Các quỹ Trung Đông đang rót hàng tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp AI hot nhất

Các quỹ đầu tư nhà nước của các quốc gia Trung Đông đang đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ toàn cầu. Với nguồn vốn dồi dào, các quỹ này đang tích cực đầu tư vào các công ty khởi nghiệp AI, đặc biệt là ở các quốc gia như Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait và Qatar. 

Theo dữ liệu từ Pitchbook, nguồn vốn đầu tư vào AI từ khu vực này đã tăng gấp năm lần trong năm qua, cho thấy một sự quan tâm lớn đến tiềm năng của công nghệ này.

CÁC QUỸ ĐẦU TƯ TRUNG ĐÔNG ĐANG ĐA DẠNG HÓA ĐẦU TƯ VÀO AI

MGX, một quỹ đầu tư AI đến từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đang thể hiện sự quan tâm lớn đến việc tham gia vòng gọi vốn mới nhất của OpenAI. Theo hai nguồn tin riêng biệt chia sẻ với CNBC, quỹ này cùng với nhiều nhà đầu tư khác đang muốn sở hữu một phần trong công ty khởi nghiệp AI đang rất được săn đón này.

Vòng gọi vốn này dự kiến sẽ định giá OpenAI ở mức kỷ lục 150 tỷ USD. Rất ít quỹ đầu tư mạo hiểm có đủ tiềm lực để cạnh tranh với các khoản tiền hàng tỷ đô la đến từ những công ty như Microsoft và Amazon.

Các quỹ đầu tư quốc gia của các nước vùng Vịnh (GCC) không hề ngần ngại rót vốn vào các giao dịch AI. Nhờ nguồn thu từ dầu mỏ dồi dào trong những năm gần đây, các chính phủ trong khu vực đã tích lũy được một khối tài sản khổng lồ. 

Việc đầu tư vào AI không chỉ là một hoạt động tài chính đơn thuần mà còn là một phần trong chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế và xây dựng một tương lai bền vững. Theo dự báo của Goldman Sachs, tổng tài sản của các nước GCC sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, cung cấp nguồn vốn dồi dào cho các hoạt động đầu tư vào công nghệ cao.

Quỹ Đầu tư Công của Saudi Arabia (PIF) đã đạt được một cột mốc đáng kể với tổng tài sản lên tới 925 tỷ USD. Trong khuôn khổ sáng kiến Tầm nhìn 2030, PIF đang tích cực đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghệ như Uber cho đến thể thao như giải đấu golf LIV và bóng đá chuyên nghiệp. Những khoản đầu tư này không chỉ giúp đa dạng hóa nền kinh tế Saudi Arabia mà còn củng cố vị thế của quốc gia này trên trường quốc tế.

Tổng cộng, các quỹ đầu tư công của các quốc gia vùng Vịnh đang quản lý một khối tài sản khổng lồ, lên tới hàng nghìn tỷ USD. Trong đó, ADIA của UAE với 1 nghìn tỷ USD, QIA của Qatar với 475 tỷ USD và quỹ của Kuwait với 800 tỷ USD là những cái tên nổi bật. Với nguồn vốn dồi dào này, các quỹ này đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của nền kinh tế toàn cầu.

SỰ THẬN TRỌNG TRƯỚC KHI LỰA CHỌN ĐỐI TÁC CỦA CÁC CÔNG TY AI

Ra mắt vào tháng 3, MGX, một sáng kiến chung giữa Mubadala của Abu Dhabi và công ty AI G42, đã nhanh chóng khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế. Việc tham gia vào quan hệ đối tác với các "ông lớn" trong ngành như BlackRock và Microsoft cho thấy tham vọng của MGX trong việc trở thành một trong những nhà đầu tư hàng đầu vào lĩnh vực AI. Mục tiêu huy động 100 tỷ USD cho các dự án cơ sở hạ tầng AI là một minh chứng rõ ràng cho tầm nhìn đó.

Trong khi Mubadala của UAE đã thể hiện tham vọng lớn trong việc phát triển AI thông qua các khoản đầu tư vào Anthropic và các startup khác, thì quyết định từ chối vốn đầu tư từ Saudi Arabia của Anthropic đã cho thấy sự thận trọng của các công ty AI trong việc lựa chọn đối tác.

Bên cạnh đó, PIF của Saudi Arabia đang đàm phán để tạo ra mối quan hệ đối tác trị giá 40 tỷ USD với công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz của Hoa Kỳ. Công ty này cũng đã ra mắt một quỹ AI chuyên dụng có tên là Saudi Company for Artificial Intelligence (SCAI).

Tuy nhiên, hồ sơ nhân quyền của vương quốc này vẫn là vấn đề đối với một số đối tác và công ty khởi nghiệp phương Tây. Trường hợp đáng chú ý nhất trong những năm gần đây là vụ nhà báo Jamal Khashoggi của Washington Post bị cáo buộc giết hại vào năm 2018, một sự kiện đã gây ra phản ứng dữ dội của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.

Không chỉ Trung Đông rót tiền vào lĩnh vực này. Quỹ đầu tư quốc gia Pháp Bpifrance đã ký 161 thỏa thuận về AI và máy học (machine learning) trong bốn năm qua, trong khi Temasek của Singapore đã hoàn tất 47 thỏa thuận. GIC, một quỹ khác do Singapore hậu thuẫn, đã hoàn tất 24 thỏa thuận.

Mặc dù làn sóng đầu tư hiện tại mang lại nhiều cơ hội cho các startup, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính bền vững của thị trường. Việc so sánh với trường hợp của SoftBank và WeWork là điều cần thiết để các nhà đầu tư, startup và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn khách quan hơn về tình hình hiện tại. 

Trước đó, SoftBank đã hậu thuẫn Uber và WeWork, đẩy các công ty lên mức định giá cao ngất ngưởng trước khi niêm yết. Tuy nhiên, WeWork đã rơi vào tình trạng phá sản vào năm ngoái sau khi được SoftBank định giá 47 tỷ USD vào năm 2019.