image Thứ Năm, 19/11/2026

Mạng lưới khoa học quốc tế: "Hạ tầng mềm" cho đổi mới sáng tạo Việt Nam

Bảo Bình

16/07/2026

Chia sẻ

Từ nghiên cứu vật liệu, nông nghiệp, y tế đến chuyển đổi xanh, ngày càng nhiều kết nối giữa các nhà khoa học quốc tế và các nhóm nghiên cứu trong nước đang được chuyển hóa thành những dự án hướng trực tiếp vào các bài toán phát triển của Việt Nam...

Giống sắn được phát triển từ nghiên cứu của GS. Lê Huy Hàm hội tụ đồng thời nhiều đặc tính ưu việt: Kháng bệnh khảm lá, cho năng suất tinh bột cao và có kiểu hình thân thẳng. Ảnh: Quỹ Thiện tâm.
Giống sắn được phát triển từ nghiên cứu của GS. Lê Huy Hàm hội tụ đồng thời nhiều đặc tính ưu việt: Kháng bệnh khảm lá, cho năng suất tinh bột cao và có kiểu hình thân thẳng. Ảnh: Quỹ Thiện tâm.

Mạng lưới khoa học quốc tế ngày càng được nhìn nhận như một hạ tầng quan trọng của đổi mới sáng tạo. Nhiều nghiên cứu về hợp tác khoa học quốc tế cho thấy các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu ngày càng trở thành động lực thúc đẩy năng lực khoa học của mỗi quốc gia.

CÁC NHÀ KHOA HỌC THẾ GIỚI CÙNG GIẢI BÀI TOÁN VIỆT NAM

GS. Omar Yaghi, nhà khoa học vật liệu có ảnh hưởng lớn trên thế giới, từng nhận Giải Đặc biệt VinFuture mùa đầu tiên và sau đó được trao Giải Nobel Hóa học năm 2025, hiện đang hợp tác với Trường Đại học VinUni phát triển hệ thống AIRES, một nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ khám phá và thiết kế vật liệu mới.

Công trình liên quan đã được công bố trên tạp chí Nature Synthesis, nhờ đó các nhà nghiên cứu trẻ tại Việt Nam có cơ hội tham gia trực tiếp vào các hướng nghiên cứu vật liệu tiên tiến, vốn đang định hình nền tảng cho những công nghệ lưu trữ năng lượng, xử lý môi trường hay y sinh trong tương lai.

Trong khi đó, GS. Richard Friend và GS. Konstantin Novoselov tiếp tục đồng hành cùng Trung tâm Đổi mới Công nghệ Vật liệu (CMIT) của VinUni trong vai trò cố vấn khoa học. Từ những kết nối ban đầu được hình thành trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture, hợp tác đã mở rộng sang Viện Nghiên cứu Vật liệu Thông minh (I-FIM) tại Singapore, tạo ra các kênh trao đổi nghiên cứu viên, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và triển khai dự án chung.

Khoa học vật liệu được xem là nền tảng cho hàng loạt ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, pin thế hệ mới, năng lượng sạch hay điện tử. Khi các nhóm nghiên cứu Việt Nam tham gia trực tiếp vào mạng lưới nghiên cứu quốc tế, điều được tích lũy không chỉ là các bài báo khoa học mà còn là phương pháp nghiên cứu, năng lực xây dựng phòng thí nghiệm và khả năng tham gia những dự án quy mô toàn cầu.

Các hợp tác cũng hướng đến giải quyết những thách thức cụ thể của Việt Nam. GS. Ermias Kebreab (Đại học California, Davis), Thành viên Hội đồng Sơ khảo VinFuture và chuyên gia hàng đầu về nông nghiệp bền vững, đang tham gia dự án Hệ thống nuôi trồng thủy sản thông minh (Smart Marine Aquaculture System – SMAS) cùng các sáng kiến chuyển đổi xanh tại Khánh Hòa. Mô hình này hướng tới việc cải thiện chất lượng nước, ổn định sinh kế cho các cộng đồng ven biển và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc khí hậu, với kỳ vọng trở thành một hình mẫu có thể nhân rộng sang các địa phương ven biển khác nếu chứng minh được hiệu quả.

