Nguồn nhân lực thiếu hụt, Trung Quốc thí điểm ứng dụng robot trên toàn quốc

Theo SCMP, Trung Quốc vừa khởi động một chương trình thí điểm nhằm đẩy nhanh việc ứng dụng robot trong chăm sóc người cao tuổi, trong bối cảnh quốc gia này đang đối mặt với tình trạng dân số già hóa nhanh chóng và thiếu hụt lao động.

Chương trình này được xem là một bước đi chiến lược để cải thiện chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi và giảm áp lực lên hệ thống chăm sóc sức khỏe.

TÍCH HỢP ROBOT VÀO HỆ THỐNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE THÔNG MINH

Tuần qua, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin phối hợp với Bộ Dân chính Trung Quốc đã ban hành thông báo kêu gọi các tổ chức tham gia vào các dự án thí điểm. Sáng kiến này tập trung vào việc tích hợp robot vào hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi, giảm gánh nặng chăm sóc cho các gia đình, giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trong cộng đồng và các cơ sở chăm sóc, đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng chăm sóc người cao tuổi trên toàn quốc.

Chương trình thí điểm được triển khai ở ba lĩnh vực chính: chăm sóc tại nhà, chăm sóc cộng đồng và chăm sóc tại các cơ sở chuyên biệt. Các ứng dụng cụ thể bao gồm hỗ trợ người cao tuổi bị khuyết tật hoặc suy giảm nhận thức, cung cấp hỗ trợ cảm xúc, cải thiện sức khỏe, phát triển các giải pháp nhà ở thông minh và hỗ trợ các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Đây là một nỗ lực nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người cao tuổi trong các môi trường sống khác nhau.

Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà sản xuất robot Trung Quốc, như Unitree Robotics, UBTech Robotics, Fourier và AgiBot, đầu tư vào phát triển các robot hình người phục vụ cho gia đình. Tuy nhiên, việc triển khai robot trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi được đánh giá là phức tạp hơn nhiều so với các ứng dụng trong công nghiệp, do yêu cầu về tính an toàn, độ chính xác và khả năng tương tác cao với con người.

Trong vòng ba năm tới, các tổ chức tham gia chương trình được yêu cầu thử nghiệm hơn 200 hệ thống robot tại hơn 200 hộ gia đình, hoặc triển khai ít nhất 20 robot tại 20 cộng đồng hoặc cơ sở chăm sóc. Ngoài ra, các tổ chức cũng được khuyến khích phát triển các tiêu chuẩn ngành và khung đánh giá để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của các robot chăm sóc.

Chương trình này được triển khai trong bối cảnh Trung Quốc đối mặt với cuộc khủng hoảng dân số già hóa, vốn bị thúc đẩy bởi chính sách một con trước đây, tỷ lệ sinh giảm và tuổi thọ ngày càng tăng. Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, đến cuối năm 2024, dân số từ 60 tuổi trở lên đã vượt mốc 300 triệu người, chiếm 22% tổng dân số. Trong số đó, hơn 200 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm hơn 15% dân số cả nước. Ủy ban Y tế Quốc gia dự báo rằng đến khoảng năm 2035, con số này sẽ vượt 400 triệu người, tương đương hơn 30% tổng dân số.

TIỀM NĂNG TO LỚN CỦA CÔNG NGHỆ ROBOT TẠI TRUNG QUỐC

Trước bối cảnh này, vào tháng 1/2025, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc đã ban hành các hướng dẫn nhằm tăng cường tích hợp công nghệ và số hóa trong các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, nhấn mạnh vào việc phát triển robot hình người, giao diện não-máy tính và trí tuệ nhân tạo (AI). Đến tháng 2/2025, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin rằng các chuyên gia nước này đang dẫn đầu nỗ lực thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế cho robot chăm sóc người cao tuổi, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, việc sử dụng robot trong chăm sóc người cao tuổi tại Trung Quốc hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, đối mặt với nhiều thách thức như chi phí cao, hạn chế về khả năng sản phẩm và khung pháp lý chưa hoàn thiện. Dù vậy, các chính sách quốc gia được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của lĩnh vực này trong tương lai.

Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Công nghiệp Qianzhan, thị trường robot chăm sóc người cao tuổi tại Trung Quốc đạt giá trị khoảng 7,9 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,1 tỷ USD) vào năm 2024. Thị trường này được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 15%, đạt mức 15,9 tỷ nhân dân tệ vào năm 2029. Sự tăng trưởng này phản ánh tiềm năng to lớn của công nghệ robot trong việc đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong bối cảnh dân số già hóa của Trung Quốc.

Chương trình thí điểm này không chỉ là một bước tiến trong việc ứng dụng công nghệ vào chăm sóc sức khỏe mà còn là minh chứng cho nỗ lực của Trung Quốc trong việc giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21: chăm sóc một dân số già hóa trong khi duy trì sự phát triển bền vững của xã hội.