"Lá nhân tạo" sản xuất ra nhiên liệu sạch từ nước và ánh sáng
Bảo Ngọc
23/08/2022
Các nhà khoa học đã phát triển “lá nhân tạo” nổi trên mặt nước, có khả năng sản xuất nhiên liệu sạch từ ánh sáng mặt trời và nước. Nghiên cứu này có thể hoạt động quy mô lớn trên biển…
Chiếc lá có hình dạng siêu mỏng, linh hoạt, được các nhà nghiên cứu Đại học Cambridge lấy cảm hứng từ quá trình quang hợp (quá trình thực vật chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành thức ăn). Thiết bị tự động, chi phí thấp và có trọng lượng nhẹ, dễ dàng nổi lên trên bề mặt nước. Đây được coi là một giải pháp thay thế bền vững cho xăng mà không tốn diện tích trên đất liền.
Đây là lần đầu tiên nhiên liệu sạch được tạo ra trên mặt nước. Nếu mở rộng quy mô, lá nhân tạo có thể được sử dụng trên các tuyến đường thủy bị ô nhiễm, trong các cảng hoặc thậm chí trên biển, và giúp ngành vận tải biển toàn cầu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Các công nghệ năng lượng tái tạo như gió và mặt trời đã trở nên rẻ hơn đáng kể và dễ tiếp cận hơn trong những năm gần đây. Tuy nhiên, đối với các ngành công nghiệp vận chuyển, hậu cần hay khử cacbon, nhu cầu về năng lượng vô cùng lớn. Khoảng 80% hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng các tàu chở hàng chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Lĩnh vực này luôn nhận được rất ít sự quan tâm trong các cuộc thảo luận liên quan đến khủng hoảng khí hậu.
Trong nhiều năm, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Cambridge đã cố gắng giải quyết vấn đề nhức nhối này bằng cách phát triển các giải pháp bền vững thay thế xăng dầu dựa trên nguyên tắc quang hợp. Vào năm 2019, nhóm đã phát minh một chiếc “lá nhân tạo” sản xuất ra khí tổng hợp từ ánh sáng mặt trời, carbon dioxide và nước mang tên Syngas. Syngas là một chất trung gian quan trọng trong sản xuất hóa phẩm và dược phẩm.
Nguyên mẫu trước đó của “lá” là kết hợp hai chất hấp thụ ánh sáng với các chất xúc tác phù hợp tạo ra nhiên liệu. Tuy nhiên, với chất nền thủy tinh dày và lớp phủ chống ẩm, thiết bị phiên bản đời đầu có trọng lượng khá cồng kềnh.
"Lá nhân tạo nguyên mẫu có thể làm giảm đáng kể chi phí sản xuất nhiên liệu bền vững, nhưng vì vừa nặng vừa dễ vỡ, chúng rất khó vận chuyển và sản xuất ở quy mô lớn". Tiến sĩ Virgil Andrei, thuộc Khoa Hóa học Yusuf Hamied của Đại học Cambridge, cho biết.
Thách thức đối với nhóm nghiên cứu Cambridge là làm thế nào để “ép” các chất hấp thụ ánh sáng vào “chiếc lá” có chất nền nhẹ nhưng vẫn chống nước. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng tới oxit kim loại màng mỏng và một vật liệu gọi là perovskites (thường dùng để phủ lên lá nhựa dẻo và kim loại). Các hợp chất bên trong được bảo vệ bởi lớp carbon mỏng chỉ vài micromet, không thấm nước và ngăn chặn độ ẩm.
Tiến sĩ Andrei chia sẻ: "Nghiên cứu này có thể trở thành bước đệm tiên phong hướng tới việc tự động hóa và mở rộng quy mô sản xuất nhiên liệu năng lượng mặt trời. Chiếc lá này là sự kết hợp của hầu hết các công nghệ nhiên liệu năng lượng mặt trời thế hệ mới, chúng đạt trọng lượng thấp nhưng hiệu suất vô cùng cao".
Các thử nghiệm của lá nhân tạo phiên bản nâng cấp đã chứng minh rằng chúng có thể tách nước thành hydro và oxy, hoặc giảm CO2 thành khí tổng hợp. Các cải tiến bổ sung sẽ được tiếp tục nghiên cứu trước khi sản phẩm sẵn sàng cho các ứng dụng thương mại.
"Các trang trại năng lượng mặt trời đã trở nên phổ biến trong lĩnh vực sản xuất điện; chúng tôi đang hình dung về các trang trại tương tự trong lĩnh vực tổng hợp nhiên liệu", tiến sĩ Andrei nói thêm, "Những chiếc lá này có thể cung cấp cho các khu dân cư ven biển, các đảo xa xôi, che phủ các ao công nghiệp hoặc tránh bốc hơi nước từ các kênh tưới tiêu".
Các chuyên gia quốc tế sẽ thảo luận về ứng dụng AI, chuyển đổi số hàng hải và hoàn thiện chính sách quản lý nguồn lợi biển tại tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026...
Trung Quốc đang thúc đẩy tham vọng xuất khẩu năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), với việc đưa vào vận hành cụm máy tính AI đầu tiên sử dụng chip Ascend 950DT mới nhất của Huawei, được thiết kế chuyên biệt để phục vụ khách hàng nước ngoài…
Theo NVIDIA, trong 5 năm qua, số lượng bộ xử lý lượng tử được triển khai tại các trung tâm siêu máy tính đã tăng gần 7 lần. Hiện có gần 30 trung tâm siêu máy tính trên thế giới đang trong quá trình triển khai hơn 50 bộ xử lý lượng tử...
Vòng chung kết tổng vòng loại Việt Nam của Predator League 2027 đã khép lại ngày 15/11, với hai nhà vô địch Saigon Warriors ở bộ môn Liên Minh Huyền Thoại và Fancy United Esports ở bộ môn VALORANT. Cùng các đội tuyển khác, những đại diện Việt Nam sẽ tiếp tục tranh tài tại Chung kết khu vực APAC với tổng giải thưởng lên đến 400.000 USD.
Trong khi các lãnh đạo công nghệ dự báo AI có thể chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5-10 năm tới, giới điều hành ngành dược cho rằng kỳ vọng này còn xa thực tế...
Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...
Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...
Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…
Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).
Diamond Foundry công bố chế tạo thành công tinh thể kim cương đơn tinh thể đường kính 200 mm, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực đưa một trong những vật liệu dẫn nhiệt tốt nhất tự nhiên vào ngành công nghiệp bán dẫn...