image Thứ Năm, 19/11/2026

Công nghệ mở thêm cơ hội điều trị bệnh tiêu hóa, gan mật, phát hiện sớm ung thư

Bảo Bình

26/10/2026

Chia sẻ

Từ nội soi độ phân giải cao, xét nghiệm sinh học phân tử đến trí tuệ nhân tạo (AI), những tiến bộ công nghệ đang hỗ trợ bác sĩ phát hiện tổn thương sớm hơn, giảm nguy cơ bỏ sót và mở rộng lựa chọn điều trị cho người bệnh…

Ngày 25/10, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật phối hợp với Hệ thống Y tế Hoàng Long đã tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, nhân kỷ niệm 8 năm thành lập Viện. Hội nghị có sự tham dự của các chuyên gia, bác sĩ, nhà khoa học, giảng viên trong lĩnh vực tiêu hóa – gan mật đến từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Loan, Malaysia và Việt Nam.

Phát biểu tại chương trình, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), nhấn mạnh Hội nghị khoa học quốc tế là dịp để các chuyên gia trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm, cập nhật tiến bộ chuyên môn, đồng thời tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học và bác sĩ lâm sàng. Tại Hội nghị, các chuyên gia đã chia sẻ những tiến bộ mới trong phương pháp phát hiện, điều trị bệnh tiêu hóa và gan mật, đặc biệt là những bước tiến ứng dụng công nghệ hiện đại và trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực y tế tiêu hóa và gan mật tại Việt Nam, các hướng tiếp cận mới trong phát hiện sớm ung thư, từ cải tiến kỹ thuật nội soi đến ứng dụng AI và các xét nghiệm sinh học phân tử.

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NÂNG CAO NĂNG LỰC NỘI SOI, HỖ TRỢ PHÁT HIỆN UNG THƯ

Theo GS.TS Đào Văn Long, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Hệ thống Y tế Hoàng Long, phát hiện sớm là một trong những mục tiêu quan trọng của y học hiện đại. Riêng với ung thư đường tiêu hóa, nếu tổn thương được phát hiện ở giai đoạn sớm, trong nhiều trường hợp bác sĩ có thể loại bỏ qua nội soi, giúp người bệnh tránh phải phẫu thuật và điều trị hóa chất.

GS.TS Đào Văn Long cho biết những tiến bộ trong công nghệ nội soi đã làm thay đổi đáng kể khả năng phát hiện và đánh giá tổn thương đường tiêu hóa
GS.TS Đào Văn Long cho biết những tiến bộ trong công nghệ nội soi đã làm thay đổi đáng kể khả năng phát hiện và đánh giá tổn thương đường tiêu hóa

Đây cũng là hướng nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mà Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa Gan mật đang tập trung triển khai, với các hướng tiếp cận chính như nâng cao năng lực nội soi, phát triển các xét nghiệm hỗ trợ phát hiện ung thư và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhận diện tổn thương.

Chia sẻ bên lề sự kiện, GS.TS Đào Văn Long cho biết những tiến bộ trong công nghệ nội soi đã làm thay đổi đáng kể khả năng phát hiện và đánh giá tổn thương đường tiêu hóa. Nếu trước đây, thiết bị có độ phân giải hạn chế và ít khả năng phóng đại khiến bác sĩ gặp khó khăn trong nhận diện các tổn thương nhỏ, thì hiện nay, nội soi độ phân giải cao kết hợp phóng đại, nhuộm màu ảo và các chế độ ánh sáng đặc biệt giúp quan sát rõ hơn đặc điểm của tổn thương.

Hệ thống nội soi cũng tích hợp phần mềm hỗ trợ phát hiện tổn thương nghi ngờ ung thư. Khi phát hiện vùng bất thường, bác sĩ có thể sử dụng các chế độ hình ảnh chuyên biệt để đánh giá kỹ hơn. Những công nghệ này góp phần nâng cao khả năng nhận diện tổn thương ngay trong quá trình nội soi, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định phù hợp.

PGS.TS.BS Đào Việt Hằng, Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Nghiên cứu viên cao cấp, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hoá, Gan mật
PGS.TS.BS Đào Việt Hằng, Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Nghiên cứu viên cao cấp, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hoá, Gan mật

Theo PGS.TS.BS Đào Việt Hằng, Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Nghiên cứu viên cao cấp, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hoá, Gan mật, các tiến bộ công nghệ đang tập trung vào việc nâng cao khả năng phát hiện ung thư gan ở giai đoạn sớm, từ xét nghiệm dấu ấn sinh học đến chẩn đoán hình ảnh có ứng dụng AI. Chẳng hạn, trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, AI có thể hỗ trợ phân tích hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) và cộng hưởng từ (MRI), qua đó hỗ trợ phát hiện tổn thương gan.

