VnEconomy > Thời sự 14:07 (GMT+7) - Thứ Hai, 10/10/2011

Lương công chức: Bao nhiêu thì đủ?

Lương công chức thấp, mới chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu tối thiểu, song để điều chỉnh hợp lý cũng không phải đơn giản...

Lương công chức: Bao nhiêu thì đủ?

Theo tính toán của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, mức lương tối thiểu chung do Chính phủ ban hành chỉ bảo đảm được phần lương thực, thực phẩm và chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu tối thiểu của công chức lao động.

Xung quanh phương án điều chỉnh lương tối thiểu của cán bộ, công chức lên 1.050.000 đồng/tháng, tăng 230.000 đồng so với thời điểm hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng mức tăng như vậy vẫn là quá thấp.

Chỉ đáp ứng 50% nhu cầu tối thiểu

Đánh giá tình hình thực hiện cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức từ năm 2003 đến nay, Bộ Nội vụ đã chỉ ra những hạn chế trong việc điều chỉnh mức lương tối thiểu chung. Theo Bộ, lương công chức chủ yếu mới thực hiện trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng và khả năng ngân sách, chưa bảo đảm được nhu cầu tối thiểu của cán bộ, công chức; mức tăng tiền lương thực tế thấp nên đời sống của người hưởng lương còn gặp nhiều khó khăn.

Cùng đó, tính toán theo phương pháp nhu cầu tối thiểu (chưa tính đủ tiền nhà) của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng cho thấy, tiền lương công chức mới chỉ có thể đảm bảo cho nhu cầu tối thiểu về chi tiêu lương thực, thực phẩm, chưa đảm bảo được các chi tiêu khác.

Cụ thể, nếu tính theo giá cả năm 2008 thì cơ cấu chi tiêu lương thực, thực phẩm bảo đảm 2.300 Kcal/người/ngày là 52,64% và chi tiêu phi lương thực, thực phẩm là 47,36%. Như vậy, mức lương tối thiểu chung do Chính phủ ban hành chỉ bảo đảm được phần lương thực, thực phẩm và chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu tối thiểu của công chức lao động.

So sánh mức lương tối thiểu chung với kết quả tính toán của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội theo phương pháp nhu cầu tối thiểu, chưa tính đủ tiền nhà trong tiền lương, cho thấy một khoảng cách khá lớn tiền lương tối thiểu và mức sống tối thiểu của công chức.

Ví dụ, năm 2008, mức lương tối thiểu chung do Chính phủ quy định cho khu vực sự nghiệp là 540 nghìn đồng/tháng, trong khi đó mức lương tối thiểu được tính theo nhu cầu tối thiểu của lao động đã lên đến 1.040 nghìn đồng/tháng. Như vậy, lương tối thiểu chỉ đáp ứng được 51% nhu cầu tối thiểu.

Tương tự, năm 2011, mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định là 830 nghìn đồng/tháng nhưng nhu cầu tối thiểu của lao động thời gian này đã lên tới 1.410 nghìn đồng/tháng, và cũng chỉ đáp ứng được 58% nhu cầu tối thiểu.

Thấp hơn lương công nhân

Báo cáo tổng kết thực hiện cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức từ năm 2003 đến nay và định hướng cải cách giai đoạn 2012 - 2020 của Bộ Nội vụ cũng nêu rõ, việc điều chỉnh mức lương tối thiểu giai đoạn 2008 - 2012 đối với cán bộ, công chức còn chậm hơn so với khu vực doanh nghiệp.

Mức lương tối thiểu của cán bộ, công chức thấp hơn nhiều so với mức lương tối thiểu vùng thấp nhất là vùng 4 (1.400.000 đồng/tháng ) của khu vực doanh nghiệp.

