Các nhà sản xuất chip AI Trung Quốc lần đầu báo có lãi

Quý 3/2026 đánh dấu bước chuyển đáng chú ý của ngành chip AI Trung Quốc khi một số doanh nghiệp thiết kế chip chuyên biệt lần đầu ghi nhận lợi nhuận hoặc duy trì kết quả kinh doanh có lãi.

Trong bối cảnh các bộ xử lý cao cấp của Nvidia chịu những hạn chế xuất khẩu nghiêm ngặt từ Mỹ, các nhà sản xuất chip nội địa như Moore Threads, MetaX và Iluvatar CoreX đang đẩy mạnh phát triển bộ xử lý đồ họa (GPU) nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước.

NHỮNG NHÀ SẢN XUẤT CHIP AI NỘI ĐỊA BẮT ĐẦU CÓ LÃI

Các doanh nghiệp này cạnh tranh để giành thị phần từ khách hàng doanh nghiệp, đồng thời tìm cách thâm nhập hệ thống hạ tầng của những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây (CSP) lớn.

Trong số đó, Moore Threads, có trụ sở tại Bắc Kinh và được xếp vào nhóm “bốn con rồng nhỏ” của ngành GPU Trung Quốc, ghi nhận kết quả kinh doanh nổi bật. Công ty đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 49,26 triệu nhân dân tệ (khoảng 7,4 triệu USD) trong quý 3, trong khi doanh thu tăng 1.774% so với cùng kỳ năm trước. Đây là quý đầu tiên doanh nghiệp có lãi.

MetaX, nhà sản xuất chip có trụ sở tại Thượng Hải, cũng ghi nhận lợi nhuận ròng 26,5 triệu nhân dân tệ, đánh dấu quý thứ hai có lãi trong năm.

Kết quả này cho thấy các doanh nghiệp chip AI Trung Quốc đang từng bước chuyển từ giai đoạn phát triển công nghệ sang thương mại hóa sản phẩm. Nhu cầu tính toán AI trong nước, cùng với việc hạn chế tiếp cận các bộ xử lý tiên tiến từ nước ngoài, tạo thêm dư địa cho các nhà cung cấp nội địa.

Tuy nhiên, lợi nhuận bước đầu chưa đồng nghĩa với khả năng duy trì tăng trưởng bền vững. Các doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với bài toán nguồn cung linh kiện, chi phí sản xuất và khả năng mở rộng quy mô khách hàng.

CHI PHÍ BỘ NHỚ TĂNG CAO GÂY SỨC ÉP LÊN BIÊN LỢI NHUẬN

Một trong những trở ngại lớn nhất đối với ngành chip AI Trung Quốc hiện nay là tình trạng thiếu hụt bộ nhớ băng thông cao (HBM), linh kiện thiết yếu trong các hệ thống huấn luyện và vận hành mô hình AI quy mô lớn.

Nguồn cung HBM bị thu hẹp trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hạn chế khả năng tiếp cận những linh kiện tiên tiến. Điều này khiến giá bộ nhớ trên thị trường tăng mạnh, trực tiếp đẩy chi phí sản xuất chip AI lên cao.

Theo khảo sát chuỗi cung ứng gần đây của Morgan Stanley, giá xuất xưởng các mô-đun HBM3e dung lượng 36GB đã tăng lên hơn 4.000 USD trên thị trường xám, so với khoảng 500 USD trước khi xảy ra tình trạng khan hiếm.

Diễn biến này có thể làm suy giảm đáng kể biên lợi nhuận của những doanh nghiệp vừa bắt đầu kinh doanh có lãi.

Với Moore Threads, biên lợi nhuận gộp trong 9 tháng đầu năm đã giảm hơn 8 điểm phần trăm so với cùng kỳ, một phần do doanh nghiệp phải tích trữ các linh kiện có giá cao để bảo đảm nguồn cung.

MetaX cũng chịu sức ép tương tự. Theo Morgan Stanley, quy mô đơn hàng còn hạn chế từ các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây hàng đầu khiến doanh nghiệp khó hấp thụ mức tăng chi phí linh kiện, dù đã điều chỉnh tăng giá bộ xử lý C600 chủ lực.

