Công nghệ số đi vào công trình xanh, giao thông xanh Việt Nam

Chuyển đổi xanh trong ngành xây dựng không chỉ đặt ra yêu cầu về vật liệu thân thiện với môi trường hay thiết kế tiết kiệm năng lượng, mà còn đòi hỏi những giải pháp công nghệ giúp giám sát, quản lý và tối ưu hoạt động của công trình trong suốt quá trình vận hành. Dữ liệu số, tự động hóa và các hệ thống quản lý thông minh ngày càng được quan tâm như những công cụ hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm phát thải.

Từ hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí (HVAC), quản lý năng lượng đến quản trị dữ liệu phục vụ đô thị thông minh, việc tích hợp công nghệ vào vận hành công trình đang trở thành một trong những nội dung được đặt ra trong quá trình phát triển hạ tầng xanh tại Việt Nam.

Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050, được phê duyệt tại Quyết định số 1658/QĐ-TTg, xác định định hướng xanh hóa các ngành kinh tế, phát triển hạ tầng bền vững và thúc đẩy đô thị hóa theo hướng thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong khi đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tạo thêm cơ sở thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quản lý, quy hoạch, xây dựng và vận hành hạ tầng.

HỆ THỐNG QUẢN LÝ THÔNG MINH VÀ TỐI ƯU NĂNG LƯỢNG

Một trong những hướng ứng dụng công nghệ số trong công trình xanh là tích hợp các hệ thống quản lý và điều khiển vào quá trình vận hành. Thông qua dữ liệu và các giải pháp tự động hóa, hệ thống quản lý tòa nhà có thể hỗ trợ theo dõi hoạt động của các thiết bị, kiểm soát điều kiện môi trường trong nhà và điều chỉnh việc sử dụng năng lượng theo nhu cầu thực tế.

Trong đó, HVAC là một nhóm giải pháp đáng chú ý bởi liên quan trực tiếp đến việc duy trì chất lượng môi trường trong nhà và hiệu quả sử dụng năng lượng của công trình. Các công nghệ điều hòa hiệu suất cao, hệ thống thông gió thông minh và giải pháp giám sát vận hành có thể góp phần nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động của thiết bị. Hiệu quả cụ thể phụ thuộc vào thiết kế, điều kiện sử dụng, phương thức điều khiển và quy trình vận hành của từng công trình.

Bên cạnh thiết bị, dữ liệu cũng đóng vai trò quan trọng trong quản lý công trình. Việc thu thập và phân tích dữ liệu vận hành có thể giúp nhận diện những khu vực sử dụng năng lượng chưa hiệu quả, hỗ trợ điều chỉnh hoạt động của hệ thống và cung cấp cơ sở cho các quyết định quản lý. Tuy nhiên, để những công cụ này phát huy tác dụng, dữ liệu cần được tổ chức đồng bộ, có khả năng kết nối với các hệ thống liên quan và gắn với quy trình quản lý cụ thể.

Cách tiếp cận này cũng mở rộng từ phạm vi từng tòa nhà sang quy hoạch và quản trị đô thị. Quản trị dữ liệu tập trung, kết nối thông tin giữa quy hoạch, công trình và hạ tầng có thể hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi quá trình phát triển đô thị, đồng thời tạo điều kiện để các giải pháp số được triển khai nhất quán hơn.

Công nghệ số không chỉ nằm ở việc trang bị thiết bị hiện đại, mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu, phối hợp các hệ thống và sử dụng thông tin để cải thiện hiệu quả quản lý, vận hành.

CÁC GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ PHỤC VỤ GIAO THÔNG THÔNG MINH

Các yêu cầu về giảm phát thải cũng đặt ra nhu cầu ứng dụng công nghệ trong nhiều khâu khác của ngành xây dựng. Bên cạnh giải pháp quản lý năng lượng, những hướng tiếp cận như sử dụng vật liệu giảm carbon, nâng cao hiệu suất thiết bị và cải thiện hiệu quả tài nguyên đang được quan tâm.

Trong lĩnh vực giao thông, quá trình điện hóa và số hóa hạ tầng gắn với việc phát triển vận tải đa phương thức, quản lý phương tiện phát thải thấp, hạ tầng phục vụ giao thông thế hệ mới và các giải pháp giao thông thông minh. Việc kết nối giữa hạ tầng, phương tiện và hệ thống quản lý là một trong những vấn đề cần được xem xét khi hướng tới mạng lưới giao thông đồng bộ, hiệu quả và phát thải thấp.

Những nội dung này sẽ được đưa ra trao đổi tại Tuần lễ Công trình Xanh và Giao thông Xanh Việt Nam 2026 (Vietnam Green Building & Transportation Week 2026 – VGBTW 2026), diễn ra ngày 8–9/12/2026 tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch Xây dựng Quốc gia, Hà Nội.

Sự kiện do Bộ Xây dựng bảo trợ, Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ xây dựng và IEC Consulting đồng tổ chức, dự kiến quy tụ hơn 1.200 đại biểu và 30 diễn giả từ các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Theo chương trình dự kiến, các phiên chuyên đề sẽ tập trung vào quy hoạch đô thị và công trình xanh; hạ tầng và giao thông xanh; chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải trong ngành xây dựng; cùng việc kết nối nguồn lực đầu tư cho các dự án xanh.

Trong đó, chuyên đề về quy hoạch đô thị và công trình xanh đề cập đến quản trị dữ liệu tập trung cho thành phố thông minh, hiệu quả năng lượng và chất lượng môi trường trong nhà. Chuyên đề về hạ tầng và giao thông xanh tập trung vào điện hóa, số hóa hạ tầng và các giải pháp công nghệ phục vụ giao thông thông minh. Các nội dung về chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải cũng đề cập đến hệ thống thông gió thông minh, công nghệ sơn hiệu suất cao và các giải pháp giảm clinker trong sản xuất xi măng.

Chương trình dự kiến tổ chức hoạt động tham quan Panasonic Solution Innovation Center Vietnam và HVAC Innovation Center tại Khu công nghiệp Thăng Long, Đông Anh, Hà Nội vào chiều 8/12. tìm hiểu các giải pháp nhà máy thông minh, dây chuyền lắp ráp điện tử SMT, robot hàn, công nghệ điều hòa không khí và các mô hình HVAC tích hợp.

Triển lãm Quốc tế Công trình xanh và Giao thông xanh dự kiến có hơn 40 gian hàng, giới thiệu các nhóm giải pháp về vật liệu xây dựng xanh, tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý tòa nhà, HVAC, điện khí hóa, hạ tầng sạc, giao thông thông minh và công nghệ phục vụ quản lý, vận hành công trình.

Thông qua các phiên thảo luận và hoạt động kết nối, VGBTW 2026 hướng tới tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia và doanh nghiệp về ứng dụng công nghệ, phát triển hạ tầng bền vững và huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.