Cụ thể, mức lương tối thiểu 830.000 đồng từ tháng 5/2011 áp dụng đối với cán bộ, công chức chỉ bằng 59,3% vùng 4 – vùng thấp nhất (vùng có thị trường lao động kém phát triển nhất như các huyện nghèo…) và bằng 41,5% vùng 1 - vùng cao nhất (vùng có thị trường lao động phát triển nhất như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh…).

Đại diện Bộ Nội vụ cho rằng, với mức lương tối thiểu áp dụng đối với cán bộ, công chức như trên, chưa bảo đảm được nhu cầu tối thiểu của cán bộ, công chức, chưa đủ để cán bộ, công chức sống bằng tiền lương.

Ngoài ra, Bộ Nội vụ cũng đưa ra nhận định, khi lương tối thiểu thấp hơn mặt bằng tiền lương, tiền công trên thị trường sẽ dẫn tới hệ lụy khó thu hút được người có tài năng vào làm cán bộ, công chức, chưa tạo ra động lực cho cán bộ, công chức tận tâm, gắn bó với công việc của mình và chưa tạo điều kiện cho việc cải cách hành chính và phòng, chống tham nhũng,…

Bao nhiêu thì đủ?

Cần được điều chỉnh để thu hút nhân tài vào môi trường nhà nước, để công chức có tâm và có trách nhiệm hơn trong công việc, nhưng lương công chức đang phụ thuộc vào ngân sách. Vì thế, điều chỉnh thế nào cho hợp lý là vấn đề không đơn giản.

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đầu tháng 10 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ lo nếu lương tối thiểu của công chức được điều chỉnh tăng lên 1.100.000 đồng, có nghĩa là ngân sách phải chi trả thêm 11.000 tỷ đồng/năm. Như vậy, sẽ gây áp lực cho ngân sách vốn đang khó khăn.

Còn theo ông Nguyễn Duy Thăng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, lộ trình cải cách tiền lương chủ yếu phụ thuộc vào tình hình kinh tế - xã hội. Hiện nay, quỹ lương công chức, viên chức chiếm khoảng 40% tổng thu của ngân sách Nhà nước. Vì thế, nếu tăng lương khu vực này lên cao quá, thì gần như toàn bộ ngân sách chỉ để trả tiền lương.

Về vấn đề này, ông Đoàn Cường, Vụ trưởng Vụ Tiền lương (Bộ Nội vụ) cho rằng, không thể so sánh lương trong khu vưc sự nghiệp và lương doanh nghiệp. Bởi, cán cán bộ công chức nhà nước và lao động trong khu vực doanh nghiệp thuộc hai quan hệ lao động khác nhau. Nếu lao động phổ thông được trả lương theo quan hệ thị trường thì đối với công chức, ngoài tiền lương còn có rất nhiều chế độ ràng buộc. Lương tối thiểu của công chức còn được nhân với hệ số cấp bậc, chức danh và rất nhiều chế độ phụ cấp công vụ, thâm niên, nghề nghiệp khác...

Theo ông Cường, hiện có nhiều phương pháp tính toán khác nhau về mức lương tối thiểu vừa thỏa mãn nhu cầu tối thiểu của công chức, vừa phù hợp với khả năng chi trả của ngân sách. Tuy nhiên, sẽ rất khó để tính đúng, tính đủ nhu cầu sống của con người.

“Thời điểm này, ban chỉ đạo nhà nước về cải cách tiền lương đang ngồi lại tính toán tìm ra được phương án cải cách tiền lương sao cho nhằm cải thiện được đời sống cán bộ công chức. Theo kế hoạch, tháng 12 Bộ Nội vụ sẽ phải trình Chính phủ phương án cải cách cơ bản chính sách tiền lương công chức nhà nước giai đoạn 2012-2020”, ông Cường nói.
  Bình luận (12)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 10/12 bình luận.
  • Muốn cải cách chế độ tiền lương của cán bô, công chức viên chức. Để người lao động sống được bằng lương các cơ quan chức năng liên quan nên nghiên cứu mốt số vấn đề sau:

    Thứ nhất: Cải cách nhân sự trong các tổ chức, doanh nghiệp nhà nước. Bởi vì nhân sự trong các cơ quan này quá cồng kềnh. Nếu làm được việc này sẽ tinh giảm số lượng lúc này việc tăng lương đảm bảo cuộc sông của cán bộ, công chức không còn áp lực gánh nặng ngân sách. Nhưng bài toán này hơi phúc tạp là số tinh giảm sẽ phải làm gì?

