Làn sóng thâu tóm và sáp nhập sẽ diễn ra trong năm 2023: Startup nào sẽ trở thành “cá mập”?

Eyal Niv là đối tác điều hành của quỹ đầu tư mạo hiểm Pitango First đã tham gia vào chuỗi Khảo sát thị trường quỹ đầu tư mạo hiểm của trang Calcalistech, đã đưa ra nhiều ý kiến đáng chú ý về các lựa chọn trong năm tới dành cho các công ty khởi nghiệp công nghệ.

Nếu 2020 là năm của đại dịch và 2021 là năm của những kỷ lục, ông định nghĩa thế nào về năm 2022 trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm?

2022 là năm của trí tuệ nhân tạo (AI). Vào năm 2022, AI đã có một bước chuyển mình mạnh mẽ và trở thành một phân khúc đã được kiểm chứng, hiện được gọi là Generative AI - một dạng trí tuệ nhân tạo sáng tạo, tập trung vào việc tạo dữ liệu mới. Năm 2022 cũng là năm của hiện thực hóa và quay trở lại những điều cơ bản, khi các doanh nghiệp hiểu rằng họ cần quay lại những nguyên tắc cơ bản và tập trung vào hiệu quả, kinh tế đơn vị (doanh thu và chi phí của một mô hình kinh doanh cụ thể liên quan đến một đơn vị riêng lẻ) và các chỉ số kinh doanh thay vì tăng trưởng bằng mọi giá. Kinh tế đơn vị là doanh thu và chi phí của một mô hình kinh doanh cụ thể liên quan đến một đơn vị riêng lẻ. 

Ai là người thắng lớn của năm 2022 và tại sao?

Những người thắng lớn trong năm 2022 bao gồm các công ty có kỷ luật và tập trung vào các nguyên tắc cơ bản và hiệu quả. Những người chiến thắng khác bao gồm các công ty có tiền mặt trong tay có thể tiếp tục phát triển đến năm 2023 và 2024 và tăng vòng tiếp theo. Các công ty có sản phẩm phải có được định vị để tiếp tục mở rộng quy mô, bên cạnh các công ty trẻ, tạo ra sự thay đổi đáng kể và phát triển hiệu quả.

Vậy ai là kẻ thua cuộc lớn của năm 2022 và vì sao lại như vậy, thưa ông?

Những kẻ thua cuộc lớn trong năm 2022 bao gồm các công ty có DNA nhấn mạnh tăng trưởng hơn là các số liệu kinh doanh cốt lõi và hiệu quả, họ cần xem xét lại chiến lược và trở nên kỷ luật hơn vào năm 2023, tập trung nhiều hơn vào cân nhắc ngân sách và tăng trưởng kinh doanh hiệu quả.

Ông mong đợi điều gì ở lĩnh vực VC vào năm 2023?

2023 là thời điểm tốt nhất cho các quỹ Hạt giống và Giai đoạn đầu. Đây cũng là thời điểm tốt nhất bắt đầu kinh doanh và xây dựng các công ty mới, với những cơ hội như tuyển dụng nhân tài giỏi ít cạnh tranh hơn cho từng phân khúc.

Đối với các công ty hiện tại, năm 2023 là năm “ăn hoặc bị ăn”, nghĩa là họ sẽ là những hãng đi thâu tóm hoặc bị thâu tóm. Chúng ta có thể sẽ chứng kiến nhiều vụ M&A trong năm tới khi định giá công khai tiếp tục giảm mạnh. Các doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả sẽ lấp đầy khoảng trống này, các công ty sẽ có nhu cầu mua những startup tuyệt vời khác để tiếp tục tăng trưởng và hoàn thành các định giá công khai của họ. Các công ty khởi nghiệp lớn cũng sẽ phải hành động trong bối cảnh M&A để tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng, bằng cách tham gia vào trò chơi mua lại hoặc cố gắng tự duy trì.

Các công ty ở mọi quy mô, lớn, vừa, mới phát triển, nên chuẩn bị như thế nào cho năm 2023?

Các công ty thuộc mọi quy mô nên tập trung vào các nguyên tắc kinh doanh cốt lõi, hợp lý hóa chi phí và hoạt động, đồng thời tập trung vào lợi nhuận trước khi tăng trưởng. Bây giờ là lúc cần tăng gấp đôi các yếu tố thúc đẩy doanh thu hiện tại, đồng thời đầu tư thời gian và công sức tạo ra những yếu tố thúc đẩy doanh thu mới.

Hàng chục kỳ lân vừa ra đời vào năm ngoái sẽ ra sao trong năm nay?

Danh sách kỳ lân sẽ thu hẹp lại và điều đó không ảnh hưởng gì. Tôi tin rằng tính kinh tế đơn vị mạnh sẽ bền vững hơn định giá. Các công ty có tỷ suất lợi nhuận trên 100 triệu USD trở lên và xu hướng hiệu quả mạnh sẽ ở vị trí tốt hơn trong việc duy trì trạng thái kỳ lân của họ.

Những lĩnh vực công nghệ cao nào chúng ta nên chú ý trong năm 2023 - và tại sao?

2023 là năm của Trí tuệ nhân tạo. Pitango First đã đầu tư vào AI từ năm 2017, rất lâu trước khi GenAI được đặt tên cho một lĩnh vực. Chúng ta cũng sẽ thấy hoạt động quan trọng trong các lĩnh vực ClimaTech, FoodTech và HealthTech.

Về mặt nhân sự, quyết định sa thải như vừa qua có giúp khắc phục khó khăn mà các công ty đã trải qua trong 2-3 năm qua không?

Sa thải là một phần đáng tiếc của chu kỳ kinh doanh trong một nền kinh tế đang thay đổi. Nếu có một cơ hội tốt trong việc sa thải nhân viên thì đó là tài năng xuất chúng đang sẵn sàng và có thể trở thành cốt lõi trong các công ty mới thành lập; tổn thất của một công ty có thể là lợi ích của một công ty khác.