Singapore triển khai máy tính lượng tử thương mại đầu tiên

Vào tuần này, Horizon Quantum, startup phần mềm đặt trụ sở tại Singapore, cho biết đã trở thành công ty tư nhân đầu tiên vận hành máy tính lượng tử phục vụ mục đích thương mại ở quốc đảo này, đánh dấu cột mốc quan trọng trước kế hoạch niêm yết trên sàn chứng khoán Hoa Kỳ, theo CNBC.

Horizon Quantum, thành lập vào năm 2018 bởi nhà nghiên cứu lượng tử Joe Fitzsimons, cho biết cỗ máy có giá khoảng 2,3 triệu USD khi lắp ráp và hiện đã hoạt động hoàn chỉnh. Cỗ máy tích hợp linh kiện từ nhiều nhà cung cấp máy tính lượng tử, bao gồm Maybell Quantum, Quantum Machines hay Rigetti Computing.

Chiếc máy tính mới cũng giúp hãng trở thành công ty phần mềm lượng tử thuần túy đầu tiên sở hữu máy tính lượng tử của riêng mình.

“Chúng tôi tập trung vào mục tiêu giúp lập trình viên bắt đầu khai thác máy tính lượng tử để xử lý công việc thực tế”, CEO Fitzsimons chia sẻ với CNBC. “Làm thế nào để chúng ta tận dụng tối đa hệ thống này? Làm thế nào để lập trình chúng?”.

Horizon Quantum cũng xây dựng công cụ phần mềm và hạ tầng cần thiết để vận hành các ứng dụng cho hệ thống máy tính lượng tử.

“Dù chúng tôi rất tập trung vào mảng phần mềm, nhưng việc hiểu hệ thống hoạt động từ tầng vật lý trở lên là cực kỳ quan trọng... đó là lý do chúng tôi có một bệ thử nghiệm”, ông Fitzsimons nói thêm.

CUỘC ĐUA LƯỢNG TỬ

Horizon Quantum hy vọng sử dụng phần cứng mới để đẩy nhanh quá trình phát triển các ứng dụng lượng tử thực tế trong nhiều ngành, từ dược phẩm đến tài chính.

Hiểu đơn giản, hệ thống lượng tử hướng tới việc giải quyết những vấn đề phức tạp đối với máy tính truyền thống bằng cách tận dụng nguyên lý cơ học lượng tử.

Ví dụ, việc thiết kế thuốc mới, vốn đòi hỏi mô phỏng tương tác phân tử, hoặc chạy hàng triệu kịch bản đánh giá rủi ro danh mục đầu tư, có thể làm chậm và tốn nhiều tài nguyên tính toán với máy truyền thống. Máy tính lượng tử được kỳ vọng sẽ mang lại mô hình nhanh hơn cũng như chính xác hơn để giải quyết những vấn đề này.

Một lãnh đạo cấp cao của Google phụ trách về máy tính lượng tử nói với CNBC vào tháng 3/2025 rằng ông tin công nghệ này chỉ còn cách khoảng năm năm nữa là có thể vận hành ứng dụng thực tế.

Tuy vậy, đa số hệ thống lượng tử hiện nay vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu và đối mặt với nhiều thách thức về kỹ thuật và lập trình.

Dù vậy, đầu tư vào lĩnh vực này đang tăng lên khi nhiều công ty công nghệ lớn báo cáo bước tiến đột phá. Alphabet, Microsoft, Amazon và IBM cùng chính phủ Hoa Kỳ đang rót hàng triệu USD vào máy tính lượng tử.

Sự chú ý của giới đầu tư cũng tăng lên từ mùa hè sau khi CEO Nvidia Jensen Huang đưa ra nhận định lạc quan, nhấn mạnh máy tính lượng tử đang tiến gần tới “điểm bùng phát” và ứng dụng thực tế có thể xuất hiện sớm hơn dự đoán.

NIÊM YẾT TRÊN NASDAQ

Thông báo của Horizon Quantum được đưa ra trước thềm sáp nhập với dMY Squared Technology Group Inc., công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC). Thỏa thuận, được thống nhất vào tháng 9/2025, nhằm đưa Horizon lên sàn Nasdaq với mã giao dịch “HQ”.

Thương vụ giúp công ty phần mềm được định giá ở mức khoảng 503 triệu USD và dự kiến hoàn tất giao dịch trong quý đầu năm 2026.

Việc ra mắt máy tính lượng tử cũng góp phần củng cố tham vọng của Singapore trở thành trung tâm máy tính lượng tử tại khu vực. Quốc đảo đã đầu tư mạnh vào công nghệ trong nhiều năm, bắt đầu từ việc thành lập trung tâm nghiên cứu lượng tử đầu tiên vào năm 2007.

Trước khi hệ thống của Horizon Quantum đưa vào hoạt động, Singapore được cho là chỉ có một máy tính lượng tử, chủ yếu dùng cho mục đích nghiên cứu.

Chiến lược Lượng tử Quốc gia của Singapore, công bố vào tháng 5/2024, cam kết đầu tư 300 triệu SGD (hơn 230 triệu USD) trong vòng năm năm nhằm mở rộng lĩnh vực, với một phần lớn ngân sách dành cho việc phát triển bộ xử lý máy tính lượng tử nội địa.