Tại Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa Gan mật, các phần mềm AI phục vụ nhận diện tổn thương, trong đó có những dấu hiệu nghi ngờ ung thư giai đoạn sớm, đã được nghiên cứu và đưa vào sử dụng. Theo đó, AI có thể hỗ trợ bác sĩ nâng cao khả năng phát hiện tổn thương, giảm nguy cơ bỏ sót và rút ngắn thời gian nhận diện bất thường.

“Các phương pháp xét nghiệm mới được kỳ vọng sẽ giúp việc phát hiện dấu ấn ung thư thuận tiện hơn trong tương lai, mở rộng khả năng tiếp cận tại nhiều cơ sở y tế”, GS.TS Đào Văn Long nói. “Tuy nhiên, AI không thay thế vai trò của bác sĩ mà đóng vai trò công cụ hỗ trợ chuyên môn. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào chất lượng phần mềm, dữ liệu huấn luyện, điều kiện sử dụng và khả năng phối hợp giữa hệ thống công nghệ với quy trình khám chữa bệnh”.

GS.TS. Ying-Hsiu Su, Viện Nghiên cứu Baruch S. Blumberg, Hoa Kỳ
GS.TS. Ying-Hsiu Su, Viện Nghiên cứu Baruch S. Blumberg, Hoa Kỳ

Chia sẻ về vấn đề này, GS.TS. Ying-Hsiu Su, Viện Nghiên cứu Baruch S. Blumberg, Hoa Kỳ, cho biết việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực y tế đang diễn ra ở nhiều hướng, đặc biệt là chẩn đoán hình ảnh và ung thư học. Trong chẩn đoán hình ảnh, AI được sử dụng để hỗ trợ phân tích và kết hợp dữ liệu hình ảnh, giúp quá trình xử lý nhanh hơn, đồng thời có thể phát hiện những tổn thương mà con người bỏ sót. Tuy nhiên, GS.TS. Ying-Hsiu Su cũng nhấn mạnh kết quả do AI đưa ra vẫn cần được bác sĩ kiểm tra và xác nhận trước khi sử dụng trong thực hành lâm sàng. Hiện nay, AI chủ yếu đóng vai trò công cụ hỗ trợ, chưa thay thế trách nhiệm chuyên môn của bác sĩ.

Theo PGS.TS.BS Đào Việt Hằng, ung thư gan hiện vẫn nằm trong nhóm bệnh ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam. Dù số liệu cho thấy tỷ lệ mắc có xu hướng giảm, căn bệnh này vẫn là gánh nặng đáng kể đối với hệ thống y tế.

“Một trong những vấn đề lớn là nhiều trường hợp ung thư gan được phát hiện ở giai đoạn muộn. Bệnh thường xuất hiện trên nền các bệnh lý gan mạn tính như viêm gan B, viêm gan C hoặc tổn thương gan liên quan đến sử dụng rượu. Khi chức năng gan còn tương đối tốt, người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc nhận biết bệnh sớm gặp khó khăn. Nhiều người chỉ đến bệnh viện khi khối u đã lớn hoặc chức năng gan suy giảm”, PGS.TS.BS Đào Việt Hằng nói.

ƯU TIÊN ĐƯA NHỮNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO THỰC TIỄN LÂM SÀNG

Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật đã có đề tài cấp nhà nước phát triển thuật toán AI hỗ trợ phát hiện và phân loại tổn thương trên hình ảnh nội soi đường tiêu hóa, thuộc đề tài cấp nhà nước về chuyển đổi số trong lĩnh vực tiêu hóa, gan mật. Đề tài đã được nghiệm thu và Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã cấp bằng sáng chế. Hệ thống được phát triển để nhận diện 5 nhóm tổn thương: viêm thực quản trào ngược, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, viêm dạ dày và loét hành tá tràng.

Hội nghị có sự tham dự của các chuyên gia, bác sĩ, nhà khoa học, giảng viên trong lĩnh vực tiêu hóa – gan mật đến từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Loan, Malaysia và Việt Nam.
Hội nghị có sự tham dự của các chuyên gia, bác sĩ, nhà khoa học, giảng viên trong lĩnh vực tiêu hóa – gan mật đến từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Loan, Malaysia và Việt Nam.