    Thứ hai: Thực hiện lộ trình tăng lương thì cơ quan chức năng phải kiềm chế và kiểm soát được giá cả, ổn định giá trị đồng tiền nội tệ.

    Thứ ba: Nên có chế độ lương khoán theo mức độ hoàn thành công việc, sáng kiến... để khuyến khích động cơ, trách nhiệm cống hiến. Như vậy sẽ hạn chế kiểu làm việc theo bình quân chủ nghĩ.

    18:58 (GMT+7) - Thứ Năm, 10/11/2011 Trả lời Thích
  • Cần cải cách chế độ tiền lương càng sớm càng tốt để công chức nhà nước yên tâm làm việc, tránh hiện tượng "chân ngoài dài hơn chân trong" thì chất lượng công việc không thể tốt được.

    Khi tăng lương nhưng phải kiểm soát giá cả, nếu không lương tăng 1 đồng, giá lại tăng tới 2 đồng?

    11:33 (GMT+7) - Thứ Tư, 9/11/2011 Trả lời Thích
  • Tôi đã sống được với "lương công chức" nhờ đi làm thêm vào các buổi tối. Giờ tôi đã làm việc khu vực tư nhân, tôi bỏ việc nhà nước không phải vì lương thấp mà vì sự hấp dẫn năng động của khu vực tư nhân.

    Lương công chức trong bình diện chung hiện nay nếu so sánh mặt bằng chung ở đô thị thì khá thấp. Nhưng ngoài lương, còn có các phụ cấp khoán, cơm trưa, lễ lộc... Cho nên lương không phải thấp.

    Về việc hiện nay có rất nhiều người nhìn vào vấn đề lương công chức với thái độ không thiện cảm cũng có lý của nó. Tôi ủng không tán thành, nhưng cũng không ủng hộ việc tăng lương cho công chức nhà nước.

    Tuy nhiên, theo tôi để tạo sự công bằng đảm bảo mức sống cơ bản cho công chức nhà nước và khuyến khích người tài thì cần có sự thay đổi cơ chế lương. Hiện nay cơ chế khoán cũng khá hoàn thiện, có cơ quan vận dụng linh hoạt, mỗi người tổng thu nhập cũng trên 4 triệu/ tháng.

    Tuy nhiên, cần thanh lọc hoặc có thể thí điểm cơ chế mới để có thể tạo sự hấp dẫn đối với lương công chức nhà nước. Chẳng hạn, sinh viên mới ra trường sẽ được cơ quan cấp tỉnh thành tuyển dụng và trả lương (cạnh tranh đầu vào cao và lương cao).

    Mở các đợt thi tuyển vị trí lãnh đạo cấp cao với mức lương không phụ thuộc vào thang bảng lượng để đề cử vào vị trí lãnh đạo hoặc chuyên môn (cái này rất khó).

    Nói chung việc tăng lượng hay không là do chính phủ quyết định, nhưng cần có khảo sát cụ thể và có phương pháp phù hợp để không làm vấn đề trở thành gánh nặng của đất nước trong thời buổi kinh tế ốm yếu như hiện nay.

