Đầu tàu lợi nhuận ngân hàng có từ đâu?

MINH ĐỨC

26/01/2012 23:51 (GMT+7)

picture Năm 2011, lợi nhuận trước thuế VietinBank đạt 8.105 tỷ đồng, tăng 76% so với năm 2010 và đạt 158,9% kế hoạch.
E-mail Bản để in Cỡ chữ Chia sẻ: facebook twitter google rss
Gần như chắc chắn VietinBank là đầu tàu lợi nhuận của ngành ngân hàng trong năm 2011, về con số tuyệt đối; tỷ suất lợi nhuận cũng ở nhóm dẫn đầu.

Trước thềm nghỉ Tết Nguyên đán, hai thành viên lớn là Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), Ngân hàng Á châu (ACB) cùng lúc công bố kết quả kinh doanh năm 2011. Hiện còn một thành viên thường có lợi nhuận lớn khác là Ngân hàng Kỹ thương (Techcombank) vẫn đang là “ẩn số”.

Nhưng dù có bất ngờ nào trong những kết quả tiếp tục công bố sắp tới thì gần như chắc chắn Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) là đầu tàu lợi nhuận của ngành ngân hàng năm 2011, về con số tuyệt đối; tỷ suất lợi nhuận cũng thuộc nhóm dẫn đầu.

Theo thông tin đã công bố, đến 31/12/2011, tổng tài sản của VietinBank đạt 460.421 tỷ đồng, tăng 25,4% so với năm 2010; tỷ lệ nợ xấu 0,74%; tăng trưởng dư nợ cho vay và đầu tư 24,8%; tổng nguồn vốn huy động tăng 24,4%; lợi nhuận trước thuế đạt 8.105 tỷ đồng, tăng 76% so với năm 2010 và đạt 158,9% kế hoạch; tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 25,4%, tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) đạt 1,96%.

8.105 tỷ đồng chưa phải là con số cuối cùng. Các công ty con của VietinBank dự kiến đều có lãi trong năm 2011 và kết quả hợp nhất sẽ cao hơn nữa. Là doanh nghiệp, lợi nhuận cao là bình thường, là hiệu quả kinh doanh, là lợi ích của các cổ đông. Song, lợi nhuận đến từ đâu cũng là điểm cần được quan tâm.

VietinBank chưa công bố cụ thể và chi tiết các nguồn thu, nhưng bản tin phân tích mới đây của Công ty Chứng khoán Tp.HCM (HSC) đưa ra những dữ liệu tham khảo đáng chú ý.

Cụ thể, theo HSC, trong năm 2011, thu nhập lãi thuần của VietinBank tăng trưởng mạnh, tăng trưởng 70% so với cùng kỳ năm ngoái, đóng góp tới 89% vào tổng thu nhập hoạt động; trong khi thu nhập từ dịch vụ chỉ chiếm 5%; tiền thu hồi từ các khoản nợ xấu đã xử lý chiếm 5%.

Thu nhập lãi thuần VietinBank đạt cao dựa trên tăng trưởng tín dụng tăng trưởng 24,5% so với cùng kỳ năm ngoái và tỷ lệ lãi biên (NIM) tăng mạnh từ mức 4,25% của năm 2010 lên 5,4% trong năm 2011.

Với phân tích trên, bước đầu có thể định hình cơ sở để VietinBank có lãi lớn trong năm 2011. Một điểm nổi bật là họ có một tỷ lệ lãi biên rất cao, cao hơn hẳn mức bình quân ngành những năm gần đây.

Năm 2011, Ngân hàng Nhà nước đặt giới hạn chung tăng trưởng tín dụng dưới 20% cho các ngân hàng. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng tạo lợi nhuận. Tuy nhiên, theo thông tin và thực tế từ một số thành viên, giới hạn dưới 20% đó đã bị xóa bỏ bởi có những trường hợp được phép tăng trên 20%, thậm chí tới 27%...

Và như những phân tích trước đây, khi tăng trưởng tín dụng bị giới hạn ở mức thấp, lãi suất cho vay sẽ bị áp ở mức cao hoặc ngân hàng sẽ giữ một tỷ lệ lãi biên cao để bù cho lợi nhuận. Tỷ lệ lãi biên của VietinBank là một điển hình.

Nếu theo dữ liệu tính toán trên của HSC, ngay trong năm 2010, khi mà chênh lệch giữa lãi suất cho vay với lãi suất huy động bình quân của hệ thống đã giảm về sát 2,5%/năm (theo lời lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước vào cuối năm 2010), thì của VietinBank vẫn ngất ngưởng tới 4,25%. Năm nay, tỷ lệ này tiếp tục tăng cao và lên tới 5,4% như tính toán của HSC.

5,4% cũng là cao hơn hẳn so với bình quân hệ thống những năm gần đây, ngay cả những năm 2006 - 2008 có tỷ lệ cao (bình quân từ 4,45% - 4,63%).

