Có nên tin tưởng AI để lập kế hoạch tự chủ tài chính?

Nhiều người đã quen dùng các công cụ kỹ thuật số trong công việc hàng ngày, nên việc sử dụng AI để lập kế hoạch tự chủ tài chính nghe có vẻ hợp lý, theo Tech Node Global.

Tuy nhiên, liệu con người có thể tin tưởng giao phó tương lai tài chính bản thân cho máy móc được không?

Lo ngại về sự bất ổn tài chính hiện tại hoặc trong tương lai là mục đích của việc lên kế hoạch tự do tài chính, hay còn gọi là nghỉ hưu sớm. Nghiên cứu cho thấy 80% người cao tuổi đang gặp khó khăn về tài chính hoặc có nguy cơ cạn kiệt dòng tiền khi nghỉ hưu. 

Đối với những người không biết tìm lời khuyên ở đâu, việc khai thác sức mạnh mô hình học máy có thể mang lại định hướng khác biệt mà không cần hàng loạt buổi gặp gỡ với chuyên gia tài chính.

LỢI THẾ CỦA AI KHI LẬP KẾ HOẠCH

AI có khả năng xử lý và trình bày lượng dữ liệu khổng lồ một cách rõ ràng. Nhờ khả năng phân tích nhanh hơn bộ não con người, AI mang lại cho người dùng nhiều lợi thế khi lên kế hoạch cho cuộc sống sau khi rời khỏi công việc.

Các mô hình AI liên tục được cải tiến thông qua học máy để phục vụ tốt hơn nhu cầu người dùng. Trong lập kế hoạch tự do tài chính, người dùng có thể nhập mục tiêu cá nhân và đánh giá tình hình tài chính hiện tại.

Chẳng hạn, người có lương hưu cố định hàng tháng và sở hữu nhà đã trả hết nợ sẽ giảm đáng kể chi phí sinh hoạt. Đồng thời, họ có thể đặt ra những mục tiêu như du lịch hay làm từ thiện sau khi nghỉ hưu.

AI sẽ phân tích toàn bộ dữ liệu đó và đưa ra khuyến nghị dựa trên dữ liệu thị trường và lịch sử tài chính. Một người 50 tuổi mới bắt đầu tiết kiệm sẽ có tiêu chí khác hẳn so với một người 25 tuổi.

Chi phí sinh hoạt và một số khoản chi như chăm sóc y tế có thể tăng theo thời gian. Khi xét đến những nhu cầu thiết yếu, AI giúp người nghỉ hưu tương lai dành đủ ngân sách để ứng phó với chi phí leo thang. Công nghệ này cũng có thể so sánh lợi nhuận tiềm năng từ quỹ hưu trí với các khoản chi dự kiến.

AI có khả năng cập nhật dữ liệu mới nhất, bao gồm lợi nhuận danh mục đầu tư theo quý và điều chỉnh theo biến động thị trường. Điều này giúp phát hiện biến động kịp thời thay vì chờ đợi phân tích thủ công từ con người.

ĐÁNH GIÁ RỦI RO

Máy tính đặc biệt giỏi trong việc phân tích các rủi ro liên quan đến những kịch bản khác nhau. Nhờ khai thác dữ liệu từ nhiều thị trường và giai đoạn lịch sử, AI có thể phát hiện những mô hình mà con người dễ bỏ qua. AI cũng có thể đánh giá mức độ chấp nhận rủi ro của từng cá nhân và đưa ra khuyến nghị phù hợp với phong cách đầu tư.

AI có khả năng giám sát liên tục thị trường chứng khoán, phát hiện bất thường có thể báo hiệu nguy cơ mất tiền và xác định tình trạng tài chính bất ổn hiện tại hoặc trong tương lai. Ví dụ, nếu một người cần tiết kiệm thêm cho hưu trí, AI có thể phân tích các khoản chi tiêu vượt mức và đề xuất kế hoạch phù hợp.

AI có thể được sử dụng để mô phỏng kịch bản khác nhau, từ đó hỗ trợ người dùng điều chỉnh thói quen chi tiêu và chiến lược đầu tư. Người dùng nhập ngày nghỉ hưu dự kiến và phương án tiết kiệm để xem đâu là lựa chọn mang lại kết quả tốt nhất.

Công cụ AI cũng dự đoán kết quả dựa trên dữ liệu lịch sử, tình hình thị trường hiện tại và một số yếu tố tài chính chi tiết như phân tích dòng thu nhập, cấu trúc thuế và những chi phí trong tương lai mà người dùng có thể chưa tính đến.

HẠN CHẾ CỦA AI TRONG VIỆC LẬP KẾ HOẠCH

Dù sở hữu nhiều lợi ích, AI vẫn còn một số hạn chế nhất định. Giới chuyên gia tài chính khuyến cáo rằng AI không thể thay thế hoàn toàn chiến lược dài hạn và tầm nhìn của con người. AI nên được sử dụng như một công cụ hỗ trợ bên cạnh tư duy và kinh nghiệm con người. Việc lập kế hoạch hiệu quả cần xét đến năm yếu tố chính, bao gồm: thu nhập, chăm sóc sức khỏe, rủi ro, thuế và thừa kế.

Quyết định dựa trên kinh nghiệm thực tế có thể giúp tăng thu nhập và tối ưu chiến lược dài hạn - điều mà AI khó thực hiện. Dù AI có thể học từ dữ liệu trong quá khứ, nhưng không có kinh nghiệm thực tế để đánh giá sâu sắc như con người.

AI cũng không có cảm xúc, do đó không thể nắm bắt sự lo lắng của nhà đầu tư và đưa ra động thái trấn an. Công nghệ này hoạt động dựa trên dữ liệu, phù hợp với công việc lặp đi lặp lại và tính toán logic, chứ không giỏi trong việc xử lý cảm xúc hay tình huống nhạy cảm.

Một vấn đề khác là khi người dùng có hoàn cảnh tài chính bất thường, những tình huống phức tạp có thể vượt quá khả năng xử lý của máy tính. Ví dụ, một người làm nghề tự do với thu nhập không ổn định có thể khiến AI khó phân tích chính xác. Nếu người dùng muốn nghỉ hưu ở nước ngoài để giảm gánh nặng thuế, AI có thể không hiểu hết những chi phí ẩn và yếu tố pháp lý liên quan.

Thuật toán AI cung cấp cái nhìn toàn diện về chiến lược tăng thu nhập hưu trí và hỗ trợ người dùng lên kế hoạch cẩn thận. Tuy nhiên, máy tính không thể giúp người dùng duy trì kỷ luật tài chính hoặc hiểu rõ trải nghiệm sống của từng cá nhân.

Do vậy, việc kết hợp công cụ AI với cố vấn tài chính sẽ mang lại góc nhìn rộng hơn về những yếu tố ảnh hưởng đến tài chính trong giai đoạn nghỉ hưu. Như với hầu hết tương tác với AI, người dùng sử dụng dữ liệu nhưng luôn phải kiểm chứng tính chính xác của khuyến nghị mà hệ thống đưa ra.