VnEconomy > Tài chính 23:39 (GMT+7) - Thứ Ba, 12/10/2010

Nợ công của Việt Nam nhìn từ The Economist

Từ 2001 tới nay, nợ công của Việt Nam liên tục tăng về giá trị tuyệt đối, mức nợ bình quân đầu người và tỷ lệ nợ công trên GDP...

Nợ công của Việt Nam nhìn từ The Economist

Số liệu nợ công của Việt Nam trên website của The Economist.

Tạp chí kinh tế The Economist mới đây đã thiết lập một đồng hồ đo nợ công của toàn thế giới. Theo số liệu mà tạp chí này đưa ra, con số tuyệt đối về nợ công tính theo đầu người của Việt Nam thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực và vào hàng thấp trên thế giới.

Tính tới thời điểm 16h40 ngày 12/10 theo giờ Việt Nam, số nợ công toàn cầu được hiển thị trên đồng hồ nợ công trên The Economist đạt mức 39.942.437.066.497 (gần 40 nghìn tỷ USD). Đồng hồ nợ này đang liên tục quay theo chiều tăng, cho thấy mức nợ công của toàn thế giới đang không ngừng tăng lên.

Trên bản đồ nợ được đặt dưới đồng hồ nợ công, The Economist đã phân loại các quốc gia theo mức nợ công tính trên đầu người, tổng mức nợ công, mức nợ công thay đổi theo năm, tổng nợ công tính trên GDP. Trong đó, những quốc gia nặng nợ nhất được tô màu đỏ, còn những quốc gia ít nợ nần nhất được tô màu xanh đậm.

Ở tiêu chí nợ công tính trên đầu người, The Economist cho biết, bình quân mỗi người Việt Nam đang gánh 580,91 USD nợ công. Con số này là 713,6 USD đối với Trung Quốc, 743 USD đối với Indonesia, 4.184 USD đối với Malaysia, 1.071 USD đối với Philippines, 2.064 USD đối với Thái Lan…

Châu Á nói chung là khu vực có mức nợ công tính trên đầu người thấp, khu vực Bắc Mỹ và châu Âu là cao nhất, trung bình là khu vực Nam Mỹ, thấp nhất là các nước châu Phi.

Tỷ lệ nợ công trên đầu người của Canada là gần 37.000 USD, của Mỹ là 27.683 USD, của Anh là 26.602 USD, của Pháp là 31.785 USD, Iceland là 43.286 USD … Theo tiêu chí này, Nhật Bản là nước nặng nợ nhất châu Á và cũng là nhất thế giới, bình quân mỗi người Nhật gánh 83.697 USD nợ công.

Tuy nhiên, nếu xét ở tiêu chí tỷ lệ nợ công trên GDP, thì Việt Nam đang được The Economist xếp vào nhóm nước có mức nợ trên trung bình. Theo số liệu của The Economist, tổng nợ công của Việt Nam hiện là 50,935 tỷ USD, tương đương 51,6% GDP.

Một số nước trong khu vực có mức nợ thấp hơn Việt Nam xét ở tiêu chí này, như Trung Quốc là 17,4% hay Indonesia là 26,5%. Những nước trong khu vực có tỷ lệ nợ công so với GDP xấp xỉ Việt Nam là Thái Lan (48,6%), Malaysia (52,1%), Philippines (55,8%).

Dù vậy, từ 2001 tới nay, nợ công của Việt Nam liên tục tăng về giá trị tuyệt đối, mức nợ bình quân đầu người và tỷ lệ nợ công trên GDP. Theo số liệu của The Economist, vào năm 2001, nợ công của Việt Nam mới là chưa đầy 9 tỷ USD, bình quân mỗi người gánh số nợ công xấp xỉ 112 USD, và nợ công mới tương đương 28% GDP.

Nga và các nước Liên Xô cũ là nhóm nước có tỷ lệ nợ công so với GDP vào thấp nhất trên thế giới. Đối với nước Nga, tỷ lệ này chỉ là 8,5%.

Dù xét theo tiêu chí nào thì khu vực Bắc Mỹ, châu Âu và Nhật Bản cũng là những khu vực nặng nợ nhất. Tỷ lệ nợ công so với GDP của Canada và Pháp cùng là 82,3%, của Hy Lạp là 128,3%, của Italy là 118%,  của Anh là 75,1%, của Mỹ là 58,3%, đặc biệt của Nhật lên tới 196,2%.
  Bình luận (7)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 7/7 bình luận.
  • Bạn PHN có hiểu biết về kinh tế đó, mình chỉ hiểu đơn giản thế này nhé, một quốc gia nó cũng giống như một doanh nghiệp thu nhỏ, một gia đình vậy, khi phá sản xảy ra thì sao?

