Liệu có tranh chấp về mã chứng khoán AAA?

Trần Ngân

08:33 (GMT+7) - Thứ Sáu, 31/12/2010

Việc ra đời sàn Upcom nhằm hướng tới sự thuận tiện hơn cho giao dịch các cổ phiếu chưa niêm yết và giúp cơ quan quản lý nhà nước quản lý tốt hơn các cổ phiếu chưa niêm yết trên các sàn Ho và Ha.

Tuy nhiên việc giao dịch trên sàn Upcom còn tồn tại một số kẽ hở bất hợp lý, cũng như vẫn còn tồn tại những giao dịch bất thường.

Lấy ví dụ trường hợp cổ phiếu của Công ty cổ phần Vận tải biển Sài Gòn, mã chứng khoán là SGS, bắt đầu lên sàn Upcom từ ngày 22/12/2010. Đây là một công ty thuộc ngành vận tải biển, công ty SGS có kết quả kinh doanh không lấy gì làm ấn tượng.

Theo bản Công bố thông tin thì Công ty Vận tải biển Sài gòn có vốn điều lệ 144 tỷ đồng, cổ tức trong 3 năm gần nhất đạt trung bình 3%/năm. Công ty đặt kế hoạch lợi nhuận năm 2010 là 6 tỷ đồng (đạt 4%/vốn điều lệ), cổ tức dự kiến 1,47%. Kế hoạch lợi nhuận và cổ tức năm 2011 lần lượt là 9 tỷ đồng và 5%.

Qua đó có thể nhận xét rằng đây là một công ty có kết quả kinh doanh ở mức thấp trong ngành vận tải biển là một ngành đang gặp khó khăn do giá cước vận tải trên thế giới đang ở mức thấp.

Ngày 22/12/2010, mã SGS bắt đầu lên sàn Upcom. Liên tục trong các ngày 22, 23 và 24/12, mỗi ngày có hàng trăm nghìn cổ phần SGS được đặt bán ở các mức giá xấp xỉ mệnh giá (từ 11.500-13.500 đ/cp) nhưng không tìm được người mua, phía bên mua chỉ đặt mua ở mức giá dưới mệnh giá (giá 0.2 và 0.3).

Trong 3 ngày giao dịch đầu tiên, mã SGS không có giao dịch nào được khớp (nên không xác lập được giá tham chiếu cho ngày hôm sau). Đến ngày 27/12 vào những phút đầu tiên của phiên giao dịch đã xuất hiện 2 giao dịch khớp lệnh với mức giá cao bất thường (khớp giá 120.000 đ/cp và 150.000 đ/cp). Nhà đầu tư cá nhân chúng tôi nghi ngờ rằng mức giá khớp cao bất thường này là hiện tượng làm giá, nhằm tạo ra giá tham chiếu cao cho ngày hôm sau.

Chỉ vài phút sau đó, có nhiều lệnh bán giá thấp xuất hiện ở mức giá 11.500-12.000, tức là thấp hơn rất nhiều (bằng 1/10) so với mức giá vừa khớp trong những phút đầu phiên giao dịch. Tuy vậy những lệnh bán giá thấp này (phản ánh trung thực hơn giá trị của cổ phiếu SGS) cũng rất khó tìm được người mua và do đó khi kết thúc phiên giao dịch vẫn còn rất nhiều cổ phiếu SGS dư bán ở giá 11.600.

Tuy nhiên, do có 2 lệnh khớp ở mức giá cao bất thường vào đầu phiên giao dich nên giá trung bình của cổ phiếu SGS tại phiên khớp lệnh ngày 27/12 là 100.100 đ/cp, tạo ra giá tham chiếu cho ngày hôm sau là 100.100 đ/cp.

Việc xuất hiện 2 giao dịch giá cao bất thường ở đầu phiên giao dịch ngày 27/12/2010 (giá 120.000đ/cp và 150.000 đ/cp) có phải là giao dịch làm giá hay không? Chúng tôi cho rằng giao dịch mua cổ phiếu SGS với mức giá cao như vậy chỉ có thể có một trong hai nguyên nhân: Có sự nhầm lẫn trong thao tác nhập lệnh, hoặc đây là một sự làm giá trắng trợn. Sở GDCK Hà Nội có nên huỷ bỏ kết quả khớp lệnh ở mức giá cao bất thường này hay không?

Chúng tôi thấy rằng ngành vận tải biển đang gặp nhiều khó khăn, kết quả kinh doanh của ngành này hiện nay không cao. Trong khi các cổ phiếu khác của ngành vận tải biển hiện đang giao dịch trên 2 sàn Ho và Ha đều đang loanh quanh ở mức giá 1x, thậm chí có cổ phiếu như VTO đang giao dịch ở sàn Ho với mức giá dưới mệnh giá thì việc một cổ phiếu có kết quả kinh doanh kém như SGS niêm yết trên sàn Upcom lại có thể có được mức giá cao kinh hoàng, lên đến 150.000 đ/cp có phải là một giao dịch bất thường nhằm mục tiêu làm giá hay không?

