Singapore đang đặt cược lớn hơn vào ngành chip

Singapore đang tìm cách mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, trong bối cảnh nền kinh tế nước này được hưởng lợi rõ rệt từ sự bùng nổ của AI và nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ cao.

Phát biểu tại lễ khánh thành nhà máy trị giá 7,8 tỷ USD của VisionPower Semiconductor Manufacturing Company (VSMC) mới đây, Chủ tịch VSMC Leuh Fang cho biết công ty thậm chí đang cân nhắc xây dựng nhà máy thứ hai tại Singapore để đáp ứng nhu cầu đang ở mức cao.

VSMC là liên doanh giữa Vanguard International Semiconductor của Đài Loan và nhà sản xuất chip NXP của Hà Lan.

AI THÚC ĐẨY NGÀNH CHIP VÀ SẢN XUẤT CÔNG NGHỆ CAO

Singapore vốn được biết đến là trung tâm thương mại và tài chính, nhưng trong nhiều thập kỷ qua đã xây dựng được vị trí đáng kể trong ngành công nghiệp bán dẫn. Theo Cơ quan Phát triển Kinh tế Singapore (EDB), nước này hiện sản xuất khoảng 1/10 lượng chất bán dẫn của thế giới, dù tỷ trọng trong nhóm chip tiên tiến nhất còn hạn chế.

Singapore cũng sản xuất khoảng 1/5 số máy móc được sử dụng để chế tạo chip. Ngành bán dẫn hiện đóng góp gần 7% GDP của nước này.

Theo Financial Times, sự bùng nổ của AI đang tạo thêm động lực cho lĩnh vực này. Không chỉ các nhà sản xuất chip, nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao khác tại Singapore như thiết bị y tế, linh kiện hàng không vũ trụ và hóa chất chuyên dụng cũng đang tăng trưởng.

“Singapore đã làm rất tốt trong việc trở thành một cứ điểm sản xuất cho lĩnh vực tăng trưởng mới nổi này. AI đang bùng nổ và Singapore có lợi thế”, ông Tan Yew Kong, Tổng giám đốc phụ trách sản xuất khu vực châu Á - Thái Bình Dương của GlobalFoundries, nhận định.

Theo Moody’s, Singapore ghi nhận kết quả thương mại nửa đầu năm mạnh nhất kể từ năm 2010. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong hai tháng sau đó.

Riêng xuất khẩu điện tử trong tháng 8 tăng 132% so với cùng kỳ năm trước. Các lô hàng máy tính, trong đó bao gồm các hệ thống máy chủ sử dụng tại trung tâm dữ liệu, tăng 238%.

Trong giai đoạn 2022-2025, Singapore thu hút hơn 23,5 tỷ USD vốn đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn. Micron, Infineon, Siltronic và UMC là những doanh nghiệp đã xây dựng các cơ sở sản xuất chip tại nước này. Tháng 6 vừa qua, Applied Materials cũng khai trương một cơ sở trị giá 500 triệu USD.

Sự hiện diện ngày càng lớn của các doanh nghiệp bán dẫn đang khiến Singapore trở thành một mắt xích đáng chú ý trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

TỪ TRUNG TÂM SẢN XUẤT ĐẾN MẮT XÍCH TRONG CHUỖI CUNG ỨNG

GlobalFoundries hiện sản xuất khoảng 1,25 triệu tấm wafer silicon mỗi năm tại Singapore, với khoảng 4.300 nhân viên. Nhà máy chủ yếu sản xuất chip cho các sản phẩm điện tử đại chúng và trung tâm dữ liệu. Khoảng 40% số chip được sản xuất tại Singapore được sử dụng trong lĩnh vực ô tô.

Theo ông Tan, vai trò của Singapore trong ngành bán dẫn trở nên nổi bật hơn sau đại dịch Covid-19, khi các nhà sản xuất chip có nhà máy tại Mỹ và châu Âu tìm kiếm thêm địa điểm sản xuất nhằm tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

“Singapore là một địa điểm phù hợp với bất kỳ doanh nghiệp nào đang cân nhắc đầu tư tại châu Á”, ông nói.