    16:36 (GMT+7) - Thứ Tư, 12/10/2011 Trả lời Thích
  • Thưa bác Xyz, em xin trả lời vài thiển ý của bác thế này:

    1. Lương thấp, không bằng công nhân, vậy sao vẫn nhiều người cắm đơn, quan hệ nọ kia để vào làm... công chức? Là vì họ không thể tìm việc gì khác ổn định ngoài xã hội với trình độ của họ nên thông qua các quan hệ bà con anh em với những người có thế lực đang làm trong các đơn vị hành chính sự nghiệp nên xin vào để ổn định hơn, thế thôi.

    Bên cạnh đó, cũng thông qua các mối quan hệ đó họ biết được rằng vào làm ở vị trí này kia thì sẽ có thêm khoản thu nhập này kia ngoài lương nữa. Bác không thấy rất nhiều công chức nghỉ việc để đi ra làm cho khu vực tư nhân vì chán cái kiều ngồi không ăn đồng lương chả ra gì à.

    2. Bảo năng suất lao động của công chức thấp, chưa tương xứng với mức lương được trả. Vậy sao bác không nghĩ ngược lại nhỉ? Ai bảo anh sử dụng lao động mà anh đi tuyển dụng bà con anh em rồi nhét hết người này đến người khác vào cơ quan, người nhiều thì phải chia việc ra mà làm, bảo sao không ngồi chơi tới tháng lãnh lương.

    Bác đi làm tư nhân ngày nào chưa, ít người mà có dám bảo sếp tuyền thêm không? Có trách thì phải trách anh sử dụng lao động không biết dùng người, tuyển dụng tràn lan dẫn đến phình quỹ lương ra và phải chia việc ra mà làm, thế thôi. Nếu một cơ quan mà ít người thì rõ ràng số công việc trên đầu người sẽ tăng lên và các khoản thu nhập phụ thêm cho 1 người (nếu có) cũng sẽ tăng lên.

    Thế nha bác.

    14:42 (GMT+7) - Thứ Ba, 11/10/2011 Trả lời Thích
  • Tôi không đồng ý với quan điểm của Xyz.

    Bạn có nói "Khi mới ra trường, lương của tôi là 485.000 đồng (gần bằng nửa chỉ vàng, trên góc độ nào đó tạm coi như ngang giá với mức 2 triệu hiện nay). Vậy mà tôi vẫn sống được, ít nhất là đến ngày hôm nay (không tơ hào, tham nhũng, x, y, z... gì cả). ".

    Để sống được lương phải đáp ứng được nhu cầu tối thiểu của mỗi người (ăn, ở, mặc,...). Với mức lương như bạn nói mà bạn vẫn sống được, bạn có dám khẳng định là không có "một khoản thu nhập khác không"?

    Mình làm công tác quản lý nhân sự gần 4 năm nay: theo quan điểm của mình hậu quả của việc tiền lương không đáp ứng được mức sống tối thiểu của họ thì họ tìm cách này hay cách khác để kiếm tiền để đáp ứng được nhu cầu đó.

    Sử dụng nguồn lực tốt và hiệu quả chính là phát huy hết khả năng của khi họ làm việc để mang lại lợi ích cao nhất và qua đó đảm bảo lợi nhuận cao cho doanh nghiệp. Khi nhu cầu của công chức, viên chức có được đáp ứng thoả đáng thì lúc đó họ mới toàn tâm toàn ý vào công việc, không ai bụng đang đói mà tập trung mọi trí tuệ để làm việc cả.

    Còn về quan điểm ngân sách lương: nếu tăng lương thì ngân sách nhà nước sẽ chỉ đủ để chi lương: tôi không đồng tình với quan điểm này. Đừng vì ngân sách không đủ chi mà bóc lột người lao động; thay vì cách không đáp ứng nhu cầu tối thiểu của con người thì các nhà quản lý phải tìm cách, giải pháp thế nào để giảm thiểu lãng phí các chi phí (bao gồm các chi phí không chính thức); đưa các doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả, đồng thời tạo môi trường làm việc hiệu quả cho người lao động thì những chi phí đó theo tôi nghĩ nó sẽ góp phần cho ngân sách tăng lên nhiều thay vì bóp nghét đồng lương (ở đây chỉ nói mức sốgn tối thiểu của con người) của công chức, viên chưc, người lao động.

