Airbus thúc đẩy ứng dụng AI trong hàng không, mở rộng hợp tác công nghệ tại Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 40 năm hiện diện tại Việt Nam, Airbus cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), đào tạo nhân lực và công nghiệp hàng không. Trong đó, AI đang được ứng dụng vào quản lý không lưu, dự báo bảo dưỡng, tối ưu hóa hoạt động khai thác, song yêu cầu an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

AI THAM GIA TỐI ƯU QUẢN LÝ KHÔNG LƯU VÀ BẢO DƯỠNG MÁY BAY

Tại cuộc họp báo nhân dịp kỷ niệm 40 năm hợp tác với Việt Nam, ông Wouter van Wersch, Chủ tịch Airbus International, nhận định AI đang tạo ra những cơ hội lớn nhưng cũng đi kèm các rủi ro cần kiểm soát. Airbus đã ứng dụng công nghệ này trong hoạt động sản xuất và kinh doanh từ nhiều năm qua, đồng thời tiếp tục tối ưu hóa việc sử dụng AI nhằm cải thiện quy trình làm việc và phát triển các sản phẩm hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, theo ông Wouter van Wersch, với đặc thù là nhà sản xuất thiết bị hàng không, Airbus phải đặt an toàn lên ưu tiên hàng đầu trong mọi hoạt động, bao gồm cả việc ứng dụng AI.

“Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là sử dụng AI cho những mặt tốt, như tối ưu hóa cách làm việc và tạo ra những sản phẩm hiệu quả hơn nữa. Nhưng chúng tôi cũng phải rất cẩn trọng về an toàn, và duy trì sự tập trung hoàn toàn vào an toàn, vì sản phẩm của Airbus liên quan đến sự an toàn của con người”, ông chia sẻ.

Tại Việt Nam, AI đã được ứng dụng trong một số hoạt động khai thác và quản lý hàng không. Bà Hoàng Tri Mai, Tổng Giám đốc Airbus Việt Nam, Campuchia và Lào, dẫn chứng dự án hợp tác giữa Airbus và Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) trong lĩnh vực quản lý không lưu.

“Khi số lượng máy bay hoạt động trên bầu trời ngày càng tăng, việc tối ưu hóa luồng di chuyển trên không trở nên quan trọng. AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, tối ưu hóa hoạt động điều phối, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác không phận”, bà Hoàng Tri Mai nói.

Một hướng ứng dụng khác là dự báo bảo dưỡng kỹ thuật. Theo bà Mai, dựa trên cơ sở dữ liệu được tích lũy từ hàng triệu giờ bay của các dòng máy bay trên thế giới, Airbus đang phối hợp với các hãng hàng không như Vietnam Airlines và Vietjet để xây dựng các dự báo về tình trạng kỹ thuật của tàu bay và động cơ.

Những dữ liệu và dự báo này giúp các hãng chủ động sắp xếp kế hoạch bảo dưỡng, hạn chế sự cố kỹ thuật và giảm nguy cơ chậm chuyến. Đây là những ứng dụng AI đã tham gia trực tiếp vào hoạt động khai thác hàng không tại Việt Nam, thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Đánh giá về khả năng tham gia lĩnh vực AI, ông Wouter van Wersch cho rằng Việt Nam có nhiều lợi thế nhờ dân số trẻ, năng động và khả năng tiếp cận công nghệ số ngày càng rộng. Theo ông, Việt Nam có vai trò đáng kể trong sự phát triển của AI nói chung, không chỉ riêng ngành hàng không.

Về trách nhiệm kiểm soát công nghệ, ông cho biết Airbus tham gia Eurotech, nhóm gồm tám công ty công nghệ hàng đầu châu Âu. Các thành viên thường xuyên trao đổi, thúc đẩy ứng dụng AI theo hướng tích cực và kiểm soát quá trình phát triển nhằm hạn chế rủi ro đối với ngành hàng không cũng như các lĩnh vực khác của xã hội.

MỞ RỘNG HỢP TÁC CÔNG NGHỆ, ĐÀO TẠO VÀ CHUỖI CUNG ỨNG TẠI VIỆT NAM

Bên cạnh AI, chuyển đổi số và phát triển năng lực công nghiệp trong nước là những ưu tiên được Airbus đặt ra trong giai đoạn hợp tác tiếp theo.

Ông Wouter van Wersch cho biết Airbus xác định năm định hướng chính tại Việt Nam, gồm thực hiện các cam kết bàn giao sản phẩm đã đặt hàng; mở rộng hợp tác công nghiệp; thúc đẩy chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác về phát triển bền vững.

Phát biểu tại Hà Nội, ông Wouter van Wersch, Chủ tịch Airbus International, gửi lời cảm ơn tới Chính phủ Việt Nam, các khách hàng và đối tác công nghiệp đã cùng vun đắp mối quan hệ hợp tác trong suốt bốn thập kỷ qua.