Ở lĩnh vực cây trồng, từ năm 2023, thông qua sự kết nối của VinFuture và nguồn kinh phí từ Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup, GS.TS Lê Huy Hàm – nguyên Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp – cùng cộng sự triển khai dự án “Nghiên cứu ứng dụng chỉ thị phân tử trong phát triển giống sắn kháng bệnh khảm lá có kiểu hình thân thẳng, hàm lượng tinh bột ổn định, năng suất cao” trong giai đoạn 2023–2027.

Tháng 4/2026, giống sắn đầu tiên của dự án đã hoàn thiện hồ sơ đăng ký công nhận tại Viện Di truyền nông nghiệp. Nếu các dòng giống này được nhân rộng, tác động không chỉ nằm ở việc bảo vệ sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân và đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến, mà còn ở khả năng cải thiện vị thế cạnh tranh của ngành sắn Việt Nam trên thị trường quốc tế. 0

KẾT NỐI KHOA HỌC, THÁO GỠ BÀI TOÁN Y TẾ PHỤC VỤ NGƯỜI DÂN

Trong y tế, những kết nối khoa học đang dịch chuyển khá rõ từ trao đổi học thuật sang các đề xuất hệ thống phục vụ người dân. Ý tưởng xây dựng VNPreventStroke – nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo dự báo nguy cơ và hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ tại Việt Nam – được hình thành sau các phiên tọa đàm chuyên đề giữa các chuyên gia quốc tế và bác sĩ, nhà nghiên cứu trong nước tại Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2024.

Từ các thảo luận này, GS.TS.BS. Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, cùng GS.TS. Đỗ Ngọc Minh, Đại học Illinois Urbana-Champaign, Hoa Kỳ; VinUni, Việt Nam, và cộng sự đề xuất xây dựng một nền tảng số dành riêng cho đặc thù người Việt. Dự án đã được phê duyệt chủ trương tài trợ và đang trong quá trình hoàn thiện để triển khai thí điểm. 

GS. Konstantin Novoselov cùng các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Khoa học Vật liệu Kỹ thuật số (DMS), Trung tâm Trí tuệ Môi trường (CEI),  VinUni, tại VOLTERRA, hệ thống sạc thông minh đột phá được phát triển bởi các nhà khoa học CEI và thế giới. Ảnh: CEI
GS. Konstantin Novoselov cùng các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Khoa học Vật liệu Kỹ thuật số (DMS), Trung tâm Trí tuệ Môi trường (CEI),  VinUni, tại VOLTERRA, hệ thống sạc thông minh đột phá được phát triển bởi các nhà khoa học CEI và thế giới. Ảnh: CEI

Một hướng khác nằm ở phục hồi chức năng. PGS.TS. Mạc Thị Thoa và nhóm nghiên cứu tại Đại học Bách khoa Hà Nội đang phát triển hệ thống robot phục hồi chức năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Thông qua mạng lưới kết nối của VinFuture, nhóm đã hợp tác với GS. Raymond Kai‑yu Tong (Đại học Trung Văn Hong Kong), một chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này, sau các hoạt động học thuật năm 2025.

Dự án đã được phê duyệt chủ trương tài trợ, định hướng phát triển các thiết bị phục hồi chức năng “Made in Vietnam”, kết hợp kinh nghiệm quốc tế với điều kiện vận hành thực tế tại các bệnh viện trong nước. 

Ngay cả trong y tế công cộng, các kết nối khoa học cũng đang cho thấy khả năng chuyển hóa nhanh thành chương trình can thiệp.

Sau hoạt động InnovaConnect năm 2024 do VinFuture tổ chức, các nhà nghiên cứu của Trường Đại học Y tế Công cộng có cơ hội làm việc với các chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực kiểm soát thuốc lá và sức khỏe cộng đồng.

Từ những kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ, nhóm đã xây dựng và triển khai chương trình phòng chống thuốc lá điện tử trong học đường cho hơn 2.200 học sinh tại Hà Nội. Giá trị của dự án không chỉ nằm ở số lượng học sinh tham gia, mà ở việc tạo ra bộ bằng chứng khoa học – từ khảo sát, đánh giá hành vi đến hiệu quả can thiệp – có thể được sử dụng trong quá trình xây dựng chính sách bảo vệ thanh thiếu niên trước thuốc lá điện tử, một vấn đề đang thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia.