    Còn về việc Chính phủ quy định hai mức lương (lương tối thiểu chung (830.000) áp dụng cho công chức viên chức, doanh nghiệp nhà nước; và lương khu vực áp dụng cho doanh nghiệp ngoài nhà nước (có 4 mức: mức cao nhất là 2tr, 1,780tr, 1,55tr, 1,4 tri) vậy có sự khác nhau gì giữa người làm viên chức, doannh nghiệp nhà nước với người lam cho doanh nghiệp ngoài nhà nước (phải chăng họ có mức sống tối thiểu khác nhau, người này ăn nhiều người thì ăn ít).

    08:33 (GMT+7) - Thứ Ba, 11/10/2011 Trả lời Thích
  • Nếu không sống nhờ cha mẹ, có lẽ chúng tôi sẽ chết đói!

    Công chức trẻ làm gì để có hệ số cấp bậc, chức danh và rất nhiều chế độ phụ cấp công vụ, thâm niên, nghề nghiệp khác. Cái này chắc ông nhầm với chúng tôi. Tôi làm hơn 10 năm, xếp vẫn còn đó làm gì tôi có chức vụ, cách tính lương công chức ông Cường là người hiểu rõ hơn ai hết, hàng tháng tôi chỉ có lương mà thôi, chỉ mới được phụ cấp công vụ 10% từ tháng 5/2011.

    Theo ông Cường lao động phổ thông được trả lương theo quan hệ thị trường, còn lao động trí óc trả theo quan hệ nào. Hiện nay học hết lớp 12 đi làm tại các KCN mỗi tháng công nhân nhận được khoảng 3 triệu đồng. Công chức học hết 4 năm Đại học, đi làm nhận được khoảng 2,08 triệu đồng/tháng (85% lương).

    Ông đừng nghĩ ai cũng muốn làm công chức! Nói thật tôi làm được 12 năm, bây giờ chẳng lẽ ra làm công nhân vì lương tôi chưa tới 3 triệu trong khi em tôi học hết lớp 12 làm công nhân tháng đầu nhận 3 triệu. Nhu cầu tối thiểu tôi và em tôi có khác gì nhau, trong khi tôi còn nuôi con nhỏ, em tôi chưa có gia đình. Nếu công chức trẻ mới ra trường nếu muốn tích luỹ để cưới vợ chắc phải còn lâu lắm mới có được vợ.

    Nếu nói về lương hiện nay biết bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu. Chưa tính đến chuyện tuyển vào cơ quan chưa đáp ứng yêu cầu phải học việc, học nâng cao trình độ… ngân sách ở đâu để chi.

    Tôi nghĩ Bộ Nội vụ nên kiểm tra vấn đề này trên toàn quốc và chấn chỉnh lại việc tuyển sinh vào cơ quan hành chính để giảm chi ngân sách cho những khoản không cần thiết nhằm cải tạo lại tiền lương công chức để ít nhật chúng tôi sống được từ tiền lương của chính mình.

    05:56 (GMT+7) - Thứ Ba, 11/10/2011 Trả lời Thích
  • @Xyz :

    Bạn Xyz thân mến, tôi chỉ là 1 sinh viên năm cuối,và chuyên ngành của tôi là Tài Chính Nhà nước, có lẽ trong tương lai mai đây nhiều khả năng tôi sẽ trở thành 1 công chức... nhưng ko phải vì vậy mà tôi phản đối lại những lập luận của bạn.