Ông Wouter van Wersch chia sẻ: “Hành trình hợp tác của Airbus tại Việt Nam bắt đầu từ năm 1986, với một chiếc trực thăng Puma do Tổng công ty Trực thăng Việt Nam vận hành, phục vụ hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi. Đây là dấu mốc khởi đầu cho chặng đường Airbus đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành hàng không vũ trụ Việt Nam. Hiện nay, mối quan hệ hợp tác này đã mở rộng trên nhiều lĩnh vực công nghiệp và công nghệ, và gắn kết qua nhiều thế hệ.”

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Airbus muốn tận dụng năng lực công nghệ của Việt Nam để phát triển các giải pháp phục vụ ngành hàng không. Về nhân lực, Airbus đã triển khai một số chương trình đào tạo hàng không với các trường đại học tại Việt Nam và dự kiến tiếp tục mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo khác. Tập đoàn cũng đang thiết lập năng lực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu máy bay (MRO) tại TP.HCM.

Theo ông Wouter van Wersch, hợp tác với các đối tác là một phần trong cách thức hoạt động của Airbus. “Hợp tác với đối tác nằm trong DNA của Airbus, nó là một phần định nghĩa nên tập đoàn”, ông nói.

Phát triển bền vững cũng là một hướng hợp tác đáng chú ý. Airbus đang thúc đẩy đưa các thế hệ máy bay mới có hiệu quả sử dụng nhiên liệu cao hơn vào khai thác. Theo ông Wouter van Wersch, việc thay thế một máy bay cũ bằng máy bay Airbus thế hệ mới có thể giúp giảm khoảng 25% lượng phát thải.

Bên cạnh đổi mới công nghệ máy bay, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được xem là yếu tố quan trọng trong lộ trình giảm phát thải của ngành. Máy bay Airbus hiện được chứng nhận sử dụng hỗn hợp nhiên liệu chứa 50% SAF, với mục tiêu tiến tới khả năng sử dụng 100% trong những năm tới.

Ông Wouter van Wersch cho rằng việc bảo đảm nguồn cung SAF và giảm chi phí sẽ quyết định khả năng mở rộng ứng dụng loại nhiên liệu này, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Airbus đánh giá Việt Nam có tiềm năng trở thành thị trường quan trọng trong lĩnh vực này.

40 NĂM HIỆN DIỆN VÀ TRIỂN VỌNG NHU CẦU 1.000 MÁY BAY MỚI

Airbus bắt đầu hợp tác với Việt Nam từ năm 1986, với chiếc trực thăng Puma do Tổng công ty Trực thăng Việt Nam vận hành phục vụ hoạt động thăm dò dầu khí ngoài khơi. Sau bốn thập kỷ, quan hệ hợp tác đã mở rộng sang hàng không thương mại, quốc phòng, công nghiệp và vũ trụ.

Hiện có khoảng 230 máy bay Airbus đang được các hãng hàng không Việt Nam khai thác và hơn 220 máy bay khác đã được đặt mua. Trong lĩnh vực vũ trụ, Airbus từng hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) phóng vệ tinh quan sát Trái đất đầu tiên của Việt Nam VNREDSat-1; hai bên hiện tiếp tục hợp tác phát triển VNREDSat-2. Tập đoàn cũng đã bàn giao máy bay vận tải quân sự C295 cho Việt Nam.

Năm 2026, hợp tác tiếp tục được mở rộng khi Vietravel Airlines ký Ý định thư đặt mua 50 máy bay A321neo và A220; Vietnam Airlines ký Biên bản ghi nhớ về việc mua bổ sung máy bay A350; Tổng công ty Trực thăng Việt Nam đặt mua thêm ba trực thăng H225.

Theo dự báo của Airbus, lưu lượng hành khách hàng không tại Việt Nam có thể tăng bình quân 7,7% mỗi năm trong 20 năm tới, cao gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Để đáp ứng nhu cầu này, thị trường Việt Nam có thể cần khoảng 1.000 máy bay mới trong hai thập kỷ tới.

Ông Wouter van Wersch cho biết Airbus muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong quá trình phát triển đội bay, đồng thời mở rộng hợp tác công nghiệp, công nghệ và đào tạo nhân lực.

“Việt Nam thực sự là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, với tiềm năng to lớn để xây dựng một ngành công nghiệp hàng không vũ trụ phát triển mạnh mẽ”, ông nhận định.

Sau 40 năm hiện diện, trọng tâm hợp tác giữa Airbus và Việt Nam không chỉ nằm ở việc cung cấp máy bay mà còn mở rộng sang công nghệ số, AI, phát triển nguồn nhân lực và năng lực công nghiệp. Đây cũng là những lĩnh vực sẽ định hình chặng đường hợp tác tiếp theo giữa hai bên.