Cuộc đua giữ chân người dùng bên trong ngành công nghiệp AI của Trung Quốc

Tờ South China Morning Post đưa tin cho biết, số lượng người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) của các ứng dụng di động AI tại Trung Quốc, bao gồm cả những ứng dụng thuần AI và các ứng dụng tích hợp tính năng AI, đã đạt gần 730 triệu người vào tháng 9, theo báo cáo của công ty nghiên cứu QuestMobile. Con số này tăng đáng kể từ mức 680 triệu vào tháng 6.

Các ứng dụng thuần AI – tức được xây dựng với AI làm lõi chính, như chatbot của DeepSeek – sở hữu gần 290 triệu người dùng, trong khi các dịch vụ AI tích hợp trong ứng dụng đạt hơn 700 triệu người dùng.

Tuy nhiên, không phải tất cả nhà phát triển đều được hưởng lợi từ sự mở rộng của thị trường người dùng AI trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Gần 60% ứng dụng thuần AI đã mất người dùng trong quý III, báo cáo của QuestMobile cho biết thêm.

“Với các ứng dụng mới hoặc quy mô nhỏ và vừa, cơ hội để xây dựng một ứng dụng AI thành công đang dần thu hẹp”, báo cáo nhận định. “Các nhà phát triển cần đi sâu hơn vào từng lĩnh vực chuyên biệt”.

CUỘC ĐUA KHỐC LIỆT BÊN TRONG

Tác giả Catherine Thorbecke trên tờ Bloomberg nhận định, kể từ khi ChatGPT ra mắt ba năm trước và cú sốc toàn ngành khi đối thủ DeepSeek xuất hiện, lĩnh vực AI của Trung Quốc đã bùng nổ trở thành một trong những thị trường cạnh tranh khốc liệt nhất thế giới.

Ngay cả khi Mỹ tìm cách cản trở tiến bộ công nghệ của nước này bằng cách hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến, các công ty Trung Quốc vẫn tiếp tục tiến lên.

Truyền thông nhà nước của Trung Quốc từng tự hào rằng quốc gia này đã ra mắt hơn 1.500 mô hình AI, chiếm tỷ lệ cao nhất toàn cầu về các hệ thống máy tính có thể hiểu ngôn ngữ hoặc tạo ra hình ảnh.

Một loạt các bản phát hành mã nguồn mở đã làm giảm giá thành và các nhà phát triển lớn chạy đua ra mắt phiên bản nâng cấp mô hình AI và các ứng dụng hướng tới người dùng, với hy vọng giữ chân người dùng trên nền tảng của mình.

Đơn cử, Tập đoàn Alibaba mới đây đã tích hợp tính năng trò chuyện vào ứng dụng Quark, đưa ứng dụng này cạnh tranh trực tiếp với các dịch vụ từ ByteDance và Tencent Holdings.

Công ty cho biết, bản cập nhật này cho phép Quark cung cấp “trải nghiệm AI hoàn chỉnh”, giúp người dùng nhận được câu trả lời tức thì thông qua tìm kiếm và cho phép tương tác sâu hơn thông qua trò chuyện.

Động thái này nhấn mạnh những nỗ lực ngày càng tăng của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc nhằm xây dựng Quark thành một ứng dụng siêu AI đa năng dành cho người tiêu dùng địa phương, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các công ty công nghệ Trung Quốc đang theo đuổi mục tiêu tương tự với các sản phẩm tương tự.

Chẳng hạn, ByteDance đã bổ sung một loạt các chức năng tương tự, từ tìm kiếm đến khả năng giải quyết vấn đề dựa trên hình ảnh, vào ứng dụng Doubao của doanh nghiệp này.

Trong khi đó, tờ The Economist đánh giá, Tencent có lẽ đang nắm vị thế thuận lợi nhất. WeChat – với 1,4 tỷ người dùng hoạt động – không chỉ là ứng dụng nhắn tin và thanh toán, mà còn tích hợp hàng triệu “mini-apps” cho phép người dùng làm mọi thứ, từ mua quần áo đến đặt đồ ăn.