    Tôi chỉ muốn đính chính 1 điều duy nhất: không phải công chức nào vào làm ở khu vực công cũng với 1 mục đích duy nhất "an toàn". Hiển nhiên là vườn hoa nào cúng sẽ có vài con sâu, chỉ là bạn quá chăm chú vào những con sâu mà quên mất là còn có rất nhiều bông hoa xinh đẹp... vẫn có nhiều người nỗ lực vào làm việc trong khu vực công với 1 nhuyệt huyết và khát khao được phục vụ đất nước.

    Thực sự là có rất nhiều người có năng lực, họ được khu vực tư mời gọi với mức lương cao, điều kiện tốt nhưng họ từ chối, bạn sẽ nghĩ họ muốn ở lại để đục khoét, để tham nhũng? nhưng tại sao bạn ko nghĩ vì họ muốn cống hiến và đó là cái tâm của họ.

    Bạn làm tôi bức xúc vì đã nhìn vào giới công chức với 1 con mắt phiến diện như vậy. Vẫn mang trong lòng 1 niềm kiêu hãnh nguyên vẹn... tôi sẽ trở thành 1 công chức trong tương lai.

    00:49 (GMT+7) - Thứ Ba, 11/10/2011 Trả lời Thích 1 người thích bình luận này
  • Mọi người thường nói là hiệu quả làm việc của công chức thấp, toàn thấy họ chơi, rồi lương như vậy đã là được rồi.

    Nguyên nhân chính của vấn đề chính là:

    - Thứ nhất nhiều người còn chả hiểu công chức là gì? Không phân biệt nổi công chức, viên chức, cán bộ. Cứ thấy làm cho nhà nước là bảo là công chức. Sai.

    - Thứ hai: là do chúng ta trả lương công chức theo ngạch bậc, bất kể là công chức làm ở cấp nào, công việc khác nhau nhưng cùng ngạch, bậc thì lương giống nhau nên mới nảy sinh trường hợp người làm nhiều lương vẫn bằng người làm ít để rồi bị mang tiếng là hiệu quả làm việc thấp, lương như vậy là tốt rồi.

    23:28 (GMT+7) - Thứ Hai, 10/10/2011 Trả lời Thích
  • Bạn Xyz nói thế mình cũng không biết nói thế nào.

    Nhà mình cả bố cả mẹ đều làm trong nhà nước. Thưa bạn là cả lương của 2 người chưa đủ để đổ xăng và đi đám cưới. Còn bạn đủ thì mình chưa hiểu là đủ như thế nào, nếu chỉ ăn cơm, uống nước, đi xe bus đi làm sống qua ngày thì chắc là đủ, còn để nuôi con đi học, để cưới vợ xây nhà, để đi nghỉ mát, để đi ăn 1 bữa với bạn... thì có đủ được không? Hỏi sao không có tham nhũng, hỏi sao không có nhũng nhiễu nhân dân...

    Mong nhà nước sớm có chính sách phù hợp cho công nhân viên chức nhà nước chứ cứ thế này rút cục dân cũng lại còn khổ nhiều.

    23:00 (GMT+7) - Thứ Hai, 10/10/2011 Trả lời Thích
  • Tôi đồng tình với việc tăng lương cho công chức nhà nước nhưng tôi phản đối việc tuyển dụng công chức vào các cơ quan Nhà nước, nhiều ban ngành chỉ tuyển cho đầy chỗ, còn công chức thì ngồi chơi xơi nước chè rất nhiều.

    Nhiều công việc nhưng công chức kệ, dân có cần nhưng ta không vội, cứ tà tà. Vì vậy, tăng lương phải đi đôi với giảm biên chế thì mới hiệu quả, ngân sách NN không tăng nhưng vẫn đảm bảo thu nhập cho người làm việc thực sự.

    Bác không làm được thì mời ra cho người khác cống hiến. Chứ biên chế cứ phình ra thì lương tăng sao nổi, lại bắt dân è cổ gánh thuế ư?

    22:05 (GMT+7) - Thứ Hai, 10/10/2011 Trả lời Thích
Xem tiếp bình luận
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?