Trong cuộc cạnh tranh khoa học toàn cầu, năng lực của một quốc gia ngày càng được quyết định không chỉ bởi số lượng phòng thí nghiệm hay kinh phí nghiên cứu, mà còn bởi khả năng tham gia vào các mạng lưới tri thức quốc tế.

Sau hơn năm năm, VinFuture đã không chỉ là một giải thưởng khoa học quốc tế hay một tuần lễ sự kiện thường niên, mà dần được nhìn thấy qua những hợp tác nghiên cứu kéo dài giữa các nhà khoa học quốc tế và các nhóm trong nước. Những kết nối này đang dịch chuyển từ không gian hội thảo sang các dự án cụ thể gắn với các bài toán phát triển của Việt Nam – từ vật liệu, nông nghiệp, y tế đến chuyển đổi xanh.

Ở góc độ chính sách, đây là một lớp “hạ tầng mềm” cho đổi mới sáng tạo: mạng lưới tri thức và quan hệ học thuật mà thông qua đó, năng lực khoa học của một quốc gia được củng cố bằng khả năng tham gia vào các dòng nghiên cứu toàn cầu, chứ không chỉ bằng số lượng phòng thí nghiệm hay kinh phí nghiên cứu.


Ứng dụng khoa học, công nghệ AI vào bài toán phát triển đại dương bền vững

Các chuyên gia quốc tế sẽ thảo luận về ứng dụng AI, chuyển đổi số hàng hải và hoàn thiện chính sách quản lý nguồn lợi biển tại tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026...

15:59 19/11/2026
Trung Quốc xây dựng trung tâm xuất khẩu năng lực tính toán AI

Trung Quốc đang thúc đẩy tham vọng xuất khẩu năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), với việc đưa vào vận hành cụm máy tính AI đầu tiên sử dụng chip Ascend 950DT mới nhất của Huawei, được thiết kế chuyên biệt để phục vụ khách hàng nước ngoài…

10:45 19/11/2026
NVIDIA mở rộng Slurm, đưa máy tính lượng tử vào hệ thống siêu máy tính

Theo NVIDIA, trong 5 năm qua, số lượng bộ xử lý lượng tử được triển khai tại các trung tâm siêu máy tính đã tăng gần 7 lần. Hiện có gần 30 trung tâm siêu máy tính trên thế giới đang trong quá trình triển khai hơn 50 bộ xử lý lượng tử...

09:47 18/11/2026
Giải đấu thể thao điện tử Predator League 2027: Hành trình tìm kiếm đại diện Việt Nam đến đấu trường APAC

Vòng chung kết tổng vòng loại Việt Nam của Predator League 2027 đã khép lại ngày 15/11, với hai nhà vô địch Saigon Warriors ở bộ môn Liên Minh Huyền Thoại và Fancy United Esports ở bộ môn VALORANT. Cùng các đội tuyển khác, những đại diện Việt Nam sẽ tiếp tục tranh tài tại Chung kết khu vực APAC với tổng giải thưởng lên đến 400.000 USD.

09:47 18/11/2026
AI được kỳ vọng tìm ra thuốc chữa bệnh, ngành dược vẫn hoài nghi

Trong khi các lãnh đạo công nghệ dự báo AI có thể chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5-10 năm tới, giới điều hành ngành dược cho rằng kỳ vọng này còn xa thực tế...

14:34 17/11/2026
VinFuture 2026 tập trung vào AI, y tế và công nghệ đại dương

Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...

15:12 16/11/2026
EmbedIT và VNFITE hợp tác nâng cấp năng lực công nghệ cho khối BFSI Việt Nam

Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...

09:27 13/11/2026
Hà Nội ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp AI

Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…

09:26 13/11/2026
Quantropi gia nhập thị trường Việt Nam thông qua quan hệ đối tác chiến lược với VNet nhằm thúc đẩy mức độ sẵn sàng hậu lượng tử

Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).

09:26 13/11/2026
Mỹ phát triển tinh thể kim cương mới, mở hướng tản nhiệt cho chip thế hệ mới

Diamond Foundry công bố chế tạo thành công tinh thể kim cương đơn tinh thể đường kính 200 mm, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực đưa một trong những vật liệu dẫn nhiệt tốt nhất tự nhiên vào ngành công nghiệp bán dẫn...

14:25 10/11/2026