Tham vọng xây dựng ngành bán dẫn của Singapore không phải câu chuyện mới. Từ những năm 1960, nước này đã chủ động thu hút các tập đoàn công nghệ cao toàn cầu. National Semiconductor của Mỹ là một trong những doanh nghiệp bán dẫn đầu tiên đặt cơ sở tại Singapore.

Năm 1987, Singapore cũng tìm cách xây dựng một doanh nghiệp bán dẫn quốc gia mang tên Chartered Semiconductor Manufacturing, với tham vọng cạnh tranh với TSMC của Đài Loan. Tuy nhiên, doanh nghiệp này gặp khó khăn và cuối cùng được bán cho GlobalFoundries vào năm 2009.

Theo Daniel Chow, chuyên gia cấp cao tại hãng tư vấn Arthur D Little, một trong những nguyên nhân là Chartered tập trung vào những công nghệ khó sản xuất và khó mở rộng quy mô hơn so với các đối thủ tại Đài Loan.

Hiện Singapore không theo đuổi mô hình xây dựng một nhà sản xuất chip quốc gia mà tập trung thu hút các tập đoàn toàn cầu, hình thành hệ sinh thái sản xuất và cung ứng công nghệ cao.

Việc các doanh nghiệp tìm kiếm thêm địa điểm sản xuất sau đại dịch đã tạo thêm cơ hội cho chiến lược này. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của ngành bán dẫn, Singapore cũng phải đối mặt với những rủi ro mới.

CHI PHÍ, NHÂN LỰC VÀ SỨC ÉP ĐỊA CHÍNH TRỊ

Theo ông Tan, ngành chip đang “trở thành một vấn đề an ninh”. Sự phụ thuộc ngày càng lớn của nền kinh tế toàn cầu vào bán dẫn khiến hoạt động sản xuất và thương mại chip chịu tác động ngày càng rõ của các chính sách địa chính trị.

Angela Tritto, chuyên gia nghiên cứu quan hệ thương mại Trung Quốc - Đông Nam Á và là nghiên cứu viên danh dự tại University College London, cho rằng Singapore ngày càng đứng giữa sức ép từ hai nền kinh tế lớn.

Bên cạnh địa chính trị, bài toán dài hạn của Singapore còn nằm ở chi phí và nguồn nhân lực.

Với dân số khoảng 6 triệu người, Singapore phụ thuộc đáng kể vào lao động nước ngoài. Chi phí đất đai và nhân công cao cũng khiến nước này phải cạnh tranh với các trung tâm sản xuất mới nổi trong khu vực, trong đó có Malaysia và Việt Nam.

Bà Tritto cho rằng mức lương cao giúp Singapore có khả năng thu hút một phần nhân tài tốt nhất từ các nước xung quanh, nhưng đồng thời khiến nước này khó duy trì chi phí thấp như những quốc gia đang theo đuổi tham vọng phát triển sản xuất công nghệ cao.

Một đối thủ ở ngay sát Singapore là bang Johor của Malaysia, nơi có lợi thế về giá đất và chi phí lao động thấp hơn. Singapore đặc biệt lo ngại các nhà sản xuất có thể ưu tiên Johor, nhất là sau khi hai bên cùng triển khai một đặc khu kinh tế từ năm ngoái.

Giới hạn về đất đai cũng là vấn đề Singapore phải giải quyết nếu muốn tiếp tục mở rộng ngành sản xuất.

Tháng trước, Thủ tướng Lawrence Wong công bố kế hoạch sáp nhập một số đảo nhỏ bằng đất lấn biển để tạo thêm không gian phát triển. Theo ông, dự án có thể “giúp định hình Singapore trong 50 năm tới”, trong đó có việc tạo dư địa cho các ngành công nghiệp thế hệ mới như sản xuất tiên tiến.

Singapore có diện tích chỉ khoảng một nửa vùng Greater London và từ lâu phải đối mặt với hạn chế về quỹ đất. Trước đây, nước này từng mở rộng đảo Jurong để hình thành trung tâm hóa dầu quy mô lớn.

“Điều đó sẽ đòi hỏi nguồn lực, quy hoạch và đầu tư qua nhiều nhiệm kỳ chính phủ. Đó chính là ý nghĩa của quy hoạch dài hạn”, ông Wong nói.