5,4% cũng là cao hơn hẳn so với tỷ lệ ước tính của một số ngân hàng lớn khác. Như tại Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), tỷ lệ lãi biên năm 2011 cũng tăng nhưng dự tính chỉ ở khoảng 4,35%. Hay tại hiện tượng lợi nhuận năm 2011 là Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), tỷ lệ lãi biên dự tính còn thấp hơn, chỉ khoảng trên dưới 4%, thậm chí bình quân 6 tháng đầu năm 2011 chỉ khoảng 3,5%.

Đặt trong sự quan tâm của dư luận hiện nay, giả sử VietinBank có lợi nhuận cao như vậy, nhưng giảm bớt sự lệ thuộc ở thu nhập lãi thuần và nâng cao hơn nữa tỷ trọng thu từ dịch vụ thì sẽ tạo tính “thuyết phục” cao hơn. Bởi phía sau những tỷ lệ lãi biên cao như vậy là áp lực và khó khăn của doanh nghiệp vay vốn…

(Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết)

  • Huy

    15:02 (GMT+7) - Thứ Ba, 31/1/2012

    Lợi nhuận/tỷ suất lợi nhuận cao đối với những ngân hàng mà lợi nhuận chủ yếu đến từ cho vay (không phải ngân hàng đầu tư) thông thường gắn với các khoản vay có mức độ rủi ro cao (đi kèm lãi suất cho vay cao).

    Nếu không có sự cân đối/quản trị rủi ro tốt thì ngân hàng đang đánh bạc với các khoản vay này. Một ngày nào đó các khoản cho vay rủi ro cao này chuyển thành nợ xấu, nợ khó đòi khi doanh nghiệp không có khả năng trả nợ hoặc phá sản thì đây là cái giá ngân hàng phải trả cho những mục tiêu lợi nhuận cao bất chấp rủi ro thời điểm này.

    Nhân đây liên quan đến lãi suất cho vay của ngân hàng, việc đưa ra lãi suất cho vay thường phụ thuộc vào nhân viên tín dụng. Nhân viên tín dụng là người trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, đánh giá khả năng quản lý, tình hình kinh doanh và triển vọng phát triển của doanh nghiệp.

    Việc dễ dãi của các nhân viên tín dụng trong việc cho vay đối với những doanh nghiệp có báo cáo tài chính không tốt, tình hình tài chính không lành mạnh thường đi kèm với những khoản hoa hồng của doanh nghiệp cho nhân viên/ngân hàng cho vay.

    Để hạn chế tiêu cực này, việc có một tổ chức (nên do nhà nước nắm - Bộ Tài chính hoặc Ngân hàng Nhà nước) đánh giá mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp (credit rating).

  • LTQ

    21:35 (GMT+7) - Thứ Hai, 30/1/2012

    Tôi đã đọc và có 2 chia sẻ:

    - Chúng ta thường nói hiện nay ở VN các NHTM đang cạnh tranh khốc liệt. Nếu đúng như vậy thì theo thông lệ của các nước trên thế giới thì NIM ngày càng giảm xuống. Nhưng trường hợp của Vietinbank NIM ngày càng tăng điều này liệu có phải thật sự các NH đang cạnh tranh khốc liệt, bình đẳng không?

    - Chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay của Vietinbank tăng chưa hẳn là vietinbank áp đặt mức lãi suất cho vay cao đối với các doanh nghiệp mà trên thực tế lãi suất của Vietinbank thấp hơn so với các NHTM khác nhất là khối CP. Vấn đề ở đây theo quan điểm tôi là lãi suất huy động, Vietin có nhiều khoản vốn hết sức lớn và rẻ đây là lợi thế ko nhỏ đối với NH.

  • Bùi Ngọc Sơn

    15:12 (GMT+7) - Chủ Nhật, 29/1/2012

    Tôi nghĩ rằng chắc hẳn những nhà kinh tế nói chung và các đại gia ngân hàng không sung sướng gì khi công bố những thông tin này trên mặt báo, chẳng qua họ phải thông báo mà thôi!

    Bởi lẽ đa số ai cũng hiểu ngành ngân hàng là kinh doanh tiền tệ, có quan hệ hữu cơ với khách hàng và bạn hàng, có nghĩa là chỉ có lợi nhuận đích thực và bền vững khi lợi nhuận đó được chia sẻ từ lợi nhuận các hoạt động kinh doanh của các bạn hàng và khách hàng mà thôi.

    Đối chiếu số liệu nêu trên, tôi thấy:

    1-Về góc độ quản lý Nhà nước:

    - Trước hết Nghị quyết 11 của CP chỉ đạo cho tăng trưởng Tín dụng năm 2011 dưới 20% và báo cáo của NHNN cả nước tăng trưởng tín dụng 13%/năm. Thực tế thì những Ngân hàng có mức tăng tài sản có, tăng trưởng tín dụng cao vượt mức qui định như: Ngân hàng công thương, Exembank; ACB… thì đều có lãi “khủng”! Vậy thì các Ngân hàng chấp hành chính sách thắt chặt tín dụng của Chính phủ thì có phải vì thế mà lợi nhuận không cao?

