image Thứ Bảy, 21/11/2026

Công ty Nhật Bản theo đuổi giấc mơ sản xuất chip trên Mặt Trăng

Thanh Minh

07/04/2026

Chia sẻ

Không chỉ đặt mục tiêu chen chân vào nhóm dẫn đầu ngành bán dẫn toàn cầu, Rapidus, công ty được Chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn, còn theo đuổi một giấc mơ táo bạo hơn: xây dựng nhà máy sản xuất chip trên Mặt Trăng...

Tàu Artemis II cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy.
Tàu Artemis II cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy.

Tuy nhiên, theo Wall Street Journal, trước khi chạm tới “giấc mơ không gian”, họ phải chứng minh được năng lực ngay trên Trái Đất.

CHẠY ĐUA CÔNG NGHỆ 2 NANOMET VÀ THAM VỌNG TRỞ LẠI CỦA NHẬT BẢN

Ông Atsuyoshi Koike, người đứng đầu Rapidus, không ngần ngại nói về tham vọng đưa sản xuất chip ra ngoài không gian. Nhưng với ông, ưu tiên trước mắt vẫn là bài toán thực tế: xây dựng năng lực sản xuất bán dẫn tiên tiến ngay tại Nhật Bản.

Rapidus được thành lập năm 2022 trong bối cảnh Tokyo quyết tâm giành lại vị thế trong ngành bán dẫn – lĩnh vực mà nước này từng dẫn đầu trước khi bị các đối thủ như Đài Loan và Hàn Quốc vượt qua. Công ty nhanh chóng trở thành biểu tượng cho nỗ lực phục hưng ngành công nghiệp chiến lược này.

Tôi đang suy nghĩ rất nghiêm túc về điều đó. Tuy nhiên, những giấc mơ lớn cần được xây dựng trên nền tảng dữ liệu và kết quả thực tế. Chúng tôi phải chứng minh được năng lực trước. Đó là chìa khóa".
Ông Atsuyoshi Koike, người đứng đầu Rapidus

Tháng 7 vừa qua, Rapidus đạt một cột mốc quan trọng khi sản xuất thành công nguyên mẫu chip 2 nanomet – công nghệ được đồng phát triển với IBM. Đây là thế hệ chip tiên tiến hàng đầu hiện nay, được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu AI, điện thoại thông minh và xe tự hành.

Song, tạo ra nguyên mẫu chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở việc sản xuất hàng loạt với chi phí hợp lý – điều mà hiện nay chỉ một số “ông lớn” như TSMC của Đài Loan hay Samsung Electronics của Hàn Quốc làm được. Theo các chuyên gia, Rapidus vẫn còn một chặng đường dài để chứng minh năng lực cạnh tranh.

Hiện công ty đang hoàn thiện nhà máy đầu tiên tại Hokkaido, đồng thời lên kế hoạch cung cấp công cụ và thông tin cho khách hàng tiềm năng để họ bắt đầu thiết kế chip. Mục tiêu là tiến tới sản xuất thương mại trong năm tới nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch.

Koike cho rằng lợi thế khác biệt của Rapidus sẽ nằm ở tốc độ. Thay vì xử lý hàng loạt wafer (tấm silicon) như quy trình truyền thống, công ty dự định xử lý từng wafer riêng lẻ ngay khi hoàn tất mỗi công đoạn. Cách tiếp cận này có thể rút ngắn thời gian sản xuất từ khoảng 50 ngày xuống còn 15 ngày.

Ông ví mô hình này giống như tàu cao tốc Shinkansen của Nhật Bản – nhanh hơn, nhưng đi kèm chi phí cao hơn. “Chúng tôi sẽ thu phí kiểu Shinkansen”, Koike nói, ám chỉ chiến lược cung cấp dịch vụ sản xuất nhanh với giá cao.

Để hiện thực hóa tham vọng, Rapidus đã huy động khoảng 1,7 tỷ USD trong vòng gọi vốn mới nhất, bao gồm hơn 600 triệu USD từ Chính phủ Nhật Bản. Các tập đoàn lớn như Sony, Toyota và NTT cũng tham gia đầu tư. Tuy nhiên, ông Koike thừa nhận công ty sẽ cần thêm hàng chục tỷ USD nữa để đạt quy mô sản xuất cạnh tranh toàn cầu – trong khi riêng TSMC dự kiến chi tới 56 tỷ USD chỉ trong năm nay.

TỪ NHÀ MÁY TRÊN TRÁI ĐẤT ĐẾN GIẤC MƠ SẢN XUẤT CHIP NGOÀI KHÔNG GIAN

Không dừng lại ở mục tiêu trên Trái Đất, ông Koike còn theo đuổi một ý tưởng táo bạo: xây dựng nhà máy bán dẫn trên Mặt Trăng.

Theo ông, môi trường không trọng lực và chân không tự nhiên ngoài không gian có thể giúp quá trình sản xuất chip trở nên hiệu quả hơn. Những điều kiện này có thể giảm thiểu bụi bẩn và tạp chất – yếu tố cực kỳ quan trọng trong sản xuất bán dẫn, nơi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến cả lô chip bị hỏng.

