Đường sắt cao tốc: Lùi hay tiến?

MINH THÚY

08/06/2010 20:21 (GMT+7)

picture Đại biểu Đặng Như Lợi: “Đề nghị Quốc hội xem lại kinh nghiệm làm dự án đường Hồ Chí Minh để khi xây dựng dự án này có tính khả thi cao chứ không thể đến khi có chuyện lại đổ cho nhà làm quy hoạch”.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
Bên cạnh nhiều ý kiến đề nghị nên lùi thời gian làm đường sắt cao tốc Bắc – Nam thì có đại biểu “không những ủng hộ mà ủng hộ mạnh mẽ”, phải làm ngay.

Chuyên đề: Dự án đường sắt cao tốc

Vẫn là những ý kiến hết sức khác nhau, vẫn là những tranh luận hết sức thẳng thắn, sự sôi nổi và những cung bậc cảm xúc của phiên thảo luận buổi sáng 8/6 vẫn được tiếp nối đến buổi chiều.

Nhấn nút phát biểu sau cùng, đại biểu Lê Việt Trường than thở: “Rằng hay thì thật là hay, nhưng mà bấm nút kỳ này rất lo”.

Nếu chỉ xem báo cáo, ủng hộ cả hai tay

Không ít đại biểu băn khoăn sao tài liệu về dự án cung cấp cho Quốc hội chỉ một chiều phân tích sự cần thiết phải đầu tư, mà thiếu vắng những ý kiến phản biện?

Đại biểu Phạm Quốc Anh nhận xét, những bản báo cáo về dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam rất là thuyết phục, nếu chỉ xem báo cáo thì tôi giơ cả hai tay đồng ý, nhưng…

Ông cho biết đã nhận được được rất nhiều thông tin của những đồng chí “vừa có tâm vừa có tầm”, trong đó có nguyên Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đào Đình Bình. Rằng dự án chuẩn bị chưa đầy đủ, thiếu thuyết phục và chưa phải lúc để Việt Nam làm đường cao tốc.

“Khi làm đường Hồ Chí Minh, chúng ta cũng dự báo năng lực vận chuyển rất lớn, khi muốn làm đường sắt cao tốc ta lại đánh giá hiệu quả giao thông đường bộ thấp đi”, đại biểu Nguyễn Đình Xuân phát biểu.

Hội trường không nén được tiếng cười khi đại biểu Vũ Hoàng Hà phát biểu về phân kỳ đầu tư đã dẫn lại một số ý kiến phát biểu trước. Đó là “có đại biểu nói nếu có ít tiền thì kéo tới Thanh Hóa vì đồng chí đó ở Thanh Hóa, có đại biểu nói phải qua Đà Nẵng mới phát huy tác dụng được vì đại biểu đó ở Đà Nẵng”.

Chỉ đề nghị thông qua cái gọi là gạch đầu dòng thứ 3 (trong phần Chính phủ kiến nghị Quốc hội - PV), theo đó Tổng công ty Đường sắt là chủ đầu tư thôi, còn tất cả đoạn sau gác lại, đại biểu Đặng Như Lợi phát biểu.

Lo lắng của vị đại biểu này xuất phát từ thực tế dự án đường Hồ Chí Minh, bàn giai đoạn 1 - 2 - 3 nhưng giai đoạn 2 hụt hơi, giai đoạn 3 cũng thế.

“Đề nghị Quốc hội xem lại kinh nghiệm làm dự án đường Hồ Chí Minh để khi xây dựng dự án này có tính khả thi cao chứ không thể đến khi có chuyện lại đổ cho nhà làm quy hoạch”, ông nói.

Về đề xuất khởi công năm 2014 (thay vì 2012 như ban đầu của Chính phủ) ông Lợi bình luận: mới cách mấy ngày thời gian dự kiến xây dựng đã thay đổi rồi, không khéo 11 ngày nữa (khi Quốc hội biểu quyết - PV) lại lùi khởi công đến năm 2015, 2016.

Lùi đến bao giờ?

Đưa ra nhiều băn khoăn, các đại biểu Phan Văn Tường, Vũ Hoàng Hà, Nguyễn Trung Nhân... đều đề nghị nên lùi thời điểm xem xét dự án đến năm 2020.

