Siêu máy tính mạnh nhất Nhật Bản bị truy cập trái phép
Hoàng Hà
18/11/2026
Hệ thống siêu máy tính Fugaku của Nhật Bản vừa ghi nhận sự cố truy cập trái phép, khiến thông tin của hơn 4.000 người dùng có nguy cơ bị xâm phạm. Sự cố cũng ảnh hưởng đến hệ thống siêu máy tính Rikyu phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI)...
Viện Nghiên cứu khoa học tự nhiên Riken của Nhật Bản ngày 16/11 thông báo phát hiện sự cố truy cập trái phép vào hệ thống siêu máy tính Fugaku, siêu máy tính mạnh nhất nước này và hiện đứng thứ 9 thế giới về năng lực tính toán. Theo kết quả điều tra ban đầu, thông tin của hơn 4.000 người dùng Fugaku có thể đã bị truy cập trái phép. Ngoài ra, dữ liệu của 375 người dùng hệ thống siêu máy tính Rikyu, phục vụ các chương trình nghiên cứu khoa học ứng dụng AI, cũng nằm trong phạm vi ảnh hưởng.
HACKER XÂM NHẬP MẠNG NỘI BỘ QUA TRANG WEB CÔNG KHAI
Những thông tin có nguy cơ bị xâm phạm bao gồm họ tên, địa chỉ thư điện tử, các tệp dữ liệu nghiên cứu và thông tin xác thực được sử dụng để kết nối với Fugaku cũng như những dịch vụ liên quan. Đây là những dữ liệu có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động nghiên cứu, đặc biệt trong bối cảnh các hệ thống siêu máy tính thường được sử dụng để xử lý những khối lượng dữ liệu lớn và thực hiện các phép tính phức tạp trong nhiều lĩnh vực khoa học.
Theo Riken, đơn vị vận hành hệ thống đã phát hiện những dấu hiệu liên lạc bất thường vào ngày 12/11. Phát hiện này lập tức kích hoạt quá trình kiểm tra an ninh nhằm xác định nguồn gốc và phạm vi của sự cố. Kết quả xác minh sau đó cho thấy hệ thống thực sự đã bị truy cập trái phép từ bên ngoài.
Để ngăn chặn nguy cơ tiếp tục bị xâm nhập, Riken đã tạm dừng hoạt động của Fugaku vào đầu ngày 14/11, đồng thời triển khai các biện pháp chặn truy cập trái phép. Cuộc điều tra cũng xác định khoảng thời gian từ ngày 10 đến 13/11 là giai đoạn các đối tượng bên ngoài thực hiện hành vi xâm nhập.
Đáng chú ý, theo kết quả điều tra của Riken, các tin tặc đã lợi dụng trang web công khai có tên “Operating Status” (Tình trạng vận hành) của Fugaku để tìm đường truy cập vào mạng nội bộ của hệ thống. Đây là trang web cung cấp thông tin về tình trạng hoạt động của siêu máy tính và có thể được truy cập từ bên ngoài.
Trang web này sau đó đã bị đưa xuống để hạn chế các rủi ro an ninh. Tuy nhiên, Riken cho biết vẫn chưa xác định được chính xác phương thức mà các tin tặc sử dụng để vượt qua các lớp bảo vệ và thâm nhập hệ thống.
Một điểm đáng lo ngại khác là quá trình kiểm tra cho thấy một số máy chủ bị ảnh hưởng đã có dấu hiệu bị can thiệp. Trong đó, các đối tượng xâm nhập đã cài đặt những chương trình không được cấp phép lên máy chủ. Điều này cho thấy sự cố không chỉ dừng lại ở việc truy cập dữ liệu mà còn có khả năng ảnh hưởng đến tính toàn vẹn và an toàn của môi trường vận hành hệ thống.
Dù vậy, đến thời điểm công bố thông tin, Riken chưa ghi nhận trường hợp cụ thể nào cho thấy dữ liệu bị truy cập trái phép đã được phát tán ra bên ngoài. Viện này cũng chưa thể kết luận đầy đủ về mức độ thiệt hại, cũng như xác định chính xác những thông tin nào đã bị các đối tượng bên ngoài thu thập.
NHẬT BẢN ĐIỀU TRA SỰ CỐ TẠI HẠ TẦNG NGHIÊN CỨU TRỌNG YẾU
Sau khi phát hiện sự cố, Riken đã báo cáo vụ việc lên Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), cơ quan chịu trách nhiệm giám sát Fugaku. Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara ngày 17/11 cho biết chính phủ đang phối hợp với các đơn vị liên quan để điều tra nguyên nhân và xác định phạm vi ảnh hưởng của vụ việc.