Ông Atsuyoshi Koike, người đứng đầu Rapidus, không ngần ngại nói về tham vọng đưa sản xuất chip ra ngoài không gian.
Ông Atsuyoshi Koike, người đứng đầu Rapidus, không ngần ngại nói về tham vọng đưa sản xuất chip ra ngoài không gian.

“Tôi đang suy nghĩ rất nghiêm túc về điều đó”, ông Koike chia sẻ. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng những giấc mơ lớn cần được xây dựng trên nền tảng dữ liệu và kết quả thực tế. “Chúng tôi phải chứng minh được năng lực trước. Đó là chìa khóa.”

Tham vọng của Rapidus diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh toàn cầu về công nghệ bán dẫn ngày càng gay gắt, đặc biệt trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Mỹ đang thúc đẩy các hãng chip như TSMC mở rộng sản xuất trong nước, trong khi Trung Quốc đổ mạnh đầu tư để phát triển ngành công nghiệp nội địa.

Tại Nhật Bản, chính phủ dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi đã tăng cường hỗ trợ ngành bán dẫn, coi đây là trụ cột chiến lược. Ông Koike cho rằng một trong những sai lầm lớn trước đây của các công ty Nhật là quá khép kín, không hợp tác đủ với các đối tác quốc tế.

Lần này, Rapidus chọn cách tiếp cận khác. Công ty hợp tác chặt chẽ với IBM để phát triển công nghệ 2 nanomet, đồng thời cử kỹ sư sang Mỹ đào tạo. Đây được xem là bước đi nhằm tránh lặp lại những hạn chế trong quá khứ.

Trong dài hạn, ông Koike hình dung một hệ sinh thái sản xuất mới, nơi con người và robot cùng phối hợp để tạo ra thế hệ chip tiếp theo. Sau nhà máy đầu tiên tại Hokkaido, công ty dự kiến sẽ tiếp tục xây dựng thêm các fab khi có đủ đơn hàng.

Còn với “giấc mơ Mặt Trăng”, ông Koike tin rằng nó có thể trở thành hiện thực vào những năm 2040 – cùng thời điểm các chương trình không gian như Artemis của NASA hướng tới việc xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng.


AI trong y tế: Cơ hội nào để Việt Nam đi tắt đón đầu?

Từ hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, cá thể hóa điều trị đến phát triển y tế từ xa, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi trong chăm sóc sức khỏe...

14:20 20/11/2026
Ứng dụng khoa học, công nghệ AI vào bài toán phát triển đại dương bền vững

Các chuyên gia quốc tế sẽ thảo luận về ứng dụng AI, chuyển đổi số hàng hải và hoàn thiện chính sách quản lý nguồn lợi biển tại tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026...

15:59 19/11/2026
Trung Quốc xây dựng trung tâm xuất khẩu năng lực tính toán AI

Trung Quốc đang thúc đẩy tham vọng xuất khẩu năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), với việc đưa vào vận hành cụm máy tính AI đầu tiên sử dụng chip Ascend 950DT mới nhất của Huawei, được thiết kế chuyên biệt để phục vụ khách hàng nước ngoài…

10:45 19/11/2026
NVIDIA mở rộng Slurm, đưa máy tính lượng tử vào hệ thống siêu máy tính

Theo NVIDIA, trong 5 năm qua, số lượng bộ xử lý lượng tử được triển khai tại các trung tâm siêu máy tính đã tăng gần 7 lần. Hiện có gần 30 trung tâm siêu máy tính trên thế giới đang trong quá trình triển khai hơn 50 bộ xử lý lượng tử...

09:47 18/11/2026
Giải đấu thể thao điện tử Predator League 2027: Hành trình tìm kiếm đại diện Việt Nam đến đấu trường APAC

Vòng chung kết tổng vòng loại Việt Nam của Predator League 2027 đã khép lại ngày 15/11, với hai nhà vô địch Saigon Warriors ở bộ môn Liên Minh Huyền Thoại và Fancy United Esports ở bộ môn VALORANT. Cùng các đội tuyển khác, những đại diện Việt Nam sẽ tiếp tục tranh tài tại Chung kết khu vực APAC với tổng giải thưởng lên đến 400.000 USD.

09:47 18/11/2026
AI được kỳ vọng tìm ra thuốc chữa bệnh, ngành dược vẫn hoài nghi

Trong khi các lãnh đạo công nghệ dự báo AI có thể chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5-10 năm tới, giới điều hành ngành dược cho rằng kỳ vọng này còn xa thực tế...

14:34 17/11/2026
VinFuture 2026 tập trung vào AI, y tế và công nghệ đại dương

Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...

15:12 16/11/2026
EmbedIT và VNFITE hợp tác nâng cấp năng lực công nghệ cho khối BFSI Việt Nam

Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...

09:27 13/11/2026
Hà Nội ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp AI

Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…

09:26 13/11/2026
Quantropi gia nhập thị trường Việt Nam thông qua quan hệ đối tác chiến lược với VNet nhằm thúc đẩy mức độ sẵn sàng hậu lượng tử

Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).

09:26 13/11/2026