Các bà nội trợ khi lựa chọn những thực phẩm chế biến sẵn thường lo ngại những hóa chất bảo quản thực phẩm sẽ có tác dụng xấu đến sức khỏe. Thực tế, có những chất bảo quản như TPHQ-  để ngăn sự oxy hóa là cần thiết trong quá trình sản xuất, nếu người dùng không lạm dụng thì sẽ không sao.  

Lo lắng chất bảo quản thực phẩm - Ảnh 1.

Đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn thường chứa chất bảo quản

TPHQ có ở đâu?

Theo TS. Lê Đăng Quang, Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam: TBHQ là một loại phụ gia dùng để bảo quản thực phẩm đã chế biến. Nó hoạt động như một chất chống oxy hóa, nhưng khác với các chất chống oxy hóa lành mạnh trong rau xanh và trái cây, TBHQ có những tác dụng tiêu cực và còn đang gây tranh cãi giữa các nhà khoa học.

TBHQ, cũng giống như nhiều loại phụ gia thực phẩm khác, được dùng để tăng thời gian bảo quản thực phẩm, ngăn không cho thực phẩm xuất hiện mùi ôi thiu. Đây là một chất dạng tinh thể, có màu sáng trắng và có mùi nhẹ. Vì là một chất chống oxy hóa, TBHQ có thể bảo vệ những thực phẩm có chứa sắt không bị đổi màu, và điều này rất có lợi cho các nhà sản xuất.

TBHQ thường được sử dụng chung với các loại phụ gia thực phẩm khác, như propyl gallate, butylated hydroxyanisole (BHA), và butylated hydroxytoluene (BHT). BHA và TBHQ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: khi cơ thể chuyển hóa BHA thì TBHQ sẽ hình thành.

Lo lắng chất bảo quản thực phẩm - Ảnh 2.
Hạn chế tiêu thụ TBHQ

Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã đưa ra giới hạn về việc sử dụng TBHQ được coi là an toàn, khi sử dụng với lượng nhỏ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người Mỹ đang tiêu thụ nhiều TBHQ hơn họ tưởng.

Theo Centers for Science in the Public Interest (CSPI), loại phụ gia thực phẩm này sẽ làm tăng tỷ lệ phát triển khối u trên chuột. Và theo National Library of Medicine (NLM), các trường hợp rối loạn thị lực đã được chứng minh là có liên quan đến việc tiêu thụ TBHQ. NLM cũng có những nghiên cứu chứng minh rằng, TBHQ làm gan bị phì đại, gây nhiễm độc thần kinh, co giật và liệt trên động vật tại phòng thí nghiệm.

Một số nhà khoa học cho rằng, BHA và TBHQ có thể ảnh hưởng đến hành vi và cách cư xử của con người. Đây là một thành phần ở trong "danh sách đen" mà những người bị chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) nên tránh ăn.

Theo đó, cho dù bạn đang kiểm soát chế độ ăn của trẻ bị tăng động giảm chú ý hay chỉ đơn giản là quan tâm đến những nguy cơ sức khỏe của các loại chất bảo quản thực phẩm, thì thói quen đọc kỹ nhãn thực phẩm có thể giúp bạn tránh được TBHQ và các chất bảo quản thực phẩm khác.

TBHQ, cũng như nhiều chất bảo quản thực phẩm khác, được tìm thấy trong các loại thực phẩm chế biến sẵn, có thể dùng được trong một thời gian dài. Do vậy, tránh sử dụng các loại thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn, thay vào đó, sử dụng các loại thực phẩm tươi sống là cách chắc chắn nhất để hạn chế việc tiêu thụ TBHQ trong chế độ ăn.