CEO Amazon: AI sẽ gây ra tình trạng thiếu hụt lao động, chứ không phải thất nghiệp

Tại Hội nghị công nghệ VivaTech diễn ra ở Paris ngày 17/6, nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos đã đưa ra một góc nhìn lạc quan về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI), cho rằng công nghệ này sẽ không thay thế con người như nhiều lo ngại hiện nay mà ngược lại có thể dẫn tới tình trạng thiếu hụt lao động trong tương lai.

Phát biểu của Bezos được đưa ra trong bối cảnh làn sóng ứng dụng AI đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm nhân sự, đồng thời tăng cường tự động hóa nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và tối ưu chi phí vận hành.

AI SẼ MỞ RỘNG NĂNG LỰC CON NGƯỜI

Trong phần trao đổi tại VivaTech, Bezos thẳng thắn phản bác quan điểm cho rằng AI sẽ khiến con người trở nên dư thừa trong nền kinh tế.

“Tôi biết có rất nhiều người lo ngại, kể cả những người rất thông minh, rằng AI sẽ khiến con người trở nên không còn cần thiết. Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm đó. Trên thực tế, tôi nghĩ AI sẽ tạo ra tình trạng thiếu lao động”, Bezos nói.

Theo tỷ phú công nghệ này, nhu cầu và khát vọng của con người là gần như vô hạn. Điều đang giới hạn xã hội hiện nay không phải là thiếu việc để làm mà là những rào cản về năng lực, chi phí và thời gian. AI sẽ giúp xóa bỏ nhiều rào cản đó, cho phép con người thực hiện những công việc trước đây quá tốn kém hoặc quá phức tạp để triển khai.

Bezos cho rằng khi năng suất lao động được nâng cao nhờ công nghệ, xã hội sẽ không giảm nhu cầu sử dụng nhân lực. Ngược lại, con người sẽ tạo ra thêm nhiều mục tiêu mới, ngành nghề mới và nhu cầu mới, từ đó mở rộng thị trường lao động.

Quan điểm của ông đi ngược lại với tâm lý lo ngại đang lan rộng tại nhiều quốc gia. Một cuộc khảo sát do Reuters/Ipsos thực hiện trong tháng này cho thấy khoảng một nửa người Mỹ lo ngại AI có thể khiến họ hoặc một thành viên trong gia đình mất việc làm.

Những lo ngại đó không phải không có cơ sở. Theo báo cáo của công ty tư vấn việc làm Challenger, Gray & Christmas, các doanh nghiệp Mỹ đã công bố 97.006 đợt cắt giảm việc làm trong tháng 5 vừa qua, trong đó khoảng 40% có liên quan đến việc ứng dụng AI và tự động hóa.

Sự phản đối hoặc thận trọng đối với AI cũng xuất hiện ở nhiều nhóm lao động khác nhau, từ thế hệ Gen Z mới gia nhập thị trường việc làm, các công đoàn ngành ô tô tại Hàn Quốc cho tới các biên kịch Hollywood. Tất cả đều lo ngại công nghệ có thể làm thay đổi hoặc thu hẹp cơ hội việc làm trong tương lai.

AI CŨNG GIỐNG CÁC CÔNG NGHỆ TRƯỚC ĐÂY, TRỞ THÀNH CÔNG CỤ HỖ TRỢ CON NGƯỜI

Điều đáng chú ý là ngay chính Amazon cũng đang trải qua quá trình tái cấu trúc nhân sự. Tập đoàn này đã cắt giảm khoảng 30.000 vị trí nhân sự văn phòng kể từ cuối năm ngoái, trong đó một phần nguyên nhân đến từ những cải thiện về năng suất nhờ các công cụ AI.

Trước đó, CEO Amazon Andy Jassy cũng từng thừa nhận rằng việc gia tăng tự động hóa bằng AI sẽ khiến số lượng việc làm văn phòng giảm xuống trong những năm tới. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu những nhận định lạc quan của Bezos có mâu thuẫn với thực tế đang diễn ra hay không.

Tuy nhiên, Bezos cho rằng cần nhìn nhận AI trong bối cảnh dài hạn. Theo ông, lịch sử phát triển công nghệ đã nhiều lần chứng minh rằng các đột phá lớn thường tạo ra nhiều cơ hội kinh tế hơn là phá hủy việc làm một cách lâu dài.

Ông lấy ví dụ về các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, khi những tiến bộ về máy móc và tự động hóa ban đầu cũng làm dấy lên lo ngại tương tự. Tuy nhiên, về lâu dài, các công nghệ mới đã góp phần nâng cao năng suất, mở ra những ngành nghề hoàn toàn mới và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho xã hội.

Theo Bezos, AI có thể sẽ đóng vai trò tương tự. Thay vì thay thế hoàn toàn con người, công nghệ này sẽ trở thành công cụ hỗ trợ, giúp con người làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo hơn và giải quyết được nhiều vấn đề hơn. Khi các giới hạn về chi phí, kiến thức và nguồn lực được hạ thấp, nhu cầu về lao động có thể tiếp tục tăng lên thay vì suy giảm.