Sở GDCK Hà Nội có nên chấp nhận hay là nên huỷ bỏ kết quả khớp lệnh ở mức giá giao dịch cao bất thường này? Hai lệnh khớp ở mức giá cao bất thường (120.000 và 150.000 đ/cp) của cổ phiếu SGS và biến động giá sau này của nó sẽ làm méo mó chỉ số Upcom index. Bằng chứng là ngày 29/12 mặc dù mã SGS giảm kịch sàn xuống 90.100 nhưng lại làm cho chỉ số Upcom Index tăng dựng đứng 6% ngay vào thời điểm SGS có khớp lệnh giá sàn.

Hiện tượng SGS gây xôn xao dư luận trong giới đầu tư cá nhân chúng tôi. Chúng tôi kiến nghị Sở GDCK Hà Nội và cơ quan quản lý nghiên cứu về trường hợp nói trên, xem xét huỷ bỏ kết quả giao dịch ở mức giá cao bất thường của cổ phiếu SGS đã nêu để trả lại cho cổ phiếu này về mức giá tham chiếu hợp lý hơn, góp phần tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư về sự vận hành hiệu quả và minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đồng thời cơ quan quản lý cũng nên nghiên cứu biện pháp thích hợp để ngăn ngừa và kiểm soát tốt hơn những giao dịch bất thường trên sàn Upcom.

Hoàng Minh

00:21 (GMT+7) - Thứ Sáu, 31/12/2010

Cty An Phát đăng ký niêm yết cổ phiếu và được UBCKNN cấp mã AAA để giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội là bình thường.

Cty bảo hiểm AAA hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ-một lĩnh vực hoàn toàn khác xa và không có liên quan mấy đến lĩnh vực hoạt động của cty An Phát. Tính đến nay, chứng khoán AAA đã giao dịch được hơn 5 tháng - một thời gian đủ để lãnh đạo cty bảo hiểm AAA nhận biết và quyết định có ý kiến hay khiếu nại.

Tình huống này, lãnh đạo cty bảo hiểm đã phản ứng quá chậm (chỉ khi có việc xử phạt vi phạm hành chính tại cty An Phát và các thắc mắc của khách hàng).

Theo tôi được biết, dấu hiệu AAA được một số đơn vị trong nước sử dụng dưới dạng tên thương mại (như cty bảo hiểm AAA), nhãn hiệu (vàng miếng AAA của các đơn vị trực thuộc và có hợp tác với Agribank) hoặc mã chứng khoán (như cty nhựa An Phát)…

Có thể, cty bảo hiểm AAA sử dụng dấu hiệu AAA dưới dạng tên thương mại hoặc nhãn hiệu (nếu cty bảo hiểm AAA có đăng ký nhãn hiệu và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận).

Nghiên cứu kỹ điểm 16 và 21 Điều 4 Luật SHTT 2005 có thể thấy rằng hai chủ thể trên hoạt động trong hai lĩnh vực khác nhau với những địa bàn hoạt động và nhắm tới những đối tượng khách hàng khác nhau. Nếu như cty bảo hiểm AAA chứng minh được dấu hiệu AAA là nhãn hiệu nổi tiếng theo điểm 20 Điều 4 và Điều 75 Luật SHTT 2005, thì đó là một cơ sở để đề nghị UBCKNN xem xét lại việc cấp mã AAA cho cổ phiếu của cty An Phát.

Tôi cũng nghĩ rằng, trước khi cấp mã AAA cho cty An Phát, UBCKNN chắc đã lường trước vấn đề sở hữu trí tuệ hoặc có tham khảo trước thông tin từ Cục Sở hữu trí tuệ. Nếu bỏ qua công đoạn nhỏ này, có thể gây hậu quả khó lường cho các bên.

Tham khảo thông tin thể hiện sự thận trọng, chu toàn của UBCKNN, mặc dù biết rằng có thể thu hồi mã chứng khoán sau khi đã cấp.

Tóm lại, vụ việc chưa đến mức nghiêm trọng, các bên có thể gặp gỡ, tìm hiểu và trao đổi thông tin. Trong đó, ý kiến chuyên gia hoặc ý kiến của thẩm định viên chuyên ngành về sở hữu công nghiệp là cần thiết để đi đến các quyết định đúng đắn.

Tuy vậy, cần phải hiểu rằng, các bên đều mong muốn sử dụng dấu hiệu thuộc quyền sở hữu trí tuệ của mình trên mọi phương tiện giao dịch (kể cả mã chứng khoán), nhưng không phải lúc nào cũng được toại nguyện. Trong trường hợp này, chỉ những quyền sở hữu trí tuệ được xác lập qua con đường nộp đơn và cấp văn bằng bảo hộ sẽ được pháp luật bảo vệ một cách nhanh nhất và rõ ràng nhất.

Tuy nhiên, việc bảo hộ chỉ diễn ra trong phạm vi và điều kiện giới hạn nhất định được ghi nhận trong hồ sơ đăng ký và văn bằng bảo hộ được cấp.