VnEconomy > Tài chính 06:01 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/4/2012

Tín dụng tăng trưởng âm, kích bằng cách nào?

Để kích thích tín dụng tăng trở lại hợp lý, khi khó giảm mạnh lãi suất thì điều chỉnh hệ số an toàn vốn (CAR) là một giả thiết...

Tín dụng tăng trưởng âm, kích bằng cách nào?

Thời gian gần đây thanh khoản hệ thống đã cải thiện, thậm chí có hiện tượng vốn khả dụng của các ngân hàng lớn dư thừa. Tuy nhiên, hoạt động cho vay ra vẫn khó đẩy mạnh... - Ảnh: Hoàng Hà.

Để kích thích tín dụng tăng trở lại hợp lý, khi khó giảm mạnh lãi suất thì điều chỉnh hệ số an toàn vốn (CAR) là một giả thiết.

Giả thiết trên được đặt ra khi xâu chuỗi lại thực tế và khó khăn trong hoạt động của hệ thống ngân hàng hiện nay.

Thứ nhất, như đã đề cập trong một bài viết vừa qua trên VnEconomy, tính đến 20/3/2012, tăng trưởng tín dụng là -2,13% so với cuối năm 2011. Kích thích tín dụng tăng trưởng trở lại một cách hợp lý, phù hợp với lộ trình thực hiện định hướng tăng trưởng 15% - 17% cho cả năm, có lẽ là một yêu cầu đang được đặt ra.

Thực tế thứ hai, thời gian gần đây thanh khoản hệ thống đã cải thiện, thậm chí có hiện tượng vốn khả dụng của các ngân hàng lớn dư thừa. Tuy nhiên, hoạt động cho vay ra vẫn khó đẩy mạnh, trong khi kênh giải phóng năng lượng qua đầu tư trái phiếu, mua tín phiếu của Ngân hàng Nhà nước khá sôi động.
 
Một câu hỏi đặt ra là vì sao lượng vốn dư thừa đó không chảy thẳng vào tín dụng, để các ngân hàng đẩy mạnh cho vay? Có nhiều rào cản, trong đó điểm thu hút sự chú ý của thị trường hiện nay vẫn là lãi suất.

Kỳ vọng chung là lãi suất sẽ tiếp tục giảm, có thể nhanh và mạnh hơn để kích hoạt các nhu cầu vay vốn. Nhưng giải pháp này hiện đang ở thế khó, khi theo phân tích của một chuyên gia, cùng lúc có tới 5 gánh nặng đè vai lãi suất. Oái ăm nữa, giả sử tiếp tục giảm thêm lãi suất, nhu cầu vay được kích hoạt, nhiều ngân hàng chưa hẳn đã có thể đẩy mạnh cho vay.

Khó khăn ở đây không chỉ là phải căn theo giới hạn chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, mà còn do điều kiện nội tại. Điển hình là trở ngại về yêu cầu đảm bảo hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR), theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước là 9%.

Tập hợp dữ liệu qua các kênh công bố khác nhau, tại thời điểm cuối năm 2011, hệ số CAR của nhiều ngân hàng lớn chỉ nhỉnh hơn mức 9% yêu cầu đó. Cụ thể: VietinBank là 10%, Vietcombank là 9,63%, BIDV là trên 10%, Agribank khoảng 8%, ACB là 9,24%...

Hệ số CAR được ví như một tấm khiên bảo vệ ngân hàng và người gửi tiền. Hầu hết các thành viên đều ý thức hoặc đặt chỉ tiêu nâng cao hơn so với mức tối thiểu 9% yêu cầu. Với thực tế gần sát mức yêu cầu như hiện nay, để nâng cao hơn có hai cách: một là nâng tử số vốn cấp I và vốn cấp II, hoặc thu hẹp mẫu số là tài sản có đã điều chỉnh rủi ro.

Trước mắt, khi chưa thể nhanh chóng cải thiện tử số, để giữ được theo quy định, các ngân hàng khó đẩy mạnh và mở rộng cho vay. Điều này một phần giải thích vì sao tăng trưởng tín dụng chung của hệ thống khó cải thiện nhanh chóng, khi nhiều thành viên đang nằm trong trạng thái đó. Như chỉ riêng nhóm trên, ước tính cũng đã chiếm trên 50% thị phần tín dụng của cả hệ thống.

Một giải pháp được đặt ra, để mở rộng tín dụng hơn nữa, các nhà băng đang eo hẹp “quỹ” CAR có thể thu hẹp mẫu số, hạn chế cho vay và tập trung thu hồi các khoản vay có hệ số rủi ro lớn, chuyển hướng mở rộng sang các khoản có hệ số rủi ro thấp hơn. Đây cũng chính là mục đích điều hành của Ngân hàng Nhà nước khi xây dựng các điều kiện kỹ thuật thời gian qua.

