Kết nối tri thức quốc tế và cơ hội hợp tác cho khoa học Việt Nam

Việc trực tiếp trao đổi kinh nghiệm, xây dựng dự án và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực đang giúp thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong nước và thế giới, hướng tới giải quyết các bài toán thiết thực của xã hội.

KHƠI NGUỒN CẢM HỨNG NGHIÊN CỨU CỦA NGƯỜI TRẺ

Đối với học sinh, sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ tại Việt Nam, cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các nhà khoa học hàng đầu thế giới – trong đó có các chuyên gia đoạt giải Nobel – mang lại những góc nhìn thực tế về hành trình phát triển một ý tưởng khoa học. Các chương trình giao lưu trực tiếp không chỉ giới hạn ở việc giới thiệu các thành tựu đã được công nhận, mà còn tập trung chia sẻ những trải nghiệm thực tế: từ bước đầu tìm kiếm câu hỏi nghiên cứu, quá trình đối mặt với thử nghiệm thất bại đến sự kiên trì trong công việc phòng thí nghiệm.

Tại chuỗi sự kiện InnovaConnect tổ chức ở Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM vào cuối tháng 9 và tháng 10/2026, sự tham gia của GS. David MacMillan (Giải Nobel Hóa học 2021) cùng GS. Nguyễn Thành Vinh (Đại học New South Wales, Australia) đã thu hút sự quan tâm của nhiều người trẻ.

Nhận xét về tinh thần của sinh viên Việt Nam, GS. Nguyễn Thành Vinh cho biết ông ấn tượng với sự tò mò và tinh thần trao đổi cởi mở của họ. Việc được đặt câu hỏi trực tiếp cho các nhà khoa học quốc tế giúp thế hệ trẻ cởi bỏ rào cản tâm lý, khiến khoảng cách giữa khoa học quốc tế và khả năng nghiên cứu của bản thân trở nên gần gũi hơn.

Không dừng lại ở việc học hỏi thụ động, các nhà nghiên cứu trong nước thể hiện sự chủ động trong việc đề xuất các hướng hợp tác và tìm kiếm lời giải cho những bài toán thực tiễn. Từ lĩnh vực vật liệu, năng lượng đến y tế số, tinh thần trao đổi thẳng thắn và sự chủ động đóng góp năng lực chuyên môn đang tạo nên tâm thế chủ động cho cộng đồng khoa học Việt Nam trong quá trình hội nhập.

TRAO ĐỔI HỌC THUẬT, BIẾN DỰ ÁN THÀNH CHƯƠNG TRÌNH CỤ THỂ

Bên cạnh việc tạo động lực cho thế hệ trẻ, các hoạt động kết nối tri thức còn tạo tiền đề để chuyển hóa các cuộc thảo luận ngắn hạn thành những dự án nghiên cứu dài hạn và chương trình đào tạo cụ thể.

Tại chương trình InnovaConnect năm 2025 với chủ đề “Các giải pháp và vật liệu mới cho phát triển bền vững” ở Đà Nẵng, PGS.TS. Võ Thắng Nguyên (Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng) sau khi trao đổi chuyên sâu về vật liệu và điện hóa gắn với kinh tế tuần hoàn đã kết nối với TS. Dư Hoàng Long (Đại học Monash, Australia).

Hai bên sau đó cùng triển khai nghiên cứu sản xuất ammonia từ nước thải bằng phương pháp điện hóa, nhằm chuyển hóa chất thải thành tài nguyên có giá trị. Song song đó, việc trao đổi với GS. Yeon-Tae Yu (Đại học Quốc gia Jeonbuk, Hàn Quốc) cũng mở ra cơ hội thảo luận về việc tuyển chọn sinh viên sau đại học của Việt Nam tham gia các nhóm nghiên cứu tại Hàn Quốc.

Tháng 10/2026, PGS. Nguyễn Thị Thu Trâm (Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) đã có cuộc thảo luận với GS. Haifeng Shen (Đại học Southern Cross) và PGS. Lê Nguyễn Quốc Khánh (Đại học Y khoa Đài Bắc) về bài toán bảo mật dữ liệu người bệnh tại chương trình InnovaConnect với chủ đề “An toàn dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo trong Y tế số”. Sau sự kiện, đơn vị dự kiến duy trì kết nối để hướng tới thành lập nhóm nghiên cứu y tế số, tổ chức các khóa đào tạo về an toàn dữ liệu sức khỏe và tìm kiếm cơ hội hợp tác quốc tế.

Đánh giá về tính bền vững của các mối quan hệ học thuật, GS. Nguyễn Thành Vinh cho rằng để phát triển khoa học thực chất cần có ba yếu tố song hành: con người, cơ chế và thời gian. Ông thúc đẩy các mô hình đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh giữa Việt Nam và Australia, trao đổi nhà nghiên cứu trẻ và cùng xây dựng đề xuất tài trợ dự án. Theo đó, thế mạnh của các đối tác quốc tế về hóa học tổng hợp, xúc tác, tự động hóa và sàng lọc phản ứng có thể kết hợp hiệu quả với thế mạnh bổ trợ của Việt Nam trong hóa dược, vật liệu, sinh học và am hiểu thực tiễn địa phương.