Trong định hướng thời gian tới, Viện sẽ ưu tiên đưa những kết quả nghiên cứu vào thực tiễn lâm sàng, trong đó có kế hoạch chuyển giao phần mềm trí tuệ nhân tạo hỗ trợ nội soi đến các cơ sở y tế, trước mắt là những bệnh viện đã được trao tặng thiết bị. Theo GS.TS Đào Văn Long, việc chủ động phát triển thiết bị và công nghệ trong nước có thể góp phần hoàn thiện quy trình nội soi, đồng thời hướng tới xây dựng các tiêu chuẩn chuyên môn thống nhất giữa các cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, Giáo sư Đào Văn Long cũng cho biết hợp tác quốc tế là một trong những nguồn lực quan trọng giúp Viện mở rộng năng lực nghiên cứu. Hiện nay, Viện đã hợp tác với các cơ sở nghiên cứu và trường đại học trong nước và quốc tế, như Viện Y tế Quốc gia (NIH) tại Hoa Kỳ, Trung tâm xuất sắc về bệnh gan của John Hopkins tại Việt Nam (COE JHU), Tập đoàn AstraZeneca , Đại Học Y khoa Hong Kong, Bệnh viện Đại học Nagoya, Đại học Essex ...

Chia sẻ tại sự kiện, bà Võ Thị Nhị Hà, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, đã đánh giá cao những kết quả của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa Gan mật sau 8 năm hoạt động, đặc biệt trong nghiên cứu khoa học, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào chẩn đoán và điều trị, chuyển giao công nghệ và phát triển thiết bị y tế. 

Theo đại diện Cục, các chính sách mới về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có Nghị quyết 57-NQ/TW, đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà khoa học, khuyến khích mạnh dạn thử nghiệm những hướng đi mới. Bộ Y tế đang xúc tiến xây dựng các trung tâm thử nghiệm lâm sàng và trung tâm đổi mới sáng tạo nhằm tăng cường kết nối giữa cơ sở nghiên cứu, cơ sở đào tạo, bệnh viện và doanh nghiệp. Trong đó, mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo chuyên sâu theo từng lĩnh vực, như tiêu hóa và gan mật, được kỳ vọng thúc đẩy chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, công nghệ phục vụ khám chữa bệnh.


Từ điện tử sang bán dẫn: Việt Nam có thể tận dụng những năng lực nào?

Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…

09:48 18/11/2026
Đầu tư R&D, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ robot Việt Nam

Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...

14:34 17/11/2026
Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung

Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.

14:34 17/11/2026
CTO của Quantropi: Chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử không cần phải thay đổi toàn bộ hạ tầng

Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.

10:07 17/11/2026
Chuẩn bị nguồn lực và chiến lược cho kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử

Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.

08:39 17/11/2026
Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam

Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.

08:38 17/11/2026
AI không tự tạo ra giá trị nếu doanh nghiệp thiếu năng lực đổi mới

AI đang tạo ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất và thay đổi mô hình kinh doanh, nhưng đầu tư công nghệ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp lập tức có thêm giá trị. Năng lực tổ chức, văn hóa đổi mới và khả năng thích ứng mới là những yếu tố quyết định...

15:12 16/11/2026
Từ YouTube đến nghề Marketing: Người trẻ Việt xây dựng năng lực trong nền kinh tế số

Sở hữu kênh YouTube hơn 150.000 người đăng ký, gần 10 triệu lượt xem, Lê Chí Đăng Minh đã kết hợp kinh nghiệm sáng tạo nội dung số với kiến thức Marketing và quản trị, trong bối cảnh AI đang thay đổi ngành này...

15:12 16/11/2026
Doanh nghiệp Hà Nội và Huế hợp tác nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ

HANOISME và Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Huế đưa chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trọng tâm hợp tác, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp hai địa phương...

15:12 16/11/2026
Rời Google, Meta, nhà sáng lập người Việt phát triển startup an ninh mạng

Sau nhiều năm làm việc tại Google và Meta, tiến sĩ Bryan Vuong (Vương Bá Quý) quyết định rời các tập đoàn công nghệ lớn để theo đuổi con đường khởi nghiệp, với mong muốn xây dựng những giải pháp bảo mật có khả năng giải quyết các rủi ro mới do AI tạo ra, đồng thời đưa công nghệ do người Việt phát triển tiếp cận thị trường toàn cầu…

15:12 16/11/2026