Xuất khẩu gạo của Thái Lan có thể giảm 1/3

Xuất khẩu gạo của Thái Lan có thể giảm tới 38% trong năm nay, xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 1 thập kỷ, các nhà xuất khẩu gạo của nước này vừa cảnh báo.

Nguyên nhân của sự suy giảm này là việc Ấn Độ xuất khẩu gạo trở lại và chương trình hỗ trợ nông dân của Chính phủ Thái đẩy giá gạo ở nước này tăng.

Theo báo Financial Times, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan (TREA) dự báo, năm nay, nước này sẽ được mùa lúa gạo, với sản lượng ngang ngửa với mức 30-32 triệu tấn đạt được trong năm 2011. Những khu vực sản xuất lúa gạo chủ chốt của Thái Lan nhìn chung ít chịu tác động từ trận lụt lịch sử vừa qua, thậm chí có thể được lợi từ việc nước lụt làm gia tăng độ phì nhiêu cho đất.

Tuy nhiên, TREA cho rằng, lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan có thể giảm còn 6,5-8 triệu tấn, từ mức 10,5 triệu tấn trong năm ngoái.

Cùng với sự đi xuống trong lĩnh vực xuất khẩu gạo của Thái Lan, Financial Times cho rằng, Việt Nam sẽ thay thế quốc gia này trở thành nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Theo số liệu mà báo này đưa ra, Việt Nam hiện chiến 7% sản lượng gạo toàn cầu và hơn 30% thị trường xuất khẩu gạo của thế giới.

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cũng dự báo xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm mạnh trong năm nay. Theo nhận định mà USDA đưa ra hồi tuần trước, xuất khẩu gạo của Thái Lan sẽ giảm 33% trong năm 2012, còn 7 triệu tấn, mức thấp nhất từ năm 2000. Cùng với đó, thị phần xuất khẩu gạo toàn cầu của Thái Lan sẽ giảm còn 20-25%, từ mức 30,2% trong năm 2011.

Chủ tịch TREA, bà Korbsook Iamsuri, cho biết, nguyên nhân chính phía sau những dự báo về sự sụt giảm mạnh trong lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan năm nay là việc Ấn Độ nối lại xuất khẩu gạo sau 3 năm tạm ngưng, và Việt Nam có kế hoạch tăng gấp đôi lượng xuất khẩu gạo thơm lên 800.000 tấn trong năm nay. Ngoài ra, đang có nhiều quốc ta bắt đầu xuất khẩu gạo hoặc tăng xuất khẩu gạo như Brazil, Uruguay, Pakistan, Cambodia và Myanmar.

Tháng 11 vừa qua, giá gạo ở Thái Lan đạt mức đỉnh của 3 năm là 663 USD/tấn vào tháng 11 vừa qua, cho dù giá gạo tiêu chuẩn ở châu Á giảm hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Giá gạo Thái tăng cao sau khi Chính phru nước này khởi động một chương trình mua lúa gạo từ nông dân trên mức giá thị trường.

Tuy nhiên, tốc độ của chương trình này đang diễn ra chậm hơn nhiều so với dự kiến. Trong vòng 3 tháng qua, Chính phủ Thái Lan mới chỉ mua được 4,7 triệu tấn thóc từ nông dân theo chương trình, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 15 tấn và sản lượng ước tính 19 triệu tấn của vụ gặt.

TREA cho biết, một số nông dân Thái muốn bán lúa cho các công ty xay xát hoặc xuất khẩu hơn là bán cho Chính phủ, vì họ không muốn phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngặt nghèo mà nhà chức trách đưa ra, và cũng không muốn chờ để được lấy tiền.

Bà Korbsook cho rằng, Thái Lan đang “tự bắn vào chân mình” và thúc giục Chính phủ nước này xem xét lại chính sách hỗ trợ giá gạo. “Không ai phản đối việc giúp đỡ nông dân nghèo, nhưng với cách làm hiện nay, Chính phủ đang gây bất lợi cho xuất khẩu và cả ngành sản xuất gạo… Chính sách này là không bền vững trong dài hạn, nhưng có vẻ Chính phủ đang lo về tỷ lệ ủng hộ dành cho họ trong ngắn hạn hơn”, bà Korbsook nói.

Tuy nhiên, Chính phủ Thái Lan khẳng định, nhu cầu của thị trường thế giới đối với gạo chất lượng cao của Thái Lan vẫn duy trì ở mức cao và sẽ không điều chỉnh chính sách hiện nay. “Rồi sẽ đến lúc Thái Lan bán gạo ở mức giá hợp lý”, Phó thủ tướng Kittiratt Na-Ranong nói.