Trước những diễn biến này, Morgan Stanley đã hạ dự báo biên lợi nhuận gộp của MetaX trong các năm 2027 và 2028.

Không chỉ đối mặt với chi phí đầu vào, MetaX còn phải chứng minh khả năng mở rộng thị trường. Doanh nghiệp đã nhận được đơn đặt hàng khoảng 20.000 chip phiên bản C600A từ tập đoàn thương mại điện tử JD.com. Tuy nhiên, theo Morgan Stanley, đơn hàng này chưa đủ cơ sở để khẳng định các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn sẽ triển khai sản phẩm trên diện rộng.

Điều đó khiến MetaX vẫn phụ thuộc đáng kể vào các dự án điện toán cấp chính quyền và khu vực.

Bộ xử lý Xiyun C600 của hãng, được đưa vào sản xuất hàng loạt từ đầu năm nay, sử dụng bộ nhớ HBM3e và kiến trúc tính toán có độ chính xác phù hợp với các tác vụ huấn luyện mô hình AI. Tuy nhiên, việc đưa thế hệ chip tiếp theo C700 ra thị trường cũng có nguy cơ chậm tiến độ.

Morgan Stanley dự báo các lô hàng C700 với số lượng lớn có thể phải đến cuối năm 2027 mới được triển khai. Nếu kịch bản này xảy ra, MetaX có thể bỏ lỡ một giai đoạn quan trọng để tiếp cận và giành khách hàng doanh nghiệp.

BÀI TOÁN DUY TRÌ LỢI NHUẬN

Cạnh tranh công nghệ giữa các nhà sản xuất chip AI Trung Quốc đang ngày càng quyết liệt. Tháng trước, Iluvatar CoreX, một doanh nghiệp chip có trụ sở tại Thượng Hải, đã tổ chức trình diễn trực tiếp bộ xử lý GPU Tiangai 300 mới. Công ty tuyên bố sản phẩm có hiệu năng tương đương, thậm chí vượt Nvidia H200 trong một số tác vụ AI thực tế.

Trong khi đó, các doanh nghiệp phát triển chip chuyên dụng theo ứng dụng (ASIC), thay vì tập trung vào GPU, cũng phải đối mặt với áp lực tài chính khi bảo đảm nguồn cung linh kiện và mở rộng sản xuất.

Cambricon Technologies, một trong những doanh nghiệp Trung Quốc được xem là nhà cung cấp giải pháp thay thế đáng chú ý cho phần cứng AI nước ngoài, đang phải gia tăng nguồn lực tài chính để bảo đảm chuỗi cung ứng.

Tính đến cuối tháng 9, hàng tồn kho của công ty tăng thêm 3,42 tỷ nhân dân tệ so với quý trước, lên 11,6 tỷ nhân dân tệ. Trong 9 tháng đầu năm, Cambricon ghi nhận khoản lỗ do suy giảm giá trị hàng tồn kho 502 triệu nhân dân tệ.

Dù vậy, doanh nghiệp này đang có những bước tiến trong việc tiếp cận hạ tầng điện toán đám mây. Trong quý 3, Cambricon đã giao chip MLU692 cho một nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn để thử nghiệm.

Morgan Stanley dự báo công ty có thể xuất xưởng gần 350.000 chip cho các khách hàng CSP trong năm tới, cùng với quá trình triển khai thế hệ chip tiếp theo MLU580.

Theo các nhà phân tích của Goldman Sachs trong một báo cáo nghiên cứu gần đây, khả năng tồn tại lâu dài của các nhà sản xuất chip AI Trung Quốc phụ thuộc vào việc duy trì lợi nhuận, đồng thời cải thiện năng lực sản xuất trong nước và tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn.

Ở góc nhìn thị trường, các nhà phân tích Nomura cho rằng giới đầu tư vẫn có thể đang đánh giá thấp quy mô nhu cầu AI cũng như khả năng tạo ra lợi nhuận từ nhu cầu này trên toàn bộ chuỗi giá trị.

Trong báo cáo công bố tháng trước, Nomura nhận định nhu cầu tính toán AI duy trì ở mức cao có thể tiếp tục tạo cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp trong ngành.