Mỹ đưa helium vào danh mục vật liệu trọng yếu cho chuỗi cung ứng bán dẫn

Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) xác định helium đáp ứng các tiêu chí pháp lý để được công nhận là vật liệu trọng yếu, xét đến vai trò của loại khí này trong hoạt động sản xuất và những rủi ro ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng. Theo DOE, helium chưa có chất thay thế khả thi trong nhiều ứng dụng quan trọng của ngành bán dẫn.

HELIUM GIỮ VAI TRÒ THIẾT YẾU TRONG SẢN XUẤT BÁN DẪN

Cụ thể, theo hãng tin Associated Press (AP), Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết helium là thành phần thiết yếu trong sản xuất chất bán dẫn và các công nghệ tiên tiến phục vụ nền kinh tế. Việc đưa vật liệu này vào danh mục trọng yếu là một bước đi nhằm củng cố chuỗi cung ứng, tạo việc làm trong nước và duy trì vị thế dẫn đầu của Mỹ về đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ.

Helium được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất bán dẫn, bao gồm làm mát, quang khắc và phát hiện rò rỉ. Theo ông David Isaacs, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA), loại khí này phục vụ nhiều hoạt động quan trọng của ngành.

SIA kỳ vọng phối hợp với các cơ quan chính phủ và lãnh đạo doanh nghiệp để tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng bán dẫn. Việc bảo đảm nguồn helium ổn định có ý nghĩa đối với hoạt động của các nhà máy, đặc biệt khi vật liệu này chưa có phương án thay thế phù hợp trong nhiều ứng dụng.

Trong bối cảnh nhu cầu chất bán dẫn tiếp tục tăng, khả năng tiếp cận các vật liệu chuyên dụng trở thành một yếu tố quan trọng đối với năng lực sản xuất. Những gián đoạn nguồn cung không chỉ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất khí công nghiệp mà còn có thể gây sức ép lên những ngành công nghệ phụ thuộc vào các quy trình chế tạo chip.

Việc được đưa vào danh mục vật liệu trọng yếu có thể giúp các nhà sản xuất helium tiếp cận thêm nguồn tài trợ liên bang, đồng thời đặt vật liệu này dưới sự giám sát chặt chẽ hơn của chính phủ Mỹ.

Helium là vật liệu thứ 20 trong danh mục của DOE. Trước đó, vật liệu gần nhất được bổ sung vào danh sách là than luyện kim vào năm 2025.

NGUỒN CUNG TOÀN CẦU CHỊU SỨC ÉP, MỸ THÚC ĐẨY TỰ CHỦ

Theo DOE, nhu cầu helium toàn cầu đang tăng nhanh hơn sản lượng, làm gia tăng sức ép lên thị trường. Mỹ sở hữu những mỏ khí tự nhiên có hàm lượng helium đáng kể, nhưng năng lực tinh chế còn hạn chế và các thủ tục cấp phép kéo dài đang cản trở việc mở rộng sản lượng.

Trợ lý Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Audrey Robertson cho biết DOE đang triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm các nhà sản xuất trong nước có thể tiếp cận nguồn helium đáng tin cậy, phục vụ hoạt động sản xuất.

Theo AP, Mỹ, Qatar và Nga hiện là ba nhà sản xuất helium hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, nguồn cung từ các quốc gia này đang chịu tác động từ những biến động địa chính trị và chính sách xuất khẩu.

Các chuyến hàng helium từ Qatar đã giảm mạnh sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột với Israel và Mỹ. Những cuộc tấn công của Iran nhằm vào các cơ sở tại Qatar cũng gây gián đoạn nguồn cung. Trong khi đó, Nga áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu helium tạm thời từ tháng 4, nhằm ưu tiên bảo đảm nguồn cung trong nước.

Những diễn biến này cho thấy mức độ dễ tổn thương của thị trường khi nguồn cung tập trung tại một số quốc gia sản xuất lớn. Đối với ngành bán dẫn, nguy cơ gián đoạn nguồn helium đặt ra yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường năng lực sản xuất, tinh chế trong nước.

AP cho biết Mỹ sản xuất khoảng 81 triệu m³ helium trong năm 2025, tương đương 43% tổng nguồn cung toàn cầu. Trong đó, khoảng 38 triệu m³ được xuất khẩu ra nước ngoài.

Ông Chris Bakker, Giám đốc điều hành Avanti Helium Corp., nhận định Mỹ có thể duy trì khả năng tự đáp ứng nhu cầu helium, nhưng điều này phụ thuộc vào việc đầu tư có được rót vào hoạt động tìm kiếm các trữ lượng mới hay không. Theo ông, việc helium được đưa vào danh mục vật liệu trọng yếu sẽ tạo thêm sự hỗ trợ đáng kể cho những nỗ lực này.