Đại biểu Nhân cho rằng, nếu triển khai dự án này phải hy sinh rất nhiều dự án khác.

Băn khoăn của đại biểu Vũ Hoàng Hà là Chính phủ đưa 4 phương án rồi đề nghị Quốc hội chọn phương án 4. Không thể đưa 4 phương án mà lại chỉ đề nghị chọn một phương án. Nâng cấp đường sắt hiện tại, đến 2020 mới xây đường sắt cao tốc, coi như là phương án 5, chắc chắn nhiều người lựa chọn, ông Hà đề xuất.

Nhận xét lý lẽ ủng hộ cũng rất xác đáng, và chưa ủng hộ cũng rất xác đáng, đại biểu Dương Trung Quốc nêu vấn đề, sao không để Quốc hội khóa sau quyết định và Chính phủ mới thực hiện dự án này?

“Tôi không phải không ủng hộ, nhưng phải có bước đi, chắc thắng mới đánh”, đại biểu Quốc nói.

Từ góc nhìn khác, đại biểu Lê Quốc Dung “đề nghị Quốc hội quyết chủ trương để đầu tư dự án này nhanh”. Theo đại biểu Dung thì nên tập trung 2 đầu Hà Nội - Vinh, Tp.HCM - Nha Trang, rồi giao Chính phủ làm chi tiết hơn để cân đối vốn dự án này với dự án khác, cơ cấu hợp lý vốn lại theo hướng đảm bảo huy động vốn doanh nghiệp càng nhiều càng tốt.

“Riêng tôi ủng hộ dự án này, không phải ủng hộ một cách bình thường mà tôi ủng hộ mạnh mẽ”, đại biểu Nguyễn Đăng Trừng nhấn mạnh.

Về những ý kiến cho rằng nước ta nghèo không nên vay phát triển đường sắt, ông Trừng cho rằng đã là nước nghèo, phải vay để phát triển chứ không còn con đường nào khác. “Các tổ chức quốc tế đã đánh giá dư nợ của ta vẫn trong vòng an toàn. Các tổ chức cho vay vẫn tin khả năng trả nợ của Việt Nam, nghĩa là Việt Nam là con nợ tốt”.

Chốt lại một ngày thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho biết sẽ lựa chọn vấn đề để đưa vào nghị quyết của Quốc hội trong kỳ họp này về chủ trương đầu tư xây dựng dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - Tp.HCM. Sau đó sẽ gửi lại các đại biểu cho ý kiến trước khi trình Quốc hội quyết định thông qua chủ trương đầu tư dự án này.

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • Văn Thành

    15:34 (GMT+7) - Thứ Hai, 14/6/2010

    "Bài học định hướng là chỉ nên mua công nghệ nào mà cuối cùng VN sẽ tham gia chế tạo được ít nhất là 40%. Đó là mong muốn thật của đồng tiền đầu tư chứ không phải là mua đoàn tàu nào , chạy tốc độ nào". Bạn Trí Nguyễn nói chí lí lắm nhưng bạn quên mất là làm không ra thì nay mai lỡ thiết bị, linh kiện có hư thì nhập về mà xài, còn giá cả bao nhiêu thì có tiền thuế của dân lo mà. Lâu nay vẫn vậy và sau này vẫn vậy, bạn nhỉ.

  • Quang Lam

    09:52 (GMT+7) - Thứ Năm, 10/6/2010

    Ông Trần Tiến Cảnh phát biểu vì Việt Nam có IQ cao, nên phải làm đường cao tốc là ngụy biện. Những người có IQ cao thường điềm đạm, nói năng chặt chẽ, không phát biểu hớ như thế, cũng không phát biểu cảm tính như đánh thức nàng tiên đang ngủ, em bé đi học bằng đường sắt cao tốc...

