Foxconn ra mắt robot điều dưỡng giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân viên y tế

Ngành y tế đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dự báo đến năm 2030, trên toàn cầu sẽ thiếu khoảng 4,5 triệu điều dưỡng. Hiện tại, nhiều y tá đã rơi vào tình trạng quá tải: khoảng 1/3 số điều dưỡng ghi nhận dấu hiệu kiệt sức hay mệt mỏi tinh thần và tỷ lệ nghỉ việc trong ngành cũng ở mức cao.

Dưới bối cảnh đó, Nurabot ra đời. Đây là robot điều dưỡng tự động tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), được thiết kế nhằm hỗ trợ điều dưỡng những công việc lặp đi lặp lại hoặc nặng nhọc về thể chất như đưa thuốc hay dẫn bệnh nhân đi quanh các khoa.

Theo Foxconn, Tập đoàn đa quốc gia đến từ Đài Loan đứng sau dự án, Nurabot có thể giúp giảm tới 30% khối lượng công việc cho y tá. “Đây không phải là sự thay thế nhân viên y tế, mà giống như cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ”, bà Alice Lin, Giám đốc Thiết kế Trải nghiệm Người dùng tại Foxconn, chia sẻ.

Từ tháng 4/2025, Nurabot đã được đưa vào thử nghiệm tại Bệnh viện Cựu chiến binh Taichung (Đài Loan). Sau 10 tháng triển khai, Foxconn cho biết robot sẵn sàng ra mắt thương mại vào đầu năm sau, dù chưa công bố giá bán chính thức.

TÍCH HỢP AI NHẰM HỖ TRỢ NHÂN VIÊN ĐIỀU DƯỠNG

Foxconn hợp tác với Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản) để chế tạo phần cứng cho Nurabot. Dựa trên mẫu robot dịch vụ “Nyokkey” vốn có khả năng di chuyển tự động bằng bánh xe, dùng hai cánh tay để nâng – giữ vật, cùng nhiều camera và cảm biến để nhận biết môi trường, Foxconn đã tinh chỉnh và bổ sung loạt tính năng phù hợp với bệnh viện. Ví dụ, robot có khoang chứa an toàn cho mẫu bệnh phẩm và thuốc.

Về AI, Nurabot sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Trung do Foxconn phát triển để giao tiếp, còn NVIDIA cung cấp hạ tầng AI và robot cốt lõi. Hệ thống kết hợp nhiều nền tảng độc quyền, cho phép Nurabot tự điều hướng trong bệnh viện, sắp xếp công việc, phản ứng với tín hiệu lời nói hay hành động của con người.

AI cũng được sử dụng để huấn luyện và kiểm thử Nurabot trong “bệnh viện ảo”, giúp quá trình phát triển nhanh chóng hơn. “AI cho phép Nurabot cảm nhận, suy luận và hành động giống con người hơn, đồng thời điều chỉnh hành vi tùy theo từng bệnh nhân, ngữ cảnh cũng như tình huống”, ông David Niewolny, Giám đốc Phát triển kinh doanh y tế tại NVIDIA, nhận định.

GIẢI PHÁP HAY TRỞ NGẠI?

Thiếu nhân lực chỉ là một phần khó khăn. Dân số già trên toàn cầu đang tăng nhanh: theo WHO, số người trên 60 tuổi sẽ tăng 40% vào năm 2030 so với năm 2019. Đến giữa thập niên 2030, Liên Hợp Quốc dự báo số người trên 80 tuổi sẽ nhiều hơn cả số trẻ sơ sinh.

Dù số lượng nhân viên y tế đã tăng trong 10 năm qua, tốc độ vẫn không theo kịp già hóa dân số. Đông Nam Á được dự đoán sẽ là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Theo Giáo sư Rick Kwan, chuyên ngành điều dưỡng và y tế công cộng tại Đại học Tung Wah (Hong Kong), hệ thống tăng cường bằng AI có thể mang lại lợi ích lớn về thời gian và chi phí. “Robot hỗ trợ có thể thay thế một phần công việc lặp lại và tiết kiệm nhiều nhân lực”, ông Kwan nói.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại thách thức. Người bệnh thường ưa thích sự chăm sóc trực tiếp từ con người. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng bệnh viện hiện nay cũng chưa sẵn sàng cho robot. “Ở Hong Kong, bệnh viện rất đông và lối đi hẹp, khiến robot khó di chuyển. Nếu muốn tích hợp robot, thiết kế bệnh viện phải điều chỉnh lại”, vị Giáo sư giải thích.

