Nhật Bản muốn chiếm 1/3 thị phần bán dẫn toàn cầu

Thông tin từ Nikkei cho biết, chính phủ Nhật Bản đã đặt mục tiêu doanh thu từ các loại bán dẫn được sản xuất trong nước vào năm 2040, nhằm tận dụng nhu cầu ngày càng tăng từ trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu.

Mục tiêu này là một phần trong kế hoạch đầu tư quản lý khủng hoảng theo hình thức hợp tác công – tư được Hội đồng Chiến lược tăng trưởng Nhật Bản đưa ra gần đây. Dự kiến chiến lược này sẽ được hoàn tất nội dung vào mùa hè năm nay.

Dữ liệu cho thấy doanh thu từ bán dẫn sản xuất nội địa của Nhật Bản đạt khoảng 5.000 tỷ Yên tính đến năm 2020, tương đương hơn 31 tỷ USD. Chính phủ nước này từng đặt mục tiêu hơn 90 tỷ USD doanh thu vào năm 2030.

Thị trường bán dẫn toàn cầu được dự báo sẽ tăng từ khoảng 317 tỷ USD lên khoảng 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2035. Cùng với sự phổ biến của AI, nhu cầu đối với các loại chip có khả năng xử lý lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ cao đang tăng nhanh.

Ưu tiên của chính phủ Nhật Bản là các loại chất bán dẫn đóng vai trò nền tảng cho AI vật lý – công nghệ điều khiển robot và các loại máy móc khác – lĩnh vực mà quốc gia này có lợi thế cạnh tranh. Chính phủ nước này đặt mục tiêu giành hơn 30% thị phần toàn cầu vào năm 2040, tương đương với Mỹ và Trung Quốc.

CHÍNH SÁCH RÕ RÀNG TRONG HỖ TRỢ CÔNG NGHIỆP BÁN DẪN

Dự thảo đã nêu rõ, Nhật Bản sẽ phát triển các trung tâm nghiên cứu – phát triển và thiết kế bán dẫn tiên tiến. Mục tiêu là cung cấp các loại chip thế hệ mới cho xe tự lái và nhiều ứng dụng khác với chi phí thấp.

Kế hoạch cũng bao gồm hỗ trợ việc thu mua đất công nghiệp cần thiết để xây dựng hoặc mở rộng các nhà máy bán dẫn, đồng thời phát triển hạ tầng nước, điện và các cơ sở hạ tầng khác.

Ngoài trợ cấp, chính phủ Nhật Bản cũng dự kiến thúc đẩy cải cách quy định, đơn cử như trình sửa đổi luật về nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp. Các quy định về sử dụng nước công nghiệp sẽ được nới lỏng nhằm tạo điều kiện thu hút các trung tâm dữ liệu vận hành hệ thống bán dẫn.

Dưới thời ông Fumio Kishida, người từng giữ chức thủ tướng Nhật Bản từ năm 2021 đến 2024, các khoản đầu tư trong nước vào ngành bán dẫn đã được thúc đẩy, với trọng tâm là các dự án của Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. tại tỉnh Kumamoto và Rapidus tại Hokkaido. Vào tháng 11/2024, chính phủ đã xây dựng khuôn khổ chính sách nhằm tăng cường các ngành AI và bán dẫn, cam kết hỗ trợ công hơn hơn 63 tỷ USD trong vòng bảy năm.

Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi hiện tại sẽ đưa ra một gói chính sách hướng tới năm 2040 nhằm giúp các doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch đầu tư. Bà Takaichi dự kiến sẽ chỉ đạo Bộ Chính sách kinh tế và tài chính cùng các quan chức liên quan làm rõ tác động của các khoản đầu tư công – tư.

17 lĩnh vực chiến lược đã được xác định, bao gồm AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, đóng tàu, nghiên cứu phát triển dược phẩm và chăm sóc y tế tiên tiến. Các lĩnh vực này tiếp tục được chia nhỏ thành 61 sản phẩm và công nghệ.