    Xem thêm về thói ngụy biện: http://tuanvannguyen.blogspot.com/2010/05/thoi-nguy-bien-o-nguoi-viet.html

  • Le Thanh Cong Anh

    13:14 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    Có lẽ, chưa bao giờ tôi lại thấy một người là đại biểu của nhân dân lại phát biểu như vậy trước diễn đàn Quốc hội. Ông Trần Tiến Cảnh hãy xin lỗi nhân dân và các đại biểu Quốc hội. Có thể nói một quốc gia phát triển có đường cao tốc chứ không thể mang chỉ số IQ để đánh giá dân tộc được. Nói như thế là mang tính nặng tả, tôi không đánh giá và cũng không bình luận về dự án đường cao tốc nhưng tôi phê phán cách nói của ông Cảnh. Là đại biểu Quốc hội, chúng ta nên xây dựng và đóng góp, không nên nói những câu thiếu suy nghĩ được.

  • Phạm Thị Cẩm Vân

    11:59 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    Tôi thật không thể ngờ rằng một ĐBQH như ông Trần Tiến Cảnh lại có thể nói “những nơi có chỉ số IQ cao thì họ có đường sắt cao tốc, Việt Nam ta cũng có chỉ số IQ cao”. ĐBQH mà có thể phát biểu vậy sao?!

    Đây là một dự án liên quan đến vận mệnh của cả dân tộc mà có thể bấm nút "làm" dựa trên những luận cứ không xác đáng như vậy sao?

    Bản thân tôi là một người có thu nhập khá, đang sống ở TPHCM. Với cự ly từ HCM tới Đà Nẵng trở ra tôi sẽ đi máy bay. Hàng không giá rẻ bây giờ đâu đắt hơn đi tàu là bao. Nói thật, có tàu cao tốc tại VN thì tôi chỉ đi một lần cho biết, chứ xa thì cứ máy bay, trung bình thì tàu hỏa, gần thì xe đò là tiện nhất.

    Nâng cấp năng lực vận chuyển và mạng lưới của hệ thống đường sắt hiện tại, cũng như phát triển hệ thống cảng biển là phù hợp nhất trong điều kiện nước ta hiện nay và tương lai gần.

    Mong các ĐBQH sáng suốt!

  • Tri Nguyễn

    11:50 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    Hãy nhìn các nước phát triển làm mà bắt chước. Họ mua công nghệ nào thì phải có từ 40 đến 60% giá trị làm ra trên nước họ. Nói cách khác họ chỉ mua thiết kế là chính và việc nhập khẩu chẳn qua cũng chỉ là kích cầu nội địa bằng công nghệ ngoại không mất công bỏ tiền ra nghiên cứu.

    Chúng ta lại mua công nghệ mà mình cũng không có khả năng nào trong việc tham gia chế tạo. Tỷ lệ làm ra tại VN sẽ rất thấp. Vậy đồng tiền sẽ không thoả mãn mục tiêu chính của đầu tư là để kích cầu nội địa, tăng sản lượng sản xuất nuôi sống dân mình.

    Bài học định hướng là chỉ nên mua công nghệ nào mà cuối cùng VN sẽ tham gia chế tạo được ít nhất là 40%. Đó là mong muốn thật của đồng tiền đầu tư chứ không phải là mua đoàn tàu nào , chạy tốc độ nào.

    Không phải người ta đi tàu hoả cao tốc thì ta cũng cố vay tiền nhập cho được. Thu nhập của họ cao gấp hằng chục lần của ta thì thời gian của họ cũng có giá trị cao tương ứng và họ cũng có đủ tiền để trả chi phí cho sự di chuyển nhanh, giá cao.

    Hợp lý nhất có lẽ là cải tạo hoặc xây mới đường sắt tốc độ nhỏ hơn 200 Km/h, chúng ta có khả năng với tới được công nghệ này và chi phí cho sự di chuyển cũng phù hợp với thu nhập hơn.

    Sau này người đi sau sẽ quyết định khi nào xây dựng đường sắt có tốc độ cao hơn.

  • Trung

    11:28 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    Tôi thì ủng hộ việc làm đường sắt cao tốc.

    Để đến lúc trước khi về với đất tôi còn được đi thử một vài lần, để sang thế giới bên kia còn có chuyện để kể về Việt Nam chuẩn bị hoá rồng.

    Còn nợ nần thì con cháu chúng ta lo, chúng ta có phải lo đâu, nên cứ làm đi để được đi thử cho sướng. Cái khó sẽ ló cái khôn, kiểu gì con cháu chúng ta cũng sẽ có cách xoay sở.