Yếu tố an toàn cũng rất quan trọng, không chỉ về rủi ro vật lý mà còn về đạo đức và bảo mật dữ liệu. Vì vậy, ông Kwan khuyến nghị nên triển khai chậm rãi, đi kèm thử nghiệm và đánh giá kỹ lưỡng.

Trên thực tế, robot trong y tế không phải khái niệm mới. Một số robot phẫu thuật như da Vinci đã được sử dụng hàng chục năm nhằm tăng độ chính xác khi mổ. Hiện nay, robot tự hành dạng người ngày càng phổ biến hơn trong khâu hỗ trợ bệnh viện.

Tại Singapore, Bệnh viện Changi đang sử dụng hơn 80 robot hỗ trợ từ hành chính tới đưa thuốc. Ở Hoa Kỳ, gần 100 robot y tế tự động Moxi, do công ty Diligent Robots đặt trụ sở tại Texas phát triển cùng nền tảng AI của NVIDIA, đang hoạt động tại nhiều bệnh viện để vận chuyển thuốc, mẫu thử và vật tư.

Dù vậy, hiệu quả thực sự vẫn còn gây tranh cãi. Nghiên cứu gần đây cho thấy dù nhiều y tá tin rằng robot giúp tăng năng suất và giảm tải công việc, bằng chứng thực tế vẫn chưa rõ ràng. Một số vấn đề như trục trặc kỹ thuật, khó khăn giao tiếp và nhu cầu đào tạo liên tục vẫn tồn tại.

THỊ TRƯỜNG MỞ RỘNG NHANH CHÓNG

Nhiều công ty công nghệ đang đổ vốn vào lĩnh vực y tế. Ngoài NVIDIA, cả Amazon và Google cũng tìm kiếm cơ hội trong thị trường chăm sóc sức khỏe trị giá 9,8 nghìn tỷ USD.

Đặc biệt, lĩnh vực “bệnh viện thông minh” tuy quy mô nhỏ nhưng ghi nhận tăng trưởng nhanh chóng. Theo Mordor Intelligence, giá trị thị trường năm 2025 đạt khoảng 72,24 tỷ USD, trong đó châu Á – Thái Bình Dương là khu vực phát triển nhanh nhất.

Hiện tại, Nurabot được thử nghiệm tại khoa chuyên trị bệnh về phổi, mặt và cổ (bao gồm ung thư phổi, hen suyễn) ở Bệnh viện Cựu chiến binh Taichung. Trong giai đoạn thử nghiệm, robot chỉ được tiếp cận giới hạn hệ thống dữ liệu bệnh viện, đồng thời Foxconn sẽ theo dõi nhiều chỉ số như quãng đường đi bộ giảm cho y tá, độ chính xác khi giao thuốc, cùng phản hồi của bệnh nhân và nhân viên. Kết quả ban đầu cho thấy Nurabot giúp giảm khoảng 20–30% khối lượng công việc hàng ngày.

Bệnh viện từ chối bình luận về dự án, nhưng theo bà Lin, Nurabot sẽ chính thức được tích hợp vào quy trình điều dưỡng cuối năm nay, bao gồm kết nối với hệ thống thông tin bệnh nhân và tự vận hành nhiệm vụ. Nếu suôn sẻ, robot sẽ ra mắt thương mại vào đầu năm 2026.

“Nurabot không thể giải quyết hoàn toàn tình trạng thiếu điều dưỡng, nhưng có thể giảm bớt gánh nặng do xã hội già hóa và tình trạng nhân lực y tế dần ít đi”, bà Lin khẳng định.