3 giả định có thể khiến doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ thất bại

Trên tờ Fortune mới đây, bà Mona Sabet đã chia sẻ kinh nghiệm trong một doanh nghiệp khởi nghiệp của mình, từ đó, gợi ý một số lời khuyên dành cho các doanh nghiệp đang muốn bắt đầu trong lĩnh vực công nghệ. 

Sự nghiệp của bà đã kéo dài hơn hai thập kỷ tại Thung lũng Silicon với trọng tâm là lĩnh vực công nghệ. Ngoài các vai trò điều hành, bà Mona còn tham gia vào các ban quản trị và hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp. 

Với kinh nghiệm suốt nhiều năm, bà cho rằng các nhà sáng lập doanh nghiệp đôi khi yêu công nghệ của mình đến mức trở nên mù quáng trước các yếu tố cần thiết để tạo ra một doanh nghiệp có khả năng thương mại hóa.

“Tôi đã từng rơi vào trường hợp đó. Tôi đã trải qua, và tôi đã học được bài học từ thất bại đó”, bà Mona viết. 

Năm 2013, bà Mona có một công việc trong mơ – vị trí điều hành với mức lương cao, sự ổn định tại một công ty đã lên sàn. Nhưng bà vẫn không cảm thấy hài lòng. Bà cảm thấy công việc đã biến bà thành một người có sứ mệnh tối ưu hóa – một người có nhiệm vụ tối đa hóa lợi nhuận và làm cho doanh nghiệp hiệu quả hơn, trong khi bà khao khát được trở lại làm một người đóng góp cho tổ chức.

Bà Mona đã từng sáng lập các doanh nghiệp dịch vụ trước đây – và hai tổ chức phi lợi nhuận vẫn tiếp tục hoạt động cho đến ngày nay – nhưng bà chưa từng xây dựng một công ty liên quan đến sản phẩm. Bà vừa hoàn thành một dự án về công nghệ video và nhìn thấy cơ hội lớn trong việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào video. 

Ngay sau đó, bà Mona quyết định nghỉ việc. Một người bạn giới thiệu bà với một người đồng sáng lập kỹ thuật. Bà tìm thấy khả năng có thể sử dụng ngay trong chính cuộc sống của mình: hàng gigabyte video gia đình không thể sắp xếp thành những khoảnh khắc để tìm kiếm.  

“Chúng tôi đã phát triển ứng dụng có tên Viblio, sử dụng AI để tự động gắn thẻ, phân loại và tìm kiếm video, giúp người dùng dễ dàng tìm lại ảnh hoặc tạo các đoạn video tự động. Hãy nhớ rằng đó là năm 2013 – thời điểm trước khi Google Photos sử dụng AI hay Apple Photos dùng nhận diện khuôn mặt”. 

“Chúng tôi dần phát triển thành đội ngũ 10 người và trong chưa đầy ba năm, ra mắt một giải pháp gắn thẻ video tiên tiến dựa trên AI – được cung cấp dưới dạng ứng dụng qua trình duyệt hoặc ứng dụng iPhone. Và chúng tôi có người dùng”, bà Mona kể lại trên tờ Fortune. 

Một câu chuyện khởi nghiệp hoàn hảo? Không hẳn. Cuối cùng, doanh nghiệp này đã đưa ra quyết định khó khăn nhưng đúng đắn – đó là đóng cửa dự án. “Tôi có hối tiếc về thời gian đó không? Không. Những bài học tôi có được từ hành trình Viblio còn giá trị hơn việc dành ba năm cho sứ mệnh tối ưu hóa tại doanh nghiệp lớn”, bà chia sẻ. 

“Thất bại của chúng tôi không đến từ việc thực thi, mà đến từ những giả định. Dưới đây là ba giả định sai lầm mà chúng tôi đã mắc phải”, bà cho hay. 

CẦN PHẢN HỒI ĐỂ CHỨNG MINH SẢN PHẨM PHÙ HỢP THỊ TRƯỜNG

Một lời khuyên phổ biến cho các nhà sáng lập là cần xác thực ý tưởng của họ thông qua tìm kiếm phản hồi sớm từ khách hàng tiềm năng. Vì vậy, doanh nghiệp của bà Mona đã làm điều đó. 

“Chúng tôi bắt đầu bằng các cuộc phỏng vấn với bạn bè thuộc đối tượng mục tiêu. Chúng tôi mở rộng phạm vi để phỏng vấn những người chúng tôi gặp tại các sự kiện. Chúng tôi đã trả tiền để khảo sát một nghìn người thuộc các phân khúc thị trường khác nhau mà chúng tôi muốn thử nghiệm. Chúng tôi phân tích dữ liệu và đưa nó vào các bản thuyết trình để chứng minh sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường”, bà Mona nhớ lại. 