Hiện các khoản vay bất động sản, chứng khoán đang bị áp hệ số rủi ro cao nhất với 250% khi tính tổng tài sản có rủi ro. Để thu hẹp mẫu số, nâng hệ số CAR hay tạo điều kiện mở rộng tín dụng, nhóm này là trọng tâm hạn chế và cắt giảm.

Về phía Ngân hàng Nhà nước, đặt trong vấn đề kích thích tăng trưởng tín dụng không dựa quá nhiều vào lãi suất, cũng có thể chủ động có điều chỉnh kỹ thuật để giảm tải cho hệ số CAR cho các ngân hàng thương mại. Và trọng tâm điều chỉnh là nhóm có hệ số rủi ro 250% nói trên. Giả sử giảm xuống còn 150% sẽ là một sự hỗ trợ lớn; hệ số CAR các ngân hàng sẽ cải thiện và có thêm điều kiện để mở rộng năng lực tiếp vốn cho nền kinh tế.

Câu hỏi đặt ra là, khi áp hệ số 250%, mục đích của Ngân hàng Nhà nước là để hạn chế tín dụng ở nhóm này, nay nếu giảm xuống như vậy thì có nới lỏng hay không?

Sẽ là sự nới lỏng để tạo điều kiện chung, nhưng vẫn còn một chốt chặn riêng khác: tỷ trọng tín dụng phi sản xuất (mà sau này Ngân hàng Nhà nước gọi là không khuyến khích) tối đa vẫn là 16% tổng dư nợ.

Nếu có điều chỉnh như vậy, tín dụng phi sản xuất sẽ tránh được tình thế “một cổ hai tròng” như trong thời gian qua. Nếu sự mở rộng tín dụng sau điều chỉnh lại quen đường cũ vào bất động sản, chứng khoán, Ngân hàng Nhà nước có thể tiếp tục siết tỷ trọng 16% nói trên, lái vốn sang các lĩnh vực ưu tiên khác.

Nếu có điều chỉnh như vậy, Ngân hàng Nhà nước sẽ tạo điều kiện để kích thích tăng trưởng tín dụng một cách hợp lý bằng công cụ kỹ thuật hơn là các giải pháp hành chính.
  Bình luận (6)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 6/6 bình luận.
  • Gửi bạn Mai Thiên An:

    Ngân hàng đang cố khắc phục những hậu quả mà mình làm trước đây, bằng cách hạn chế cho vay thông qua lãi suất cho vay cao ngất ngưởng. Không phải ngân hàng muốn "ăn dày", mà nguyên nhân chủ yếu là các khoản cho vay trước đây trở thành nợ xấu rất nhiều, nên bây giờ một mặt phải hạn chế cho vay thêm, vì càng cho vay thêm càng có nguy cơ mất vốn; cùng với đó là phải tiếp tục huy động với lãi suất cao để đảm bảo tỷ lệ nợ xấu, và vốn cho vay (đầu tư) trên tổng số vốn dự trữ trở về mức an toàn. Đây là điểm tốt mà ngân hàng đang buộc phải làm.

    Tôi nói buộc phải làm là vì, ngân hàng "kiếm sống" từ việc cho người khác vay lấy lãi, bây giờ không dám cho vay nhiều (cứ hạ lãi suất cho vay là tự khắc cho vay được nhiều) thì đương nhiên thu nhập và lợi nhuận giảm. Nhưng ở chiều ngượi lại, cho vay nhiều trong khi đó lãi suất cho vay không tương xứng với rủi ro phải chịu của dự án cho vay, thì cũng chết, càng cho vay, càng có nguy cơ lỗ vì nợ xấu tăng.

    Gửi bạn Tran Truc:

    Ai chẳng biết là phải có tăng trưởng tín dụng mới có thể tăng trưởng kinh tế, đảm bảo công ăn việc làm, an sinh xã hội. Nhưng khi làm ăn, nếu bạn biết rằng, càng đầu tư càng lỗ thì bạn có tiếp tục bỏ vốn vào cái dự án đầu tư đó không. Bây giờ cũng vậy, chất lượng của các doanh nghiệp đi vay đang rất kém, hiệu quả đầu tư trên sử dụng đồng vốn quá thấp so với rủi ro của hoạt động đầu tư (sản xuất kinh doanh cũng là đầu tư).

