Cổ phiếu chip nhớ “bốc hơi” 100 tỷ USD sau một nghiên cứu của Google Research

Làn sóng tăng giá mạnh mẽ của các cổ phiếu chip nhớ – những “ngôi sao” hưởng lợi lớn nhất từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) – bất ngờ chững lại trong tuần qua, khi thị trường chứng kiến cú điều chỉnh mạnh làm “thổi bay” gần 100 tỷ USD vốn hóa. 

GOOGLE RESEARCH GIỚI THIỆU THUẬT TOÁN TURBOQUANT 

Trong đó, cổ phiếu của Micron Technology chịu tác động nặng nề nhất khi mất hơn 70 tỷ USD vốn hóa kể từ cuối tuần trước, tương đương mức giảm khoảng 15%. Các doanh nghiệp khác trong lĩnh vực lưu trữ như SanDisk, Western Digital và Seagate Technology cũng ghi nhận mức sụt giảm hàng tỷ USD.

Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh này một phần phản ánh tâm lý chốt lời sau khi nhóm cổ phiếu chip nhớ đã tăng quá nóng trong thời gian qua. Travis Prentice, Giám đốc đầu tư của Informed Momentum, nhận định rằng việc giá cổ phiếu giảm trước “những tín hiệu mới dù nhỏ” là điều hợp lý, bởi kỳ vọng của thị trường đối với ngành này đang ở mức rất cao. Ông cho rằng đà tăng chưa hẳn đã kết thúc, nhưng trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận là điều dễ hiểu.

Trước đó, giới đầu tư đặt cược rằng tình trạng khan hiếm chip nhớ – thành phần then chốt trong các trung tâm dữ liệu vận hành AI – sẽ kéo dài ít nhất đến năm sau. Chính kỳ vọng này đã đưa các công ty sản xuất bộ nhớ trở thành nhóm hưởng lợi lớn nhất trên Phố Wall, trong khi nhiều “ông lớn” công nghệ như Nvidia, Microsoft hay Alphabet lại chịu áp lực do lo ngại chi tiêu vốn quá lớn cho AI.

Tuy nhiên, báo cáo mới từ Google Research đã làm lung lay giả định này. Công trình giới thiệu thuật toán TurboQuant – một phương pháp nén mô hình AI có thể giảm đáng kể nhu cầu bộ nhớ mà vẫn giữ được độ chính xác của đầu ra. Điều này đồng nghĩa các mô hình AI có thể vận hành trên hệ thống phần cứng nhỏ hơn, ít phụ thuộc vào các cụm máy chủ quy mô lớn như trước.

TURBOQUANT CÓ THỂ LÀM THAY ĐỔI CẤU TRÚC HẠ TẦNG AI

Các nhà phân tích tại Morgan Stanley nhận định rằng những cải tiến về hiệu quả như TurboQuant có thể làm thay đổi đáng kể cấu trúc hạ tầng AI. Nếu các mô hình có thể hoạt động với dung lượng bộ nhớ thấp hơn mà không ảnh hưởng đến hiệu suất, chi phí cho mỗi truy vấn AI sẽ giảm đáng kể, qua đó giúp việc triển khai AI trở nên kinh tế hơn.

Điều này mở ra một kịch bản mới: thay vì phụ thuộc vào các trung tâm dữ liệu đám mây quy mô lớn, nhiều ứng dụng AI có thể chạy trực tiếp trên thiết bị cục bộ. Rào cản triển khai AI vì thế cũng giảm xuống, cho phép công nghệ này lan rộng nhanh hơn trong nhiều lĩnh vực.

Tuy vậy, Morgan Stanley cũng cho rằng tác động trong ngắn hạn đối với ngành chip nhớ có thể không quá tiêu cực như phản ứng của thị trường. Khi chi phí AI giảm, nhu cầu tổng thể có thể tăng lên, từ đó bù đắp phần suy giảm về nhu cầu phần cứng trên mỗi hệ thống. Nói cách khác, “chiếc bánh” thị trường có thể lớn hơn dù mỗi phần nhỏ đi.

Thực tế, sau chuỗi ngày giảm mạnh, cổ phiếu của Micron và các công ty cùng ngành đã có dấu hiệu phục hồi nhẹ vào cuối tuần. Điều này cho thấy thị trường vẫn đang trong quá trình đánh giá lại tác động thực sự của công nghệ mới.

Trước cú điều chỉnh này, Micron từng là một trong những cổ phiếu tăng trưởng ấn tượng nhất khi giá trị doanh nghiệp tăng hơn bốn lần trong vòng một năm. Thành công của hãng đến từ vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực bộ nhớ băng thông cao (HBM) – thành phần quan trọng đi kèm với chip của Nvidia trong các trung tâm dữ liệu AI, phục vụ những dịch vụ như Gemini của Google hay ChatGPT của OpenAI.

Sự bùng nổ nhu cầu tính toán cho AI, cùng với độ phức tạp ngày càng tăng của các mô hình như Claude Code của Anthropic, đã khiến nguồn cung chip nhớ trở nên căng thẳng, thậm chí gây ảnh hưởng dây chuyền sang các ngành điện tử khác. Mới đây, Sony cho biết sẽ tăng giá máy chơi game PlayStation 5 lên tới 20%, một phần do chi phí linh kiện bộ nhớ tăng cao.

Theo Financial Times, không chỉ ngành bán dẫn, những biến động từ AI còn lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác trên thị trường tài chính. Trong tuần, cổ phiếu an ninh mạng cũng đồng loạt giảm mạnh sau khi xuất hiện thông tin về mô hình AI mới của Anthropic có thể làm suy yếu các hệ thống phòng thủ hiện tại. Các công ty như CrowdStrike, Palo Alto Networks và Cloudflare đều ghi nhận mức giảm đáng kể.