Thị trường robotaxi toàn cầu có thể đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2040

Theo nghiên cứu của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, thị trường dịch vụ taxi tự lái (robotaxi) trên toàn cầu được dự báo sẽ đạt quy mô khoảng 1.000 tỷ USD vào năm 2040, khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), chi phí sản xuất giảm mạnh và các quy định pháp lý ngày càng hoàn thiện tạo nền tảng cho quá trình thương mại hóa quy mô lớn.

Đáng chú ý, Trung Quốc đang nổi lên như một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của ngành robotaxi. Ngân hàng này cho rằng tốc độ giảm chi phí sản xuất tại Trung Quốc là một "yếu tố thúc đẩy lớn nhưng vẫn đang bị thị trường đánh giá thấp".

Các doanh nghiệp Trung Quốc như Baidu, Xpeng và WeRide được dự báo sẽ trở thành những nhà dẫn đầu tại thị trường khu vực, trong khi ở quy mô toàn cầu, Tesla và Waymo vẫn là hai cái tên có vị thế nổi bật nhất.

ROBOTAXI BƯỚC VÀO GIAI ĐOẠN TĂNG TỐC NHỜ AI, CHI PHÍ GIẢM VÀ KHUNG PHÁP LÝ HOÀN THIỆN

Theo trang South China Morning Post, một trong những yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh cho Trung Quốc là chuỗi cung ứng ngày càng tối ưu, giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất các phương tiện tự lái. Morgan Stanley dự báo đến năm 2027, tổng chi phí linh kiện trên mỗi chiếc robotaxi sản xuất tại Trung Quốc sẽ giảm xuống còn khoảng 35.000-40.000 USD, thấp hơn đáng kể so với hiện nay.

Việc chi phí phần cứng giảm sẽ góp phần hạ thấp rào cản gia nhập thị trường, tạo điều kiện để robotaxi được triển khai với quy mô lớn hơn tại nhiều thành phố.

Song song với đó, những bước tiến nhanh của AI cũng giúp nâng cao năng lực nhận diện môi trường, xử lý tình huống giao thông và vận hành phương tiện tự động với độ chính xác ngày càng cao. Morgan Stanley nhận định đây là yếu tố cốt lõi giúp robotaxi tiến gần hơn tới giai đoạn thương mại hóa.

Ngoài yếu tố công nghệ, môi trường pháp lý tại nhiều quốc gia cũng đang trở nên thuận lợi hơn. Việc các quy định dành cho xe tự hành dần được hoàn thiện được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp đẩy nhanh việc triển khai dịch vụ trên quy mô lớn.

Morgan Stanley dự báo rằng nhờ chi phí phần cứng tiếp tục giảm, AI ngày càng hoàn thiện và khung pháp lý rõ ràng hơn, các dịch vụ robotaxi sẽ có khả năng bù đắp toàn bộ chi phí vận hành phương tiện vào năm 2028. Đây được xem là cột mốc quan trọng, mở đường cho giai đoạn thương mại hóa quy mô lớn từ khoảng năm 2030.

Bên cạnh Mỹ và Trung Quốc - hai thị trường hiện đang dẫn đầu cuộc đua xe tự lái - Morgan Stanley cũng đánh giá châu Âu cùng nhiều quốc gia châu Á khác sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn từ giữa thập niên này khi các điều kiện về công nghệ và chính sách dần hoàn thiện.

DOANH NGHIỆP TRUNG QUỐC SỞ HỮU NHIỀU LỢI THẾ

Theo Morgan Stanley, các doanh nghiệp Trung Quốc đang tham gia cuộc đua robotaxi với những lợi thế rất khác nhau nhưng có tính bổ trợ lẫn nhau.

Nhóm các công ty phát triển công nghệ lái xe tự động như WeRide và Pony.ai sở hữu kinh nghiệm vận hành thực tế phong phú nhờ đã triển khai dịch vụ thử nghiệm tại nhiều đô thị. Quá trình khai thác trong môi trường giao thông phức tạp giúp các doanh nghiệp này tích lũy lượng dữ liệu lớn để tiếp tục cải thiện thuật toán điều khiển tự động.

Trong khi đó, Baidu tận dụng thế mạnh của một tập đoàn công nghệ lớn với năng lực tính toán mạnh, nền tảng AI phát triển cùng hệ sinh thái người dùng đông đảo. Những lợi thế này giúp hãng có điều kiện thúc đẩy việc phổ cập dịch vụ robotaxi nhanh hơn khi bước vào giai đoạn thương mại hóa.

Ở một hướng khác, nhà sản xuất xe điện thông minh Xpeng được đánh giá có lợi thế về công nghệ hỗ trợ lái và các hệ thống tự hành tích hợp ngay trên phương tiện. Điều này giúp doanh nghiệp có nền tảng thuận lợi để mở rộng sang lĩnh vực robotaxi.

Trong khi đó, nền tảng gọi xe DiDi Global lại sở hữu ưu thế về mạng lưới hành khách và kinh nghiệm vận hành dịch vụ di chuyển quy mô lớn. Đây được xem là nền tảng quan trọng nếu robotaxi chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang phục vụ đại trà.

Ở phía bên kia Thái Bình Dương, Morgan Stanley tiếp tục đánh giá Waymo và Tesla là hai doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt thị trường toàn cầu. Waymo sở hữu nhiều năm kinh nghiệm triển khai xe tự lái trên đường phố thực tế, trong khi Tesla có lợi thế từ quy mô đội xe rất lớn cùng khả năng thu thập dữ liệu lái xe từ hàng triệu phương tiện đang lưu thông.

Morgan Stanley cho rằng sự phát triển của ngành robotaxi sẽ không chỉ dừng lại ở việc mở rộng số lượng xe mà còn kéo theo sự thay đổi về mô hình vận hành.

Theo đó, ngành này được dự báo sẽ chuyển dịch từ mô hình đội xe tập trung do một số ít doanh nghiệp quản lý sang mạng lưới di chuyển phân tán, trong đó nhiều nhà cung cấp dịch vụ và nhiều loại phương tiện khác nhau cùng tham gia vận hành trên một hệ sinh thái rộng lớn.

Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tạo ra thị trường linh hoạt hơn, đồng thời thúc đẩy tốc độ mở rộng của robotaxi trên phạm vi toàn cầu.

Morgan Stanley dự báo đến năm 2035, số lượng robotaxi hoạt động trên toàn thế giới có thể đạt khoảng 2,5 triệu xe. Quy mô này đủ khả năng phục vụ lượng hành khách mỗi ngày tương đương dân số của những quốc gia như Hàn Quốc, Pháp hoặc Đức.