Tencent đã bắt đầu tích hợp các tính năng AI như tìm kiếm và tạo hình ảnh, sử dụng cả mô hình riêng lẫn của DeepSeek. Công ty cũng đang phát triển các dịch vụ “tác nhân thông minh” có thể tự động mua hàng và thực hiện các hành động bán tự chủ thay người dùng.

BÀI TOÁN BIẾN SỰ HÀO HỨNG THÀNH LỢI NHUẬN

Các mô hình ngôn ngữ lớn xuất hiện nhiều hơn với giá cả phải chăng hơn, dễ tiếp cận hơn đã thúc đẩy nhiều người dùng tại Trung Quốc tải xuống và sử dụng. Tuy nhiên, “bất chấp những ưu điểm, bản thân mã nguồn mở không đủ để duy trì một công ty”, ông Zhang Peng, Giám đốc điều hành của một trong những công ty khởi nghiệp nổi tiếng nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo – Zhipu AI, nói với Bloomberg.

Sự hào hứng đối với AI thuộc hàng cao nhất toàn cầu nhưng người tiêu dùng Trung Quốc từ lâu đã không quen với việc trả tiền cho các dịch vụ phần mềm, và AI cũng không ngoại lệ.

Ngay cả khi mô hình thuê bao được chấp nhận, giá tại Trung Quốc vẫn thấp hơn nhiều. Ví dụ, nền tảng tương đương với Netflix của nước này có mức phí khởi điểm chỉ bằng chưa đến một nửa so với tại Mỹ.

Các công ty AI Trung Quốc nhắm vào khách hàng doanh nghiệp cũng đã giảm mạnh giá dịch vụ API suốt hơn một năm qua. Cuộc đua cắt giá đang khiến toàn ngành rơi vào vòng xoáy “đấu đá xuống đáy.”

Và với rất nhiều công ty cung cấp các mô hình mã nguồn mở và sản phẩm miễn phí, làm thế nào bất kỳ công ty nào trong số đó có thể tạo ra lợi nhuận? Cuộc tìm kiếm để trở thành người dẫn đầu về AI của Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào việc giải quyết câu đố đó.

Một trong những hiểu lầm mà các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc phải đối phó là nhiều người ngoài cuộc luôn cho rằng mọi thành quả có được đều là do trợ cấp của chính phủ.

Tuy nhiên, ông Zhang Peng cho biết, thực tế phức tạp hơn nhiều: Các vấn đề về thương mại hóa đang gây khó khăn cho ngành AI của Trung Quốc chủ yếu bắt nguồn từ việc công nghệ này đã trở nên phổ biến giữa bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

Vị này cho biết thêm, việc giảm giá và chiết khấu mạnh có thể trông “không bình thường” ở nước ngoài, nhưng ở Trung Quốc, giải pháp này chỉ đơn giản là “một phần của quá trình”. Cuối cùng, khi ngành công nghiệp phát triển, mức giá có thể quay trở lại ở mức hợp lý hơn.

Chiến lược “mở rộng quy mô bằng mọi giá” này khiến ngành công nghiệp AI của Trung Quốc khó có thể tránh khỏi một đợt thanh lọc đau đớn trong tương lai.

Không chỉ vậy, chính phủ Trung Quốc cũng đối mặt với bài toán khó khi đang đặt kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo để thúc đẩy tăng trưởng trong mọi ngành công nghiệp, kích cầu tiêu dùng nội địa, đẩy mạnh khám phá khoa học và hỗ trợ tham vọng vượt qua Mỹ trong cuộc cạnh tranh quyền lực địa chính trị.

Vào tháng 8, Trung Quốc đã công bố bản kế hoạch chi tiết cho sáng kiến “AI Plus”, với mục tiêu là ứng dụng công nghệ này vào gần như mọi lĩnh vực của đời sống. Cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của Trung Quốc từng cảnh báo về tình trạng cạnh tranh quá mức trong lĩnh vực AI, đồng thời cam kết chính phủ sẽ “kiên quyết tránh tình trạng cạnh tranh hỗn loạn hoặc chạy theo phong trào”.