    Tức là doanh nghiệp đó mất khả năng thanh toán, một quốc gia đó mất khả năng thanh toán, thì theo luật phá sản sẽ bị thanh lý bến cảng, sân bay, cầu cống, thậm chí những con đường. Và sẽ bị thao túng về kinh tế, dẫn đến cả chính trị...

    14:18 (GMT+7) - Thứ Bảy, 24/9/2011 Trả lời Thích
  • Tổng nợ/GDP là nợ quốc gia chớ đâu phải nợ công. Nợ công chỉ liên quan đến khu vực kinh tế Nhà nước thôi.

    Thế nào là an toàn thì phải xem nội lực của VN tức GNP là bao nhiêu. Lấy GDP để trả nợ thì chẳng khác gì vay nợ mới để trả nợ cũ. Cứ lấy GNP/GDP được bao nhiêu % thì tỷ lệ đó là an toàn.

    Nợ quốc gia không phải là cái đáng lo vì làm ăn kinh doanh thì phải mắc nợ chứ. Tương tự như phần lớn vốn của doanh nghiệp là vay của ngân hàng đấy thôi. Cứ đến hạn mà không phải "đáo hạn" là "an toàn".

    Vấn đề ở đây là nợ công của VN rất khó tính. Lẽ ra phải tách bạch giữa thu chi ngân sách và thuế thì Nhà nước lại gộp lại với nhau.

    Nợ công của nước ngoài thực chất là bội chi về cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội. Vì thế, dù nợ công lớn họ vẫn tính toán làm sao giảm được (tăng thuế + giảm đầu tư công + giảm phúc lợi xã hội + tăng lãi suất cơ bản vài năm, tóm lại là "thắt lưng buộc bụng"). Chính vì dịch vụ công và an sinh xã hội cao nên ta mới có "cảm giác" là mức sống của họ cao.

    Còn nợ công của VN thì lằng nhằng dính chùm cả khối doanh nghiệp Nhà nước vào. Thế nào là an toàn thì bó tay vì không tính được hiệu quả sử dụng vốn của khối doanh nghiệp Nhà nước. Vấn đề này chỉ có chuyên gia kinh tế mới trả lời được.

    Thế nào là thuế chồng thuế ? Thuế ấy ta đã trả rồi nhưng phải trả lần nữa và lần nữa... thì gọi là thuế chồng thuế. Ví dụ, trường học công là đơn vị hành chính sự nghiệp về giáo dục không có mục đích sinh lợi.

    Cơ sở vật chất, lương giáo viên, chi phí hoạt động là do Nhà nước chi trả bằng tiền thuế của dân chớ không phải bằng tiền nộp ngân sách của doanh nghiệp Nhà nước. Con em chúng ta đi học trường công thì không phải đóng thêm đồng nào. Nếu có đóng tiền thì tức là thuế chồng thuế.

    Ví dụ nữa, trường tư là đơn vị giáo dục có thu với mục đích bù chi chớ không phải để sinh lợi. Ta đã đóng thuế để Nhà nước đầu tư vào trường công. Số tiền đầu tư ấy phải được chia đều cho mọi học sinh, tạm gọi là suất đầu tư công cho mỗi học sinh.

    Nếu ta cho con em học trường tư để chúng được thoải mái hơn thì học phi trường tư trừ suất đầu tư công bằng tiền ta phải nộp. Nếu ta phải nộp toàn bộ học phí tức là thuế chồng thuế. Bức xúc thì ta lên án, phê phán ngành giáo dục nọ kia chớ nếu xét nguồn gốc thì ngành này không có lỗi.

    Lại ví dụ nữa, Nhà nước xây cầu đường cũng bằng tiền thuế của dân. Nếu xây bằng nguồn khác không phải từ thuế thì phải lập trạm thu phí để hoàn vốn.

    Số tiền này đã được biết trước sau khi xây xong công trình. Nhà nước lẽ ra phải có cái đồng hồ đếm ngược số tiền còn lại mỗi khi có xe qua trạm thu phí thì lại lờ tịt, đến nỗi vốn đã hoàn từ lâu mà vẫn thu, đó là thuế chồng thuế.

    Số tiền chênh lệch do thuế chồng thuế ấy "chạy" vào đâu? Vào tiền bù lỗ cho các doanh nghiệp Nhà nước. Nếu phải kể nữa thì nhiều lắm, tự bạn tìm hiểu thêm nhé.

    18:25 (GMT+7) - Thứ Sáu, 15/10/2010 Trả lời Thích 1 người thích bình luận này
  • Em cảm ơn bác Lâm đã quan tâm tới thắc mắc của em. Nhưng em thấy hình như GDP là tổng sản phẩm quốc nội còn GNP là tổng sản phẩm quốc dân thì phải.

