2026 có thể là năm của các đợt IPO khổng lồ ngành công nghệ

Ít nhất ba trong số những công ty công nghệ giá trị nhất và nổi bật nhất đang chuẩn bị đưa cổ phiếu lên thị trường đại chúng (IPO), theo thông tin từ tờ The New York Times, mở ra một thời khắc mang tính bước ngoặt đối với Thung lũng Silicon và cơn bùng nổ trí tuệ nhân tạo.

Anthropic và OpenAI, hai công ty AI nổi tiếng, đã thực hiện những bước đi ban đầu để chuẩn bị lên sàn, theo những người quen thuộc với tình hình. Còn SpaceX, công ty của tỷ phú Elon Musk, đã gặp gỡ với các ngân hàng để chọn đơn vị bảo lãnh phát hành IPO, theo hai nguồn tin hiểu rõ sự việc.

CHỜ ĐỢI NHỮNG THƯƠNG VỤ GIÁ TRỊ NHẤT

Bất kỳ công ty tư nhân nào trong ba cái tên Anthropic, OpenAI và SpaceX nếu niêm yết cũng sẽ nằm trong nhóm giá trị nhất từng lên sàn, chỉ sau màn ra mắt năm 2019 của Saudi Aramco – hãng năng lượng được định giá 1,7 nghìn tỷ USD vào thời điểm đó.

Anthropic đang trong các cuộc đàm phán gọi vốn với định giá 350 tỷ USD trong khi OpenAI trị giá 500 tỷ USD còn SpaceX được định giá gần nhất ở mức 800 tỷ USD.

Những đợt niêm yết này có thể tạo ra một cơn bội thu khổng lồ cho Phố Wall và Thung lũng Silicon sau nhiều năm thị trường IPO ảm đạm. Không chỉ vậy, các đợt niêm yết mới có thể châm ngòi cho cuộc săn đuổi của các nhà đầu tư đại chúng vốn đã chờ đợi cơ hội tham gia vào cơn sốt AI. Các ngân hàng Phố Wall có thể kiếm hàng trăm triệu USD từ việc tư vấn và bảo lãnh phát hành.

Những động thái tích cực như vậy càng thổi bùng sự phấn khích về AI khi cơn sốt bước sang năm thứ tư, ngay cả khi những lo ngại về bong bóng ngày càng gia tăng.

“Trong hai thập kỷ qua, tôi chưa từng thấy những công ty tư nhân nào có tầm vóc và sức ảnh hưởng như thế này”, ông Jeremy Abelson, nhà đầu tư tại Irving Investors, công ty chuyên rót vốn vào các công ty khởi nghiệp trước khi lên sàn, nói. “Không chỉ lớn hơn và quan trọng hơn, đó còn là những công ty đáng kinh ngạc với những con số mà chúng ta chưa từng thấy trước đây”.

Bất kỳ biến động nào trên thị trường như rủi ro địa chính trị, bất ổn xung quanh bầu cử giữa nhiệm kỳ hay đơn giản là việc các công ty chưa sẵn sàng, đều có thể khiến kế hoạch IPO bị trì hoãn sang thời điểm muộn hơn. Đặc biệt, Anthropic và OpenAI mới chỉ ở giai đoạn rất sớm trong quá trình chuẩn bị.

Financial Times cuối năm ngoái đưa tin cho biết Anthropic đã tìm đến hãng luật Wilson Sonsini để được hỗ trợ chuẩn bị cho việc lên sàn. Trong khi đó, OpenAI đã dành cả năm 2025 để chuyển đổi từ mô hình phi lợi nhuận sang vì lợi nhuận với mục tiêu niêm yết.

SpaceX, được thành lập cách đây 24 năm, là công ty có bước đi cụ thể nhất hướng tới IPO. Doanh nghiệp này đã làm việc với các ngân hàng và thông báo ý định niêm yết cho cổ đông. SpaceX nhấn mạnh khía cạnh AI trong hoạt động kinh doanh và nói rõ về dự định dùng tiền thu được từ IPO để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trong không gian.

Thị trường IPO đã suy yếu kể từ năm 2021 khi 397 công ty huy động được 142 tỷ USD tại Mỹ, theo Renaissance Capital. Năm 2025, chỉ có 202 công ty lên sàn tại Mỹ, huy động 44 tỷ USD. Đà phục hồi bị ảnh hưởng bởi bất ổn về thuế quan và việc chính phủ Mỹ suýt đóng cửa vào mùa thu.

