Nhập khẩu ôtô vào đà sụt giảm

Phan Bảo Lâm

14:38 (GMT+7) - Chủ Nhật, 3/7/2011

Tôi đề nghị Bộ Tài chính xây dựng mức thuế dựa vào tỷ lệ nội địa hóa, không phải chỉ xe hơi mà bất cứ hàng nhập khẩu “nguyên chiếc” nào.

Tỷ lệ nội địa hóa càng cao thuế càng thấp. Chênh lệch giữa các mức thuế càng cao và lũy tiến dần theo tỷ lệ % nội địa hóa để kích thích người ta tăng GTGT vào hàng hóa trong nước. Thuế chính là công cụ đòn bẩy để tái cơ cấu kinh tế chớ không phải là ngồi bàn với nhau “tái” như thế nào, điều đó là vô nghĩa.

Khi tỷ lệ nội địa hóa ở mức, ví dụ là 70%, thì điều chỉnh lại mức thuế nhằm tăng sự cạnh tranh giữa hàng trong nước và hàng nước ngoài.

Xây dựng được loại thuế này thì không cần phải siết bất cứ thứ gì. Hàng nhập nguyên chiếc có tỷ lệ nội địa hóa là 0% đương nhiên “hưởng” mức thuế cao nhất. Mức thuế cao nhất dựa vào chênh lệch thu nhập của người dân VN có tính đến tỷ lệ dân số (người nghèo làm gì có khả năng mua được hàng xa xỉ đắt tiền).

Nguồn thu từ thuế này chính là vốn để Nhà nước tài trợ cho nghiên cứu tăng tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp (bất kể tư nhân hay Nhà nước, kể cả các liên doanh). Luật hóa chính sách này thì không ai có thể bảo là VN vi phạm WTO được.

Khi đi vào hoạt động thông suốt thì đẩy mạnh loại thuế này lên đánh trên diện rộng để tái cơ cấu toàn diện. Tức là mọi hàng hóa sản xuất trong nước đều bị áp thuế này chớ không chỉ riêng hàng nhập khẩu. Như vậy, khi thu nhập của người dân nâng lên, công lao động không còn rẻ nữa, dù doanh nghiệp sản xuất hàng di chuyển sang nước khác có giá nhân công rẻ hơn, xuất hàng ngược trở về VN cũng chịu sự điều chỉnh tương tự của loại thuế này.

Sở dĩ tôi phải nhìn xa như thế là rút kinh nghiệm từ Mỹ với hàng nhập khẩu rẻ của TQ gây bất ổn kinh tế (có lợi trước mắt nhưng bất ổn lâu dài). Như vậy, rõ ràng chúng ta phải sửa lại thuế GTGT chớ không phải là “cào bằng” ai cũng 10% như nhau.

Sự sửa đổi này không có gì phức tạp, chủ yếu đánh vào đầu vào của sản xuất. Nền kinh tế cũng như doanh nghiệp phải bắt đầu từ đa chức năng theo hướng khép kín sản xuất. Có khép kín được sản xuất thì mới tách ra theo hướng chuyên môn hóa hạch toán độc lập.

Từ hạch toán độc lập lại hợp tác với nhau để “khép kín” lần nữa nhưng vẫn hạch toán độc lập tạo thành những tổ chức kinh tế hùng mạnh có cơ cấu tổ chức linh hoạt. Đây là 3 giai đoạn phát triển của kinh tế tư bản, từ kinh tế TBCN hoang dã đến kinh tế thị trường tự do cuối cùng là kinh tế thị trường có định hướng của Nhà nước.

Từ bao cấp sang kinh tế thị trường, chúng ta chưa khép kín được sản xuất lại tổ chức hạch toán độc lập ngay khiến cho các nguồn lực bị phân tán, manh mún, dẫm đạp lên nhau, cuối cùng dẫn đến nhập khẩu cả nguyên liệu nước ngoài dù trong nước dư thừa nguyên liệu.

Việc gom các đơn vị kinh tế cùng 1 chức năng lại thành các tập đoàn tổng công ty 90,91 theo tôi là sai lầm, nó làm gia tăng sự độc quyền, triệt tiêu tính cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Nhà nước với nhau, tạo nên tiêu cực, trì trệ và lạc hậu.

Lẽ ra phải thành lập theo hướng khép kín sản xuất (1) để thúc đẩy toàn diện về cơ cấu và tái cơ cấu liên tục. Sau đó tách ra cổ phần hóa để hạch toán độc lập (2) và cuối cùng hợp tác với nhau tạo thành những tổ chức kinh tế mạnh (3). (1) sinh ra do biện pháp hành chính, (2) chuyển sang giai đoạn thị trường hóa và (3) là thị trường hóa toàn diện.

Chệch hướng ngay từ đầu nên bây giờ phải sửa sai bằng công cụ thuế như trên. Tỷ lệ nội địa hóa càng thấp thì cơ cấu kinh tế càng phân tán và manh mún bất chấp có những tập đoàn “to” (to xác nhưng rỗng ruột).

Tỷ lệ nội địa hóa càng cao thì kinh tế càng tập trung cho dù chỉ toàn doanh nghiệp nhỏ và vừa (nhỏ nhưng làm được “nguyên chiếc” vẫn hơn to mà chỉ… gia công).