    Vấn đề chính em thắc mắc là liệu tiêu chí đánh giá mức độ an toàn của nợ công là Tổng Nợ/GĐP liệu có thực sự hiệu quả vì thông qua chi tiêu công, GDP bao hàm luôn cả nợ mới vay trong năm.

    Kiểu như thuế chồng thuế, tăng trưởng GDP bao gồm luôn tăng trưởng nợ.

    11:21 (GMT+7) - Thứ Sáu, 15/10/2010 Trả lời Thích
  • GDP là tổng thu nhập quốc gia tính trên tổng giá trị hàng hóa sản xuất ra, có tính đến giá trị hàng hóa từ đầu tư ra nước ngoài và đầu tư từ nước ngoài vào.

    GNP là tổng sản phẩm quốc nội chỉ tính hàng hóa do người VN làm ra bên trong lãnh thổ VN, không tính đầu tư ra nước ngoài, có tính đầu tư từ nước ngoài vào nhưng tách riêng phần nội địa hóa. Nếu tính theo GNP thì người VN mình còn xa mới qua khỏi... chuẩn nghèo.

    Dùng GDP dễ tính hơn vì không phải tính tỷ lệ giá trị gia tăng làm cơ sở để tính GNP. Chỉ số GDP dễ coi hơn vì ai làm ra hàng hóa cũng thế, chỉ cần có chút "hơi hám" VN là tính luôn. Hàng "made in VN" có bao nhiêu % "yếu tố ngoại nhập" không quan trọng, toàn bộ giá trị sản phẩm tính hết vào GDP. GNP loại bỏ các "yếu tố ngoại nhập" thì VN còn gì mà tính.

    Đố bạn tìm thấy cái gì trong nhà của bạn không có "yếu tố ngoại nhập" đấy, kể cả... gạo, muối. Có lẽ chỉ có lúa nương do người dân tộc trồng, giã bằng cối và chày rồi... vác bằng sức người đến nhà bạn là "trăm phần trăm VN".

    Nếu đem GNP ra mà tính nợ công thì khỏe quá, dám chắc không qua khỏi...1%. GDP không có sự tách bạch riêng giữa quốc gia này và quốc gia khác, đặc biệt là trong thời đại toàn cầu hóa. Kinh tế của nước này tăng hay giảm có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến kinh tế nước khác.

    Vì thế nợ công chỉ tính trên GDP chớ không tính trên GNP được, trừ phi ta "tự cấp tự túc", "bế quan tỏa cảng" hoàn toàn với bên ngoài. GNP chỉ dùng để tính "nội lực" của quốc gia. GNP càng gần GDP thì "nội lực" ấy càng lớn, nhưng không bao giờ bằng được GDP, kể cả những nước có nền kinh tế hàng đầu TG. Người ta nợ "ngập đầu" mà không sợ vì GNP/GDP của người ta lớn, còn ta thì GNP/GDP là không đáng kể nên nợ tí ti cũng đủ "sợ" rồi. Để tăng GNP thì phải tăng tỷ lệ nội địa hóa và cả.... sức tiêu thụ nội địa.

    19:43 (GMT+7) - Thứ Năm, 14/10/2010 Trả lời Thích
  • Các bác có hiểu biết nhiều cho mình hỏi: tại sao người ta quá chú trọng tới nợ công/GDP mà không nhắc tới GNP?

    Các nước phát triển như Nhật chẳng hạn có nợ công/GDP tới 200% nhưng họ xuất khẩu vốn rất nhiều ra nước ngoài. Như vậy tải sản quốc gia của họ lớn, khả năng trả nợ cao.

    Còn các nước nghèo như Việt Nam ta ít có xuất khẩu vốn mà GDP lại có sự đóng góp quá nhiều từ đầu tư nước ngoài (nghĩa là tài sản của người ta) và chi tiêu công (một phần trong đó là từ nợ)?

    16:44 (GMT+7) - Thứ Năm, 14/10/2010 Trả lời Thích
  • Bạn PNH nói đúng đấy.

    Hơn nữa, nợ công đó được tính bằng đồng đôla Mỹ. Trong khi tỷ giá đồng đôla tại Việt Nam là khá cao. Vì thế không thể nói lên điều gì cả.

    17:39 (GMT+7) - Thứ Tư, 13/10/2010 Trả lời Thích
  • Tỉ lệ nợ/trên đầu người thấp không có ý nghĩa gì cả đối với VN vì đơn giản là thu nhập trung bình của Việt nam quá thấp dẫn tới khả năng trả được nợ thấp, trong khi đó mật độ dân số thuộc loại cao nhất trên thế giới.

    Không nên quá phụ thuộc vào chỉ số này, mà còn phải xét đến khả năng trả nợ nữa!

    12:49 (GMT+7) - Thứ Tư, 13/10/2010 Trả lời Thích
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?