    Vì thế trong tình hình hiện nay, phải ép các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh (nâng cao trình độ quản lý, sử dụng nhân sự chất lượng cao, áp dụng công nghệ mới, nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng hơn để sxkd tập trung vào các sản phẩm thị trường đang có nhu cầu cao, đảm bảo quay vòng vốn nhanh, sử dụng ít vốn mà lợi nhuận cao).

    Mà muốn ép thì không còn cách nào khác phải để thị trường điều tiết lãi suất cho vay. Mà cụ thể là ngân hàng, họ buộc lòng phải tăng lãi suất cho vay để cứu họ trước, trên cơ sở đó cứu doanh nghiệp đi vay một cách gián tiếp (tức là ngăn chặn doanh nghiệp làm ăn theo kiểu càng làm càng lỗ).

    Còn về lâu về dài, khi các doanh nghiệp "bệnh tật" theo kiểu "ung thư" sẽ buộc phải chết. Doanh nghiệp ốm theo kiểu hắt hơi sổ mũi sẽ trụ lại được với sức đề kháng tốt hơn.

    Có một thực tế nữa là nếu tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, con đường trở thành các doanh nghiệp ông lớn thực sự, và có khả năng dẫn dắt nền kinh tế sẽ dài hơn. Một là Nhà nước tiếp tục quản lý chặt chẽ hơn để xây dựng những tập đoàn kinh tế lớn và chắc thực sự bằng cách bơm tiền vào, và quản lý một cách dân chủ, công khai, minh bạch nhưng không chiều chuộng. Hai là, những doanh nghiệp đang khỏe, sẽ mua lại và tái cơ cấu những doanh nghiệp sắp chết, thậm chí mua nhiều doanh nghiệp nhỏ đang làm ăn tốt thành một tập đoàn lớn hơn, "chất hơn".

    Còn hiện tại hãy để "cơ thể" các doanh nghiệp thích nghi dần với "thuốc kháng sinh" thắt chặt tín dụng.

    Cứ nhìn thấy doanh nghiệp phá sản, nhân công thất nghiệp, tệ nạn xã hội phát sinh mà không chịu thống kê cụ thể là bao nhiêu phần trăm so với tổng số doanh nghiệp, cụ thể là với số doanh nghiệp chết đi hiện nay thì nguồn thuế thu được giảm đi bao nhiêu phần trăm, tổng số người thất nghiệp chiếm bao nhiêu phần trăm dân số.

    Và căn cứ vào chuẩn thế giới, với các nước có điều kiện dân số, kinh tế tương đồng như Indonesia, Thái Lan xem cụ thể là nó nghiêm trọng hơn mức độ nào. Phải có căn cứ thì mới nói được là "nhà cháy đến mức nào rồi" thì mới cứu. Chứ vừa nhìn thấy trong bếp đun lửa to quá lên một tí đã vội vàng cầm nước dập lửa thì làm sao nấu cơm chín được.

    Vài dòng nhắn gửi và thể hiện tinh thần giao lưu học hỏi. Mong Vneconomy đăng giùm

    13:57 (GMT+7) - Thứ Ba, 10/4/2012 Trả lời Thích
  • Đây là một giải pháp hay, mang tính thị trường, không giải biện pháp hành chính, giúp đạt được nhiều mục tiêu.

    Rõ ràng phải có tăng trưởng tín dụng mới có thể tăng trưởng kinh tế, đảm bảo công ăn việc làm, an sinh xã hội.

    Giảm hệ số rủi ro sẽ làm giảm Tổng Tài sản có rủi ro đã điều chỉnh => tăng hệ số CAR. Khi đó các ngân hàng sẽ được "giải phóng" một lượng vốn đáng kể. Ngân hàng buộc phải cho vay ra nền kinh tế, không thể để vốn nằm không. Nguồn cung được gia tăng thì giá cả (lãi suất cho vay) sẽ giảm. Doanh nghiệp sẽ tiếp cận được vốn với chi phí hợp lý.

    Những lo ngại về lạm phát là không đáng có, bởi vì Ngân hàng Nhà nước đã "khóa" bằng 1 cái van khác: tốc độ tăng trưởng tín dụng chung / và tỷ lệ dư nợ cho vay ngành phi sản xuất.

    Hi vọng chính sách mới sẽ sớm được thực thi, mang lại tác động thiết thực.

    09:49 (GMT+7) - Thứ Hai, 9/4/2012 Trả lời Thích
  • Ý kiến của anh Quang Vũ chuẩn không phải chỉnh.

