Diễn tập an ninh mạng quốc gia: Kiểm nghiệm năng lực ứng phó sự cố thực chiến

Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương, các đồng chí đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố.

Năm 2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Các nhóm tấn công có chủ đích duy trì hoạt động nhắm vào hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và hạ tầng trọng yếu. Mã độc tống tiền kết hợp đánh cắp dữ liệu để gây sức ép kép; tội phạm mạng khai thác trí tuệ nhân tạo để giả mạo giọng nói, hình ảnh, tự động hóa lừa đảo và phát triển mã độc.

CHƯƠNG TRÌNH ĐẶT RA NHỮNG BÀI TOÁN BÁM SÁT THỰC TIỄN

Tấn công chuỗi cung ứng, rò rỉ và mua bán trái phép dữ liệu cá nhân gia tăng, trong khi năng lực bảo vệ an ninh mạng và phối hợp liên ngành còn thiếu đồng bộ. Hạ tầng số phân tán, phụ thuộc công nghệ nước ngoài, thế trận phòng vệ chưa thống nhất và năng lực tự chủ về dữ liệu trọng yếu, mật mã còn hạn chế. Tài chính – ngân hàng là mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng. Sự cố an ninh mạng có thể gây thiệt hại tài sản, lộ dữ liệu khách hàng, gián đoạn thanh toán, làm suy giảm niềm tin và ảnh hưởng đến an ninh kinh tế, trật tự xã hội.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, nhận định chương trình diễn tập năm nay đã diễn ra thực chất với những bài toán bám sát thực tiễn. Lần đầu tiên lực lượng chuyên trách của công an địa phương và lực lượng bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành cùng tham gia xử lý một tình huống sự cố chung trên hệ thống mô phỏng trải dài từ hạ tầng công nghệ thông tin truyền thống đến điện toán đám mây, chuỗi khối và tài sản số.

“Đây cũng là bức tranh hạ tầng mà nhiều cơ quan, doanh nghiệp đang vận hành, khi hệ thống cũ vẫn tồn tại song song với công nghệ mới, tạo ra những vùng rủi ro đan xen. Diễn tập đã giúp các lực lượng kiểm nghiệm năng lực thực chiến và khả năng phối hợp trong điều kiện gần với thực tế”, đại tá Nguyễn Hồng Quân nhận xét.

CỦNG CỐ CƠ CHẾ PHỐI HỢP GIỮA CÁC LỰC LƯỢNG AN NINH MẠNG

Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và là năm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2026) và Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026) chính thức đi vào cuộc sống. Cùng với đó là các nghị định hướng dẫn: Nghị định số 331/2026/NĐ-CP về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin, Nghị định số 332/2026/NĐ-CP về dịch vụ an ninh mạng và Nghị định số 333/2026/NĐ-CP về định danh địa chỉ IP.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Chương trình diễn tập năm nay được tổ chức nhằm đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, kiểm nghiệm năng lực phát hiện, ứng phó và điều tra sự cố trong một lĩnh vực trọng yếu.

Theo thượng tá Nguyễn Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia, Cục An ninh mạng, trong thời gian diễn tập kéo dài từ 8h35 đến 16h05 ngày 27/10, Ban tổ chức đã đưa ra 43 câu hỏi gồm 1 câu khởi động, 34 câu hỏi điều tra truy vết và 8 câu về truy vết tài sản số. Kết thúc diễn tập, các đội đã giải được 39/43 câu, đạt trên 90%.

“Với 10 đội thi gồm 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên đến từ 46 đơn vị, phần lớn là lần đầu làm tập trung với nhau, Ban tổ chức đánh giá rất cao sự phối hợp, hiệp đồng của các đội thi”, thượng tá Nguyễn Trung Hiếu nhận xét.

Chương trình góp phần củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng chuyên trách, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp an ninh mạng; đồng thời phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về an ninh mạng và chia sẻ kinh nghiệm, quy trình, phương pháp ứng cứu sự cố giữa các bên tham gia.

Chương trình diễn tập gồm 2 phiên. Phiên 1 là phiên thực hành, diễn ra trong 7,5 tiếng liên tục trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, với sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị, gồm các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của 14 bộ, ngành và Phòng An ninh mạng Công an 32 tỉnh, thành phố, chia thành 10 đội.

Điểm mới của diễn tập năm nay là hình thức phòng thủ trực tiếp kết hợp điều tra trực tiếp.

Các đội phải tập trung giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công để bảo vệ hệ thống; song song đó phải phân tích nhật ký, truy vết hành vi của đối tượng qua các giai đoạn của cuộc tấn công, khoanh vùng, xử lý sự cố, khôi phục hoạt động hệ thống và thu thập chứng cứ điện tử phục vụ công tác điều tra.

Phần điều tra được chấm điểm theo thể thức CTF với 43 thử thách; kết quả chung của mỗi đội phản ánh cả năng lực phòng thủ lẫn năng lực điều tra.

Phiên 2 được tổ chức dưới hình thức hội thảo chuyên đề, với sự tham gia của lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố và đơn vị bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành.

Hội thảo tập trung vào 05 tham luận: phổ biến những nội dung mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các nghị định và hướng dẫn thi hành; phổ biến những điểm mới trong công tác thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; đổi mới công tác huấn luyện, diễn tập an ninh mạng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo; xu thế phát triển của trí tuệ nhân tạo và tác động tới ngành an ninh mạng – dự báo và định hướng; hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng – trụ cột bảo đảm an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương.

Kết thúc chương trình, Ban Tổ chức đã trao giải cho các đội đạt thành tích cao trong chương trình diễn tập, bao gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 4 giải Khuyến khích.

Với việc đạt 6.140 điểm, đội Đồng Xuân gồm 9 thành viên đến từ các phòng An ninh mạng của Công an 3 tỉnh Nghệ An, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Cục Chuyển đổi số Văn phòng Chính phủ, Trung tâm CNTT Bộ Nội vụ đã giành giải Nhất. Đây cũng là đội được đánh giá là bứt phá nhất, khi giải được 15 câu hỏi trong 1 giờ.

2 giải Nhì đã thuộc về các đội Hoàng Thành và Ô Cầu Dền. Ba đội đạt giải Ba gồm Ba Đình, Hoàn Kiếm và Ô Cầu Giấy. Văn Miếu, Ô Quan Chưởng, Ô Đông Mác và Ô Chợ Dừa cùng nhận giải Khuyến khích.

Chương trình Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 là dịp để các lực lượng bảo vệ an ninh mạng kiểm nghiệm năng lực thực chiến, cập nhật và đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, qua đó góp phần xây dựng thế trận an ninh mạng quốc gia vững chắc, bảo vệ an toàn hạ tầng số và niềm tin của người dân trong kỷ nguyên số.