    - Những ngân hàng có lợi nhuận “khủng“ này đã là thực chất chưa? Nếu thanh tra giám sát Ngân hàng kiểm tra thực chất các khoản giải ngân theo hợp đồng Tín dụng có đảm bảo thực chất là đổ dòng tiền vào hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế không? Nếu đó chì là “bệnh thành tích nhiệm kỳ” dùng thủ đoạn giúp khách hàng (Doanh nghiệp) “chạy doanh thu” tạo ra nhu cầu vốn lưu động của khách hàng cao làm căn cứ cho Ngân hàng nâng hạn mức Tín dụng để giải ngân cho vay mới và thu nợ gốc và lãi nợ cũ thông qua hình thức cho vay mới để thu nợ cũ?

    2-Về góc độ đạo đức kinh doanh.

    - Trong khi nền kinh tế toàn cầu hầu như (trừ Trung Quốc) lao đao và Việt nam được coi năm 2011 là năm kinh tế khó khăn nhất trong vòng 20 năm qua. Đa số các doanh nghiệp (Khách hàng) “chết” không kịp “ngáp” do giá cả đầu vào leo thang, các ngành sản xuất kinh doanh cơ bản như : năng lượng, nguyên nhiên liệu, kinh doanh vàng bạc, chứng khoán, KD bất động sản… đều thua lỗ nhiều ngàn tỷ đồng mà làm gì ra lợi nhuận 20%/năm để trả lãi cho Ngân hàng Thương mại?

    Như vậy khách hàng chỉ có thể rút bớt vốn đi để trả nợ gốc, lãi cho Ngân hàng, nhưng thực tế dư nợ của khách hàng tại những Ngân hàng này lại tăng! Vậy chỉ có thể là khách hàng vì sợ bị Ngân hàng làm khó sau này nên “cắn răng để giúp” Ngân hàng báo cáo thành tích lợi nhuận của Ngân hàng mà thôi.

    - Đối với bạn hàng thì cũng sợ bị mất thanh khoản nên cũng chấp nhận bị Ngân hàng TM bạn “chặt chém – lời TT” lên đến 30, 40%/năm thì lợi nhuận như báo cáo trên là khiêm tốn!

    3- Về góc độ xã hội.

    - Các ông lớn Ngân hàng cứ khoe lợi nhuận khủng vậy, cứ tin là lợi nhuận đích thực do một số ngành nghề kinh doanh xuất khẩu tốt ăn nên làm ra chia sẻ cho ngành ngân hàng, hoạc do thu nợ đã xử lý rui ro năm trước, hoặc do bán bớt tài sản (bốc túi nhỏ bỏ túi lớn) cho công ty Con để Mẹ có tiếng lãi khủng, thì trong hoàn cảnh nền kinh tế khó khăn như hiện nay các Ông cứ la lên lãi quá trước mặt bạn hàng, khách hàng của mình có nên chăng?

  • HOEW

    10:52 (GMT+7) - Thứ Bảy, 28/1/2012

    Lợi nhuận là một chuyện. Tiền mặt có hay không mới là vấn đề. Thanh khoản mới quan trọng chứ nợ xấu thì xin thôi không dám rớ vào!

Gõ Telex   Gõ VNI

(Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu. VnEconomy xin chân thành cảm ơn bạn!)

Họ và tên bạn: Tên của bạn
Địa chỉ e-mail: Email của bạn
Nội dung của bạn
Tài chính

Conandoyle

11:28 (GMT+7) - Thứ Năm, 23/2/2012

Theo mình, có lẽ Eximbank đã có ý định từ lâu nên mới ra văn bản một cách tự tin như vậy. Nhưng 30 chưa phải...

Trong bài: Sacombank và giả thiết không có màu hồng (8 ý kiến)

Ngoc Thuy

11:16 (GMT+7) - Thứ Năm, 23/2/2012

Việc giảm lãi suất và đáp ứng nhu cầu vốn cho doanh nghiệp mới là vấn đề đáng quan tâm. Hiện nay nhiều doanh nghiệp...

Trong bài: Ngân hàng cổ phần đầu tiên giảm lãi suất (2 ý kiến)

Hai

10:29 (GMT+7) - Thứ Năm, 23/2/2012

Tôi thấy việc một số ngân hàng,nhất là các NH lớn bắt đầu giảm lãi suất cho vay là dấu hiệu rất tích cực, tạo...

Trong bài: Ngân hàng cổ phần đầu tiên giảm lãi suất (2 ý kiến)

Phạm Ngọc Phú

10:19 (GMT+7) - Thứ Năm, 23/2/2012

Tôi ủng hộ ý kiến Ngân hàng Nhà Nước phải vô tư trong việc này; không ủng hộ bên đi thôn tính cũng như bên...

Trong bài: Sacombank và giả thiết không có màu hồng (8 ý kiến)

Mai Thiên Bình

10:01 (GMT+7) - Thứ Năm, 23/2/2012

NHNN nên chú trọng vào việc làm cách nào tăng tổng cung thanh khoản, hạ giá vốn cho vay mà vẫn kiểm soát được lạm...

Trong bài: Ngân hàng Nhà nước sẽ làm rõ các thông tin về Sacombank (1 ý kiến)