Do vậy, chỉ cần một thương vụ IPO khổng lồ trong năm 2026 cũng có thể khuyến khích các công ty khác mạnh dạn hơn. Một số công ty khởi nghiệp nhỏ hơn đã bắt đầu chuẩn bị niêm yết trong năm nay. Đơn cử, Motive Technologies, công ty cung cấp phần mềm và phần cứng AI, đã nộp bản cáo bạch IPO cuối năm ngoái, còn Kraken, sàn giao dịch tiền điện tử, đã nộp hồ sơ kín từ tháng 11/2025.

Các nhà đầu tư cho rằng những đợt IPO này có thể chấm dứt cuộc tranh luận về bong bóng AI bằng cách cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về hoạt động kinh doanh. Giống như IPO của Facebook năm 2012 đã củng cố vị thế của mạng xã hội như một ngành kinh doanh lớn, những đợt niêm yết này có thể đưa AI và không gian vào thị trường chính thống và kiểm chứng khả năng kiếm tiền của những mô hình này.

Cho đến nay, các công ty mới chỉ chia sẻ thông tin hạn chế về tăng trưởng, giao dịch và chi tiêu. Vì vậy, việc hàng loạt công ty công nghệ lên sàn có thể giúp mọi người thấy rõ được các con số.

NHU CẦU CHI TIÊU CHO AI THÚC ĐẨY NHU CẦU IPO

Trong hơn một thập kỷ qua, các công ty khởi nghiệp công nghệ đã trì hoãn việc IPO càng lâu càng tốt. Nguyên nhân là bởi các nguồn vốn tư nhân mới đổ xô vào các “kỳ lân” trị giá hàng tỷ USD ở Thung lũng Silicon, giúp các công ty này tránh được chi phí và sự soi xét khi lên sàn.

Cơn sốt AI đã thay đổi chiến lược đó, một phần vì các công ty cần nhiều tiền hơn các thế hệ khởi nghiệp trước đây để chi trả cho trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Ví dụ, OpenAI đã huy động hơn 60 tỷ USD, phá vỡ mọi kỷ lục gọi vốn tư nhân trong khi Anthropic đã huy động ít nhất 40 tỷ USD và đang đàm phán để gọi thêm 10 tỷ USD.

Các công ty này đã tăng tốc rất nhanh. OpenAI, công ty thu phí đăng ký từ ChatGPT và các phần mềm khác, đạt doanh thu 13 tỷ USD năm ngoái và dự kiến sẽ tăng gấp ba trong năm nay, theo một nguồn tin nội bộ. Anthropic, chủ yếu bán phần mềm AI cho doanh nghiệp, đã đạt mức doanh thu hàng năm tương đương 8 – 10 tỷ USD vào cuối năm ngoái, theo giám đốc điều hành của hãng này.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là các doanh nghiệp có thể duy trì tốc độ tăng trưởng này hay không và trong bao lâu khi mức chi tiêu cũng khổng lồ không kém, như OpenAI dự kiến chi 115 tỷ USD từ năm 2025 – 2029. Do đó, để trang trải, các công ty liên tục gọi vốn ở mức định giá ngày càng cao. Việc lên sàn là cách để huy động một lượng tiền khổng lồ chỉ trong một lần.

Sự tăng trưởng nhanh của các công ty AI cũng thay đổi kỳ vọng của nhân viên, theo ông Jeremy Kranz, nhà đầu tư tại Sentinel Global. Thay vì chờ 7 – 8 năm để hiện thực hóa giá trị cổ phiếu, nhiều kỹ sư AI kỳ vọng có thể thu tiền trong vòng 2 – 3 năm.

Các đợt IPO của OpenAI, SpaceX và Anthropic có thể tạo ra hơn 16.000 triệu phú mới, theo ước tính của Sacra, công ty nghiên cứu thị trường tư nhân. Con số này được đưa ra dựa trên định giá, chính sách quyền chọn cổ phiếu và số lượng nhân viên hiện tại và cũ của các công ty. Cơn mưa tài sản này sẽ tiếp tục nuôi dưỡng vòng tuần hoàn của Thung lũng Silicon, nơi nhân viên từ các công ty khởi nghiệp thành công dùng tiền có được để tài trợ cho thế hệ tiếp theo.

Những thương vụ quy mô lớn cũng sẽ đòi hỏi sự huy động toàn lực của các ngân hàng Phố Wall để tìm nhà đầu tư đủ khả năng rót vốn lớn.

Điều này đòi hỏi sự phối hợp toàn cầu giữa quỹ tương hỗ, quỹ phòng hộ, quỹ đầu tư quốc gia, quỹ hưu trí và nhà đầu tư cá nhân. Các thương vụ lớn có khả năng sẽ tìm cách chốt trước một số nhà đầu tư “trụ cột”.