  • Nguyễn Việt Thanh

    09:30 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    Các đại biểu QH cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề an ninh quốc gia liên quan đến dự án ĐSCT.

    Trước hết, theo báo cáo của Chính phủ, tiền đầu tư dự án chủ yếu là vay nước ngoài. Ở đây cần nói rõ ngay là tiền vay chính phủ nước ngoài vì dự án này hầu như không thể vay khu vực tư nhân vì lượng vốn cần vay quá lớn mà hiệu quả kinh tế lại thấp (thậm chí “lỗ” theo tính toán của nhiều chuyên gia).

    Xét trong bối cảnh Mỹ, EU đang khủng hoảng hiện nay, ADB, WB không quan tâm đến dự án thì ngoài Nhật là nước sẵn sàng cho vay để xuất khẩu công nghệ Shinkansen vì lợi ích quốc gia của họ (chứ không hẳn chỉ vì tình hữu nghị như một bộ trưởng đã phát biểu) sẽ rất khó còn nguồn vay nào khác ngoài Trung Quốc - nước đang có 2.000 tỷ USD dư thừa.

    Một vấn đề cũng cần đươc phân tích là việc xây dựng đường sắt cao tốc sẽ làm giảm nội lực của quốc gia như thế nào? Nếu nội lực của đất nước phân tán, tiền của đổ vào xây dựng đường sắt cao tốc thì một khi “hữu sự” xảy ra sẽ xoay sở thế nào?

    Điều cuối cùng cần chú ý là tuy chúng ta đang sống trong hòa bình nhưng do vị trí địa chính trị hiểm yếu buộc chúng ta phải luôn tính đến vấn đề an ninh quốc phòng khi thực hiện các dự án quy mô lớn. Đường sắt cao tốc chỉ chở người chứ không chở hàng hóa, khí tài, quân trang, quân dụng, nên nếu rơi vào hoàn cảnh bắt buộc thì đường sắt khổ rộng 1,435m với tốc độ chạy 150 – 200km/h vừa chở người vừa chở hàng hóa khí tài quá khổ quá tải sẽ là cứu cánh chứ không phải… đường sắt cao tốc.

  • Htkhoa

    00:09 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/6/2010

    So sánh dự án ĐSCT với đầu tư kỹ thuật số của viễn thông của đại biểu Trần Du Lịch là chưa thấu đáo. Vì đầu tư của ngành viễn thông thành công là do tuy vốn đầu tư lớn, nhưng nó cho phép số lượng người sử dụng lớn và có nhiều tiện ích đi kèm, do vậy chi phí khai thác và sử dụng rất thấp đến mức mọi người dân đều có khả năng tài chính để sử dụng dịch vụ viễn thông ở mức phổ cập như hiện nay.

    Do vậy ngành viễn thông thu được lãi lớn còn đa số nhân dân thì được sử dụng dịch vụ viễn thông với chi phí rất thấp.

    Còn tàu cao tốc ngược lại chi phí đầu tư rất cao và sau đó là chi phí khai thác sử dụng cũng cao nên không thể cho phép người dân sử dụng một cách phổ biến.

    Vì giá vé cao nên tàu cao tốc sẽ không có người sử dụng và dân nghèo sẽ tiếp tục sử dụng ôtô khách giá rẻ làm phương tiện đi lại chính như hiện nay.

    Đầu tư vào ĐSCT do vậy sẽ là gánh nặng của nền kinh tế trong tương lai, có thể thấy rõ điều đó như rất nhiều chuyên gia ngành đường sắt đã chỉ rõ.

    Việc diễn giải cách đi hiện đại hoá của ông Lịch cũng không hoàn toàn đúng và đủ. Nếu ta đầu tư hôm nay một hệ thống đường sắt điện khí hoá để chở cả hành khách và hàng hoá hai chiều và sau 20-30 năm đầu tư ĐSCT thì hệ thống đường sắt phổ thông đầu tư hôm nay không phải là một sự lãng phí vì nó vẫn tiếp tục được sử dụng cho hành khách bình dân và hàng hoá.

