóa một số phần xây lắp + thiết bị công trinh mà chúng ta hoàn toàn có thể làm được. Nếu thiếu vốn nữa thì đầu tư BOT...

    Còn một vấn đề nữa khá tế nhị mà theo tôi cho là hiện nay là vướng mắc là hiện tại doanh thu chủ yếu của VN Airlines là chặng Hà Nội - Tp.HCM. Bộ GTVT chắc cũng phải đắn đo làm “từ từ” thôi dự án tàu cao tốc này, kẻo ảnh hưởng doanh số của VN Airlines!

    Nhưng tóm tại, với lợi ích to lớn với quốc gia và nhân dân, chúng ta nên quyết tâm hơn nữa thì mới nhanh chóng xây dựng được các dự án tầm cỡ như vậy.

    Chứ như bây giờ khi đi tàu Thống Nhất bắc nam tôi tự hỏi vì sao VN ta sau hơn 100 năm rồi mà vẫn không làm gì hơn được cái đường sắt mà Pháp đã sử dụng trước đây?

  • Vũ Xuân Khoa

    18:10 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Công trình đường sắt cao tốc này là điều mong muốn của nhiều người dân Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế, khả năng thu xếp vốn, khả năng hoàn vốn của dự án khiến nó có nhiều yếu tố phiêu lưu và mạo hiểm.

    Trong hoàn cảnh đất nước hiện nay, việc xây dựng lại mạng lưới đường sắt khổ lớn 1,435 mét và phát triển hệ thống đường bộ cao tốc là phù hợp hơn. Mong các đại biểu quốc hội cân nhắc kỹ lưỡng, tránh quyết định duy ý chí.

  • Tiger

    17:09 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Nếu chưa rõ hiệu quả thì có thể thử bằng cách để những nước họ đã có kinh nghiệm tính cho mình.

    Ví dụ như cho đầu tư BOT, giao cho họ thực hiện và khai thác chừng vài chục năm rồi giao lại cho mình. Nếu có hiệu quả thì Nhật, Đức, Mỹ, Pháp...chắc sẽ đầu tư để kiếm lời...

    Nếu đường xá thuận lợi, có thể kích cầu được thêm đi lại trong nước cũng như du lịch. Hiện tại từ HCMC-Hanoi đi tốn kém thời gian và tiền bạc. Nếu có phương tiện rẻ và an toàn thì sẽ phát sinh thêm nhu cầu đi lại so với hiện tại.

  • Nguyễn Đình Tân

    16:38 (GMT+7) - Thứ Hai, 19/4/2010

    Theo tôi, nước ta còn nhiều công trình giao thông quan trọng cần đầu tư trước đường sắt cao tốc.

    Ưu tiên số 1 nên là tuyến đường giao thông huyết mạch, quốc lộ 1A đã xuống cấp và lạc hậu ở nhiều đoạn, nếu chúng ta đầu tư xây dựng con đường này thành đường cao tốc (vận tốc trung bình cho phép khoảng 100km/h) thì không chỉ rút ngắn được thời gian vận chuyển HN-HCM xuống dưới 20h mà còn phát triển được các khu kinh tế lớn dọc đường cao tốc, phát triển ngành xây dựng, cơ khí...

    Ưu tiên thứ 2 là phát triển các đường cao tốc nối liền các khu kinh tế lớn... điều chắc là hiệu quả đầu tư về kinh tế cũng như xã hội sẽ cao hơn đường sắt cao tốc.

    Đường sắt cao tốc có thể cần nhưng không phải trong thời điểm này và cho 10năm tiếp theo.

    Tôi mong quốc hội và chính phủ sáng suốt lựa chọn phương án và đưa đất nước ta phát triển nhanh, hiệu quả.

  • Hoàng Luân

    17:09 (GMT+7) - Chủ Nhật, 18/4/2010

    Tầm nhìn của Chính phủ là rất cần thiết.

    Nhưng nhìn lại, trong thời gian qua chúng ta lên kế hoạch cho rất nhiều đại đại dự án mà hình như ngày nào trên phương tiện thông tin đại chúng cũng bàn tán. Các chuyên gia thì lo lắng, băn khoăn... tôi cũng chẳng phải là ngoại lệ.

    Mong rằng Chính phủ sẽ có những ý tưởng sáng suốt để đất nước phát triển vững mạnh!

  • Tuấn Vũ

    15:02 (GMT+7) - Chủ Nhật, 18/4/2010

    Có những cơ sở hạ tầng trước mắt không thể tính hoàn vốn trong bao lâu, mà đó là những đường giao thông chiến lược, mục đích phục vụ lâu dài, có thể phải tính trước 50 năm.

    Tuyệt đối nên tránh những suy nghĩ nhất thời, ăn xổi ở thì. Ví dụ như đường bộ của chúng ta thì thấy. Số phương tiện tăng rất nhiều so với những năm 80 của thập kỷ trước, nhưng đường xá thì hầu như không thay đổi, dẫn đến ùn tắc giao thông như hiện nay. Hoặc do không tính trước được mật độ giao thông, đường xá cứ cơi nới dần dần nên mức đền bù giải tỏa là rất lớn.

    Là đại biểu quốc hội mà suy nghĩ nhất thời, làm đến đâu hay đến đó thì thật tai hại cho đất nước.

  • Lê Việt Hưng

    20:54 (GMT+7) - Thứ Bảy, 17/4/2010

    Dự án này tốn nhiều tiền của đất nước, lại thi công trong một thời gian kéo dài đến tận năm 2035 mới hoàn thành, trong điều kiện nền kinh tế VN đang còn thâm hụt lớn vừa vượt qua khủng hoảng.

    Tại sao các nhà hoạch định chính sách vĩ mô không nghĩ đến VN có bờ biển dài theo đất nước, giao thông đường thủy thuận lợi mà đưa ra các quyết sách hợp lý?

    Tôi mong chính phủ hãy kiên quyết gạt bỏ các kế hoạch phiêu lưu làm hại kinh tế đất nước.

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Thời sự

Mai Thiên Bình

19:24 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Phải làm gì cho đầu tư FDI khởi sắc? Đơn giản hóa thủ tục Minh bạch thông tin Bảo vệ lợi ích hợp pháp nhà đầu tư Nâng cao...

Trong bài: Thu hút FDI vẫn chưa thể khởi sắc (2 ý kiến)

HORE

17:57 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Thà đừng khởi sắc để ta "tích cốc phòng cơ" thắt lưng buộc bụng; còn hơn là bị cho ăn "bánh vẽ", FDI ảo như...

Trong bài: Thu hút FDI vẫn chưa thể khởi sắc (2 ý kiến)

Le Hoang

15:54 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Hoan nghênh Đại biểu Trần Hoàng Ngân! Bác nói hay thật! Đúng thật! Mong sao các vị lãnh đạo bỏ chút thời gian đọc bài này! Ngân...

Trong bài: “Lãi suất cao đang giết chết nền kinh tế” (1 ý kiến)

Nguyễn Bình Minh

14:52 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Về hưu cùng tuổi như nam giới, đó là bình đẳng giới. "Ưu tiên" là phụ nữ được về hưu sớm. Còn ai không muốn quyền...

Trong bài: Nữ đại biểu: Sao bắt chúng tôi nghỉ hưu sớm thế? (12 ý kiến)

Nguyễn Ngọc Kiên

14:24 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Trong tình hình nền kinh tế Việt Nam hiện nay, Chính phủ cần có sách lược và chiến lược cụ thể, để làm thế nào...

Trong bài: Kinh tế Việt Nam 2012: “Tôi không quá bi quan” (3 ý kiến)