Ông Kihara nhấn mạnh Fugaku giữ vai trò quan trọng trong hạ tầng nghiên cứu và phát triển của Nhật Bản. Vì vậy, các đơn vị vận hành cần ưu tiên bảo đảm an ninh hệ thống, đồng thời hạn chế tối đa những tác động tiêu cực đối với hoạt động nghiên cứu khoa học.
Theo ông, việc xử lý sự cố cần được triển khai theo hướng vừa kiểm soát các nguy cơ an ninh, vừa bảo đảm hoạt động nghiên cứu không bị gián đoạn kéo dài. Đây cũng là yêu cầu đáng chú ý đối với những hệ thống tính toán quy mô lớn, vốn đang trở thành hạ tầng thiết yếu cho các chương trình nghiên cứu và phát triển công nghệ của Nhật Bản.
Fugaku được đặt tại Trung tâm Khoa học tính toán thuộc Viện Riken ở thành phố Kobe. Hệ thống này được Riken phối hợp với tập đoàn công nghệ Fujitsu phát triển từ năm 2010, với tổng chi phí đầu tư khoảng 130 tỷ yen.
Chính thức đi vào hoạt động từ tháng 3/2021, Fugaku từng giữ vị trí siêu máy tính nhanh nhất thế giới từ tháng 6/2020. Vị trí này được duy trì cho đến tháng 5/2022, khi hệ thống Frontier của Mỹ vượt qua Fugaku để trở thành siêu máy tính đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu.
Không chỉ phục vụ các nghiên cứu khoa học cơ bản, Fugaku còn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực đòi hỏi năng lực tính toán cao. Với quy mô và vai trò trong hệ thống nghiên cứu quốc gia, việc bảo đảm an toàn cho Fugaku có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động khoa học và phát triển công nghệ của Nhật Bản.
Trong khi đó, Rikyu là hệ thống siêu máy tính mới hơn, cũng được đặt tại Kobe và bắt đầu vận hành từ tháng trước. Hệ thống này được phát triển nhằm thúc đẩy việc ứng dụng AI trong nghiên cứu khoa học, trong đó có các dự án được lựa chọn thuộc những chương trình AI for Science do MEXT triển khai.
Việc cả Fugaku và Rikyu cùng nằm trong phạm vi ảnh hưởng của sự cố cho thấy những rủi ro an ninh có thể tác động đến nhiều thành phần trong hạ tầng tính toán phục vụ nghiên cứu. Trong bối cảnh Nhật Bản đang đẩy mạnh ứng dụng AI và các công nghệ tính toán tiên tiến vào hoạt động khoa học, yêu cầu bảo vệ dữ liệu, hệ thống xác thực và mạng lưới vận hành ngày càng trở nên quan trọng.
Hiện Riken vẫn đang tiếp tục điều tra để làm rõ cách thức xâm nhập, mức độ dữ liệu bị ảnh hưởng và những thay đổi trái phép trên các máy chủ.
Từ khóa:
Hệ thống siêu máy tính Fugaku của Nhật Bản vừa ghi nhận sự cố truy cập trái phép, khiến thông tin của hơn 4.000 người dùng có nguy cơ bị xâm phạm. Sự cố cũng ảnh hưởng đến hệ thống siêu máy tính Rikyu phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI)...
Việc Jensen Huang rời Nvidia có thể tạo ra khoảng trống đáng kể trong hệ sinh thái startup công nghệ...
Giá uranium đang tăng mạnh khi điện hạt nhân được nhiều quốc gia xem xét trở lại như một giải pháp bảo đảm nguồn cung điện ổn định…
Doanh thu tăng khoảng 50% trong quý 3, nhưng OpenAI vẫn ghi nhận khoản lỗ hoạt động lên tới 10,9 tỷ USD...
Sự bùng nổ của ngành bán dẫn nhờ nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại những khoản thưởng kỷ lục cho người lao động tại một số tập đoàn lớn ở châu Á...
Singapore đang xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển bán dẫn nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong trường đại học và sản xuất công nghiệp...
Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo thêm động lực thúc đẩy hội nhập kinh tế giữa Đông Nam Á, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, thông qua mở rộng thương mại, đầu tư và kết nối chuỗi cung ứng.
Các nhà phát triển game Mỹ đang mất lợi thế trước những đối thủ Trung Quốc có khả năng phát triển sản phẩm nhanh hơn, chi phí thấp hơn và khai thác doanh thu từ người chơi hiệu quả hơn...
Thái Lan sẽ áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt hơn đối với những trung tâm dữ liệu quy mô lớn, trong bối cảnh nhu cầu hạ tầng số tăng nhanh, kéo theo áp lực ngày càng lớn lên nguồn cung điện, nước và tài nguyên của quốc gia...
Australia dự kiến thành lập cơ quan quản lý chuyên trách về an toàn trí tuệ nhân tạo (AI), có quyền áp dụng các khoản phạt đáng kể đối với doanh nghiệp vi phạm…