Lời khuyên trên không sai, nhưng không đầy đủ. Và đó là vấn đề.

Những người được hỏi sẽ không thích nói thẳng về việc ý tưởng của bạn sẽ không lớn mạnh. Những nỗ lực của doanh nghiệp cho thấy rằng mọi người nghĩ công nghệ rất thú vị, nhưng điều đó không có nghĩa rằng ai cũng sẵn sàng trả tiền để sử dụng ứng dụng.

Điều cần làm là nên thiết lập một chiến dịch bán thử nghiệm, trong đó có một trang web mô tả sản phẩm và đưa ra mức chiết khấu lớn nếu mọi người trả tiền trước cho một ứng dụng sẽ xuất hiện trong tương lai. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp có dữ liệu thực tế để trả lời câu hỏi liệu rằng khách hàng mục tiêu có thấy giá trị sản phẩm đủ lớn để chi trả hay không.

Nếu doanh nghiệp không thể nhận được cam kết mua hàng, sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường chỉ là may mắn. 

THÊM CÁC TÍNH NĂNG SẼ THÚC ĐẨY SỰ GẮN BÓ

Viblio không phải là không có người dùng. Doanh nghiệp này đã hoạt động theo mô hình để mọi người sử dụng dịch vụ miễn phí trước và sau đó, xây dựng các tính năng có yêu cầu trả phí sau.

Vấn đề của giả định này là người dùng thực ra không gắn bó đủ lâu dài trên nền tảng khi họ sử dụng một vài tính năng và rồi rời đi.   

Sau đó, doanh nghiệp ra mắt nhiều tính năng hơn, bắt đầu với các đoạn video nổi bật được tự tạo ra gửi cho người dùng kèm lời kêu gọi hành động. Doanh nghiệp này cũng thêm một trang về nhận diện khuôn mặt, giúp người dùng chỉ cần nhấp vào một khuôn mặt bất kỳ và sẽ tìm thấy video từ bức ảnh có khuôn mặt đó.

“Chúng tôi đã thử làm rất nhiều thứ khác mà chúng tôi cho là thú vị. Thế nhưng, không có điều gì thúc đẩy sự gắn bó”, bà viết. “Vấn đề ở đây là hóa ra doanh nghiệp đã giải quyết sai vấn đề. Chúng tôi nghĩ rằng mình đang giải quyết vấn đề về sự gắn bó, nhưng thực tế, chúng tôi vẫn chưa giải quyết được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường”. 

TUYỂN DỤNG BẤT KỲ AI MÀ MÌNH CẦN

Khi Viblio được bắt đầu, AI đang bùng nổ (và vẫn tiếp tục cho đến hôm nay, nhưng theo một cách hoàn toàn khác). Google lúc ấy vừa mua lại DeepMind, và các công ty công nghệ thì tuyển dụng các chuyên gia học máy với mức lương sáu con số. Số tiền ban đầu lúc ấy của doanh nghiệp không đủ để cạnh tranh.

“Cả tôi và người đồng sáng lập đều không có mối liên hệ xung quanh phù hợp để tiếp cận những người có chuyên môn công nghệ hoặc thị trường mục tiêu. Chúng tôi may mắn mời được một chuyên gia AI cấp cao và cuối cùng thuê được một kỹ sư học máy vừa tốt nghiệp đại học. Nhưng việc thuê thêm bất kỳ ai khác trong lĩnh vực này là điều không thể. Chúng tôi đã làm khá tốt, nhưng khá tốt vẫn chưa đủ để xây dựng công ty trong một lĩnh vực cạnh tranh cao”, bà phân tích. 

“Là cố vấn cho các startup ngày nay, tôi thường nghĩ về giả định sai lầm mà chúng tôi đã mắc phải – đó là chúng tôi chỉ cần trả tiền là có được đội ngũ phù hợp. Mọi người chọn những hành trình đòi hỏi nhiều rủi ro hơn vì họ được trả lương cao, hoặc vì họ đang theo đuổi những người mà họ muốn đi theo”. 

“Nếu bạn thiếu những người trong hệ sinh thái của mình là chuyên gia trong lĩnh vực khởi nghiệp của bạn, bạn khó có thể chỉ dựa vào tiền để xây dựng đội ngũ mình cần”, bà phân tích.