Nhiều nhà đầu tư đặt cược vào tiềm năng dẫn dắt AI của Trung Quốc

Cổ phiếu của các nhà sản xuất pin, máy biến áp và những thiết bị khác của Trung Quốc – những yếu tố then chốt cho quá trình mở rộng trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu – đã tăng vọt trong năm nay.

Điều này diễn ra trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu đang gấp rút tìm kiếm giải pháp thay thế cho các lưới điện truyền thống đang bị quá tải.

LỢI NHUẬN CÁC CÔNG TY TĂNG MẠNH BẤT CHẤP THUẾ QUAN

Thông tin từ Financial Times cho biết, lợi nhuận của các công ty Trung Quốc như CATL – nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, và Sungrow – nhà cung cấp hệ thống lưu trữ năng lượng tích hợp lớn thứ hai thế giới sau Tesla, đã tăng mạnh nhờ nhu cầu trong nước và quốc tế.

Cổ phiếu CATL đã tăng 45% từ đầu năm nay, trong khi cổ phiếu Sungrow tăng tới 130%. Hai doanh nghiệp này là những công ty lớn nhất trong chỉ số CSI Năng lượng mới của Sở giao dịch chứng khoán Thâm Quyến – chỉ số đã tăng 38% trong năm 2025.

Cả hai công ty Trung Quốc trên đều không công bố doanh số bán hàng tại Mỹ, nhưng số liệu chính thức cho thấy, Trung Quốc chiếm phần lớn lượng pin và hệ thống lưu trữ năng lượng mà Mỹ nhập khẩu.

“Trung Quốc không chỉ cung cấp điện cho Trung Quốc”, bà Matty Zhao, đồng trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Trung Quốc tại BofA Global Research, nói. “Thực tế là họ đang cung cấp điện cho Mỹ, châu Âu và phần còn lại của thế giới”.

Bà Zhao cho biết thêm, bất chấp các mức thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, chính doanh số xuất khẩu đang thúc đẩy lợi nhuận, bởi cạnh tranh gay gắt trong nước khiến các công ty có thể đạt biên lợi nhuận cao hơn ở thị trường nước ngoài.

Bà ước tính, đối với các hệ thống lưu trữ năng lượng, bao gồm pin, bộ chuyển đổi dòng điện một chiều sang xoay chiều và các thiết bị khác, biên lợi nhuận từ xuất khẩu cao gấp 3 – 5 lần so với bán trong nước.

Với máy biến áp – thiết bị thiết yếu trong các trung tâm dữ liệu để đảm bảo mỗi bộ phận nhận đúng lượng điện – biên lợi nhuận gộp của doanh số nội địa chỉ khoảng 10 – 20%, trong khi bán sang Mỹ và châu Âu đạt 40 – 50%. Do đó, các doanh nghiệp lựa chọn tiếp tục xuất khẩu và chấp nhận chịu thuế.

SỰ PHỤ THUỘC CỦA MỸ VÀO ĐẦU VÀO TỪ TRUNG QUỐC

Cơ quan Năng lượng quốc tế dự báo đến năm 2030, các trung tâm dữ liệu sẽ tiêu thụ 945 terawatt-giờ điện, tương đương hơn 1/5 tổng lượng điện hiện được sản xuất hằng năm tại Mỹ.

Điều này đồng nghĩa với việc các lưới điện truyền thống đã, đang và sẽ phải chịu áp lực lớn.

Do đó, các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu đang chuyển sang sử dụng các cụm pin và “lưới điện vi mô” hoạt động độc lập với lưới điện thông thường. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết, các lưới điện vi mô đang phát triển nhanh chóng và trong tương lai sẽ chiếm “phần lớn đáng kể” trong các nguồn năng lượng phân tán của Mỹ.

Trong 9 tháng đầu năm nay, 60% lượng pin lithium-ion mà Mỹ nhập khẩu đến từ Trung Quốc, theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, tăng từ mức 43% vào năm 2020. Tổng giá trị nhập khẩu các loại pin này đạt 15 tỷ USD tính đến tháng 9/2025, cao gấp hơn ba lần so với cả năm 2020.

Điều này diễn ra bất chấp những nỗ lực của Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc dù không ít lời cảnh báo việc giảm phụ thuộc có thể khiến Washington dễ tổn thương trước các cú sốc chuỗi cung ứng.

Hội đồng Quan hệ đối ngoại, một tổ chức nghiên cứu của Mỹ, cho biết trong một báo cáo hồi tháng 10 vừa qua rằng, những mối đe dọa lớn nhất đối với Mỹ trong cuộc đua phát triển AI với Trung Quốc “bắt nguồn từ chuỗi cung ứng”.

TRUNG QUỐC SỞ HỮU GÓI LỢI THẾ KHÔNG THỂ BỊ THAY THẾ

Các nhà sản xuất Trung Quốc sở hữu lợi thế trong chuỗi cung ứng AI. Chẳng hạn, các công ty như CATL là những nhà dẫn đầu toàn cầu trong sản xuất pin lithium sắt phosphate, loại pin an toàn hơn và có tuổi thọ dài hơn so với các lựa chọn khác.

Bất chấp tất cả các mức thuế và nỗ lực tách rời, nhu cầu đối với pin lithium sắt phosphate từ Trung Quốc, đơn giản là không có nhà cung cấp nào khác ngoài Trung Quốc.

Các công ty nước này cũng có lợi thế về giá và tốc độ giao hàng. Với máy biến áp, chẳng hạn, phải chờ 2 – 3 năm nếu mua hàng từ Hàn Quốc, tờ Financial Times dẫn lời chuyên gia cho biết. Rõ ràng, nếu cần khẩn trương mở rộng lưới điện cho một trung tâm dữ liệu, một doanh nghiệp không thể chờ hai năm.

Cả CATL và Sungrow đều chứng kiến doanh thu từ thị trường nước ngoài tăng mạnh kể từ năm 2018, khi ông Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu làm tổng thống đã lần đầu áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, qua đó làm lộ rõ sự thiếu hụt các nhà cung cấp thay thế trên toàn cầu.

Thiết bị điện và pin là hai trong số ít sản phẩm thể hiện sự phụ thuộc của Mỹ trong việc phát triển AI vào các đầu vào từ Trung Quốc.

Các công ty trung tâm dữ liệu tại Mỹ sử dụng bộ thu phát quang – thiết bị chuyển đổi tín hiệu điện thành ánh sáng để truyền đi rồi chuyển ngược lại – từ các công ty Trung Quốc như Zhongji Innolight, cũng như các bảng mạch in được sản xuất tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, các xu hướng hiện tại có thể sẽ không kéo dài. Năm 2026 tới đây, chính quyền của ông Trump dự kiến tăng thuế đối với pin Trung Quốc từ 30,9% lên 48,4%, đồng thời, siết chặt điều kiện hưởng tín dụng thuế liên bang với các thiết bị có tỷ lệ linh kiện từ Trung Quốc cao.