    Mong chính sách của chúng ta sẽ phục vụ cho số đông và mang tính trung hạn đến dài hạn, chứ đừng nghe mấy ông BĐS và NHTM kêu mà phải thay đổi chính sách vừa mới được ban hành. Mà chính sách đó về trung và dài hạn lại hoàn toàn đúng theo thông lệ quốc tế.

    Lãi suất là giá cả của tiền tệ, NHTM muốn bán được tiền thì phải hạ giá xuống chứ cứ ôm lấy một đống tiền như vậy thì sao được gọi là Banking Buiseness nữa, chẳng nhẽ chỉ gửi NHNN và gửi các NHTM khác sao ? Các doanh nghiệp đã phải hạ giá bán sản phẩm từ lâu rồi mà đã có mấy ông NHTM hạ giá của tiền tệ ? hay có một số ông đã hạ nhưng đã có nhiều doanh nghiệp vay được đâu. Có hơn 12.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể, phá sản rồi nhưng còn các NHTM nữa ?

    21:29 (GMT+7) - Chủ Nhật, 8/4/2012 Trả lời Thích
  • Việc điều chỉnh mẫu số của CAR chỉ là cách giúp nó >9% mà thôi. Tiếp tục bơm vốn cho BĐS liệu có cải thiện đc tình hình?? Hãy cứ để BĐS hạ giá cho đến khi giá bán = Chi phí đi. DN SX cần vốn mà xin mãi cái gói ưu đãi của NH có cấp cho đâu. Những DN tốt thừa vốn thì họ đâu có nhất thiết cần tới NH

    13:04 (GMT+7) - Chủ Nhật, 8/4/2012 Trả lời Thích 1 người thích bình luận này
  • Tại sao phải kích thích tăng trưởng tín dụng. Bây giờ đang phải trả giá cho tăng trưởng tín dụng vô tội vạ và thiên lệch về cái gọi là phi sản xuất kinh doanh. Bây giờ phải trả giá, mới có 1 quý tăng trưởng âm mà đã kêu toáng lên. Thà trả giá bây giờ, cái giá phải trả vẫn còn rẻ hơn cái giá phải trả trong vài năm nữa.

    Không thể mãi để các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng chôn tiền vào bất động sản với các khoản nợ xấu khổng lồ, nhưng họ vẫn nhởn nhơ trước nỗi đau của người dân và các doanh nghiệp khác trước thực trạng lạm phát và căn bệnh lạm phát.

    Không thể để nền kinh tế phải chịu đựng mãi thế này nữa, hãy bắt các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng có nợ xấu ở bất động sản phải chịu trách nhiệm ngay bây giờ.

    Cụ thể, bỏ ngay tư tưởng khoanh nợ hay đảo nợ đối với bất động sản, buộc doanh nghiệp phải chấp nhận bán sản phẩm bất kể giá nào, kể cả dưới giá thành sản xuất để lấy tiền ra lưu thông.

    Người dân ít nhất sẽ được lợi ngay tức khắc, sẽ có nhiều nhà ở ngay tức khắc, nền kinh tế thì có tiền.

    Về lâu dài, đẩy mạnh cổ phần hóa các ông lớn nhà nước.

    Chứ không phải tìm cách mà lo kích thích tăng trưởng tín dụng bằng cách này cách nọ, chung quy lại chỉ bằng cách Nhà nước bơm thêm tiền, và tiếp tục cho vay.

    Có như thế người dân và các thế hệ sau mới yên tâm được.

    13:34 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/4/2012 Trả lời Thích 1 người thích bình luận này
  • Ngân hàng đã tự làm khó mình rồi.

    Doanh nghiệp ngất trước rồi đến lượt ngân hàng ngất theo?

    Trong một thời gian dài các ngân hàng đua nhau tăng lãi suất huy động, đầu vào cao thì đầu ra thấp sao được. Khi trước doanh nghiệp còn chịu được lãi cao còn vay. Nay doanh nghiệp không chịu nổi lãi cao nữa thì không vay. ngân hàng có tiền đấy nhưng không cho vay được. cho vay thấp thì lãi ít hoặc không lãi, cho vay cao thì không ai vay.

    Chẳng còn cách nào khác ngân hàng cần cân đối lại lãi suất cho vay sao cho có lãi nhưng ít thôi. đó là con đường khả thi nhất tại thời điểm này.

    Cũng giống như bđs, cần hạ giá bán có thể không có lãi nhưng dù sao còn sống được đến ngày mai đã để tính kế lâu dài cho ngày tiếp theo chứ.

    13:14 (GMT+7) - Thứ Sáu, 6/4/2012 Trả lời Thích 1 người thích bình luận này
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?