    Tất cả 11 nước đang sử dụng tàu cao tốc có ai vứt bỏ hệ thống tàu phổ thông chở khách và hàng hoá như ông Lịch hình dung và trình bày với Quốc hội đâu. Còn nếu hôm nay ta đầu tư vào ĐSCT với chi phí cao gấp 10 lần, sau đó không nhiều người sử dụng do giá vé cao thì với gánh nặng nợ nước ngoài và tiềm lực tài chính của ta hiện nay, tôi e rằng nước ta sẽ gặp khó khăn rất lớn.

    Tương tự như một gia đình còn nghèo, nếu muốn có tiền để giàu có trước hết phải vay người ngoài mua một xe tải để chở thuê kiếm tiền, hoàn trả vốn rồi có lãi để mua xe du lịch, còn nếu làm ngược lại dùng tiền vay để mua xe Mercedes xịn, hiện đại và tiện nghi nhất nhưng chi phí vận hành cao không biết làm sao có tiền mà sử dụng, chưa nói đến trả tiền gốc và lãi vay.

    Tôi là đại diện cho rất nhiều người dân thảo luận kỹ về vấn đề này viết với hy vọng sẽ được chuyển tải ý kiến rất đơn giản này của người dân chúng tôi tới ông Trần Du Lịch và các đại biểu Quốc hội ủng hộ dự án ĐSCT trước khi các vị ấn nút. Xin cám ơn.

  • Lê Nguyên

    23:30 (GMT+7) - Thứ Ba, 8/6/2010

    Nước ta còn nghèo. Làm một con đường hay một cây cầu đều phải đi vay, trong khi khả năng trả nợ của ta còn hạn chế. Tiền thu từ xuất khẩu gạo không đủ để nhập khẩu phân bón, tiền thu từ xuất khẩu dầu thô không đủ để nhập khẩu xăng dầu thành phẩm...

    Mới có khoảng 500.000 người lần đầu tiên biết đi máy bay. Vậy thì liệu sẽ có bao nhiêu người có khả năng sử dụng đường sắt cao tốc? Mong Quốc hội có cái nhìn tỉnh táo và quyết định đúng đắn nhằm tránh cho đất nước không rơi vào cái bẫy nợ nần.

  • Trần Đình Hưng

    21:45 (GMT+7) - Thứ Ba, 8/6/2010

    Tôi vừa xem xong chuyên đề dự án đường sắt cao tốc của nước ta. Theo tôi đó là một viêc cần nên làm sớm. Khi đã làm thì làm từ Bắc-Nam, chứ sao lại làm từng đoạn như vậy? Tôi hoàn toàn tin tưởng Quốc hội sẽ lựa chọn là nên làm đường sắt cao tốc sớm.

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Thời sự

Mai Thiên Bình

19:24 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Phải làm gì cho đầu tư FDI khởi sắc? Đơn giản hóa thủ tục Minh bạch thông tin Bảo vệ lợi ích hợp pháp nhà đầu tư Nâng cao...

Trong bài: Thu hút FDI vẫn chưa thể khởi sắc (2 ý kiến)

HORE

17:57 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Thà đừng khởi sắc để ta "tích cốc phòng cơ" thắt lưng buộc bụng; còn hơn là bị cho ăn "bánh vẽ", FDI ảo như...

Trong bài: Thu hút FDI vẫn chưa thể khởi sắc (2 ý kiến)

Le Hoang

15:54 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Hoan nghênh Đại biểu Trần Hoàng Ngân! Bác nói hay thật! Đúng thật! Mong sao các vị lãnh đạo bỏ chút thời gian đọc bài này! Ngân...

Trong bài: “Lãi suất cao đang giết chết nền kinh tế” (1 ý kiến)

Nguyễn Bình Minh

14:52 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Về hưu cùng tuổi như nam giới, đó là bình đẳng giới. "Ưu tiên" là phụ nữ được về hưu sớm. Còn ai không muốn quyền...

Trong bài: Nữ đại biểu: Sao bắt chúng tôi nghỉ hưu sớm thế? (12 ý kiến)

Nguyễn Ngọc Kiên

14:24 (GMT+7) - Thứ Sáu, 25/5/2012

Trong tình hình nền kinh tế Việt Nam hiện nay, Chính phủ cần có sách lược và chiến lược cụ thể, để làm thế nào...

Trong bài: Kinh tế Việt Nam 2012: “Tôi không quá bi quan” (3 ý kiến)