Trong số đó, 27 sản phẩm và công nghệ, bao gồm AI vật lý và các loại bán dẫn hỗ trợ lĩnh vực này, sẽ được xây dựng lộ trình phát triển.

Các lĩnh vực khác bao gồm đóng tàu thế hệ mới sử dụng nhiên liệu amoniac hoặc hydro, thép xanh được sản xuất với lượng phát thải carbon dioxide giảm mạnh, nam châm vĩnh cửu và trò chơi điện tử.

CÁC NGÂN HÀNG NHẬT BẢN CŨNG VÀO CUỘC

Ba ngân hàng của Nhật Bản là MUFG, Sumitomo Mitsui và Ngân hàng Mizuho ngày 12/3 đã thông qua khoản vay lên tới 2 nghìn tỷ Yên, tương đương khoảng 12,8 tỷ USD cho hãng sản xuất chất bán dẫn Rapidus của nước này.

Khoản vay dự kiến ​​sẽ bắt đầu vào/hoặc sau năm tài chính 2027, theo nguồn tin từ tờ NHK của Nhật Bản.

Rapidus đã đặt mục tiêu huy động gần 45 tỷ USD để phục vụ cho việc đầu tư đến năm 2031, sử dụng để sản xuất hàng loạt chip 2 nanomet và phát triển các chip 1,4 nanomet tiên tiến hơn nữa.

Chính phủ Nhật Bản cũng đã tham gia khi cam kết tài trợ 642 triệu USD, và sẽ tiếp tục tài trợ thêm 6,4 tỷ USD nữa bắt đầu từ năm tài chính 2026, nâng tổng số tiền hỗ trợ của chính phủ lên hơn 17,9 tỷ USD.

Không chỉ có thương vụ này, các ngân hàng lớn nhất Nhật Bản cũng đang mở rộng hoạt động cho vay nhắm vào ngành công nghiệp bán dẫn, thành lập các đội ngũ chuyên trách để hỗ trợ các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Đơn cử, Ngân hàng Mizuho sẽ thành lập một bộ phận chuyên trách về bán dẫn tại thành phố Fukuoka vào tháng 4 tới với nhiệm vụ nghiên cứu các xu hướng mới nhất trong ngành công nghiệp bán dẫn.

Đây là lần đầu tiên Mizuho thành lập một bộ phận không tập trung vào bán hàng mà tập trung vào một lĩnh vực cụ thể. Ngân hàng sẽ cử nhân viên chuyên trách để tiếp xúc với các doanh nghiệp trong khu vực và đàm phán với chính quyền địa phương.

Trong khi đó, Tập đoàn Ngân hàng Sumitomo Mitsui (SMBC) đang thành lập một liên doanh tập trung vào chip với hai công ty khác thuộc tập đoàn là Viện nghiên cứu Japan Research Institute và SMFL Mirai Partners, một công ty con của Sumitomo Mitsui Finance and Leasing.

Tập ​​đoàn SMBC sẽ tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề khác nhau mà ngành công nghiệp bán dẫn đang phải đối mặt. Đơn cử, so sánh các mối quan ngại do từng doanh nghiệp nêu ra, chẳng hạn như các nhà sản xuất linh kiện và các nhà sản xuất lớn, và sau đó đưa ra các khuyến nghị chung cho toàn ngành.

Cũng trong cuộc chơi chung, đầu năm nay, Ngân hàng MUFG đã thành lập một nhóm chuyên trách về trí tuệ nhân tạo vật lý tại trụ sở chính. Nhóm này gồm năm người có kiến ​​thức chuyên sâu về robot và trí tuệ nhân tạo.

Cùng với văn phòng chuỗi giá trị bán dẫn – được thành lập vào năm 2024 để lắng nghe nhu cầu của các công ty sản xuất chip và các doanh nghiệp liên quan, nhóm trí tuệ nhân tạo vật lý sẽ nỗ lực mở rộng chuyên môn của công ty về bán dẫn AI cung cấp năng lượng cho robot, đồng thời tìm kiếm các giải pháp góp phần vào sự phát triển của ngành công nghiệp chip Nhật Bản.