Trao quyền cho thanh niên Đồng bằng sông Cửu Long bằng AI và đổi mới sáng tạo

Ngày 22/5, tại Đại học Cần Thơ, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) – United Way Việt Nam phối hợp cùng Viện Mekong tổ chức Lễ khởi động chương trình INSPIRE Mekong 2026, mở đầu cho hành trình thúc đẩy năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng nghề nghiệp cho thanh niên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Chương trình có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội cùng đông đảo sinh viên trong khu vực. INSPIRE Mekong 2026 được triển khai với sự tài trợ của Community Chest of Korea và MiTek Việt Nam, hướng tới mục tiêu hỗ trợ thanh niên ứng dụng AI, STEM và công nghệ để giải quyết các thách thức phát triển bền vững của địa phương.

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG CẦN NHỮNG LỜI GIẢI MỚI TỪ CÔNG NGHỆ VÀ NGƯỜI TRẺ

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, suy giảm tài nguyên và yêu cầu chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh ngày càng rõ nét, Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước áp lực phải tìm kiếm những giải pháp phát triển bền vững hơn. Từ sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường đến ổn định sinh kế cộng đồng, nhiều bài toán của vùng đang đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực trẻ.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Đặng Kiều Nhân, nguyên Viện trưởng Viện Mekong, cho rằng thanh niên cần được xem là lực lượng trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của vùng. Theo ông, INSPIRE Mekong 2026 không chỉ mang ý nghĩa đào tạo kỹ năng mà còn mở ra cơ hội để sinh viên được tiếp cận thực tiễn, kết nối chuyên gia và tham gia giải quyết các vấn đề cụ thể của địa phương.

“Chúng tôi kỳ vọng chương trình sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối giữa các bên liên quan và góp phần xây dựng Đồng bằng sông Cửu Long phát triển bền vững hơn trong tương lai”, TS. Nhân chia sẻ.

Đồng quan điểm, ông Trần Việt Tuấn, Phó Bí thư Thành Đoàn Cần Thơ, nhận định Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang chịu tác động mạnh từ biến đổi khí hậu và những thay đổi trong mô hình sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh đó, sinh viên và thanh niên được kỳ vọng trở thành lực lượng tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo để giải quyết các vấn đề của địa phương.

Theo ông Tuấn, việc đồng hành cùng thanh niên trong đổi mới sáng tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Thành đoàn và Hội Sinh viên Việt Nam thành phố Cần Thơ thời gian qua. Ông cũng đánh giá cao vai trò của MSD trong việc xây dựng các chương trình trao quyền và kết nối hệ sinh thái cho giới trẻ khu vực.

HÀNH TRÌNH ĐÀO TẠO – CỐ VẤN – ĐỒNG SÁNG TẠO THAY VÌ MỘT CUỘC THI NGẮN HẠN

Khác với nhiều cuộc thi ý tưởng hoặc khóa đào tạo ngắn hạn, INSPIRE Mekong 2026 được thiết kế như một hành trình dài hạn, kết hợp đào tạo kỹ năng, cố vấn chuyên sâu, phát triển sản phẩm mẫu và kết nối doanh nghiệp.

Theo bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) – United Way Việt Nam, chương trình hướng tới mục tiêu trao quyền để thanh niên nhận diện các vấn đề của chính địa phương mình, từ đó ứng dụng công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo để xây dựng giải pháp có khả năng triển khai thực tế.

“Chúng tôi tin rằng khi người trẻ được trang bị năng lực cần thiết, được kết nối với đúng hệ sinh thái và được tin tưởng để hành động, các bạn có thể trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo những mô hình phát triển bền vững, thích ứng và bao trùm cho vùng Mekong”, bà Vân Anh nhấn mạnh.

“Chúng tôi tin rằng khi người trẻ được trang bị năng lực cần thiết, được kết nối với đúng hệ sinh thái và được tin tưởng để hành động, các bạn có thể trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo những mô hình phát triển bền vững, thích ứng và bao trùm cho vùng Mekong”, bà Vân Anh nhấn mạnh.

INSPIRE Mekong 2026 đã tuyển chọn hơn 200 sinh viên từ 18–25 tuổi đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Chương trình ưu tiên các bạn trẻ quan tâm tới AI, STEM, môi trường, nông nghiệp và biến đổi khí hậu; đồng thời khuyến khích sự tham gia của nữ sinh viên và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Trước lễ khởi động, các học viên đã tham gia hai khóa tập huấn nền tảng về AI, Robotics, phát triển mô hình kinh doanh gắn với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và khung Môi trường – Xã hội – Quản trị (ESG). Đây được xem là bước chuẩn bị nhằm giúp các đội hình thành tư duy công nghệ và năng lực xây dựng giải pháp có tính ứng dụng cao.

Các ý tưởng được phát triển trong chương trình tập trung vào những vấn đề thực tiễn của Đồng bằng sông Cửu Long như giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học, thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ, dự báo năng suất cây trồng, phát hiện sớm dịch bệnh và phát triển các công cụ hỗ trợ nông nghiệp thông minh.

Tại sự kiện, Ban tổ chức cũng công bố 15 đội xuất sắc bước tiếp vào giai đoạn cố vấn và đồng sáng tạo. Các đội sẽ được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp và cố vấn kỹ thuật để hoàn thiện giải pháp, xây dựng sản phẩm mẫu (prototype) và đánh giá tiềm năng tác động xã hội, môi trường trước khi bước vào các hoạt động Hackathon và Demo Day.

KỲ VỌNG HÌNH THÀNH HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO BỀN VỮNG CHO MEKONG

Một trong những điểm nhấn của INSPIRE Mekong 2026 là định hướng xây dựng mạng lưới kết nối đa bên giữa thanh niên, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức phát triển.

Ông Sangik Lee, Quyền Tổng Thư ký Community Chest of Korea, cho rằng Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, do đó việc trang bị cho thanh niên kiến thức về AI, công nghệ và đổi mới sáng tạo là rất cần thiết.

Ông kỳ vọng chương trình không chỉ giúp người trẻ phát triển kỹ năng mà còn tạo động lực để họ đóng góp trực tiếp cho cộng đồng thông qua các giải pháp nông nghiệp và môi trường bền vững.

Bên cạnh nghi thức công bố khởi động chương trình, tọa đàm “Khơi nguồn sáng tạo Mekong” cũng mang đến nhiều góc nhìn về vai trò của công nghệ và hợp tác đa bên trong phát triển bền vững khu vực. Đại diện doanh nghiệp, giảng viên, chuyên gia và thanh niên cùng thảo luận về cách xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng hỗ trợ người trẻ từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Theo Ban tổ chức, INSPIRE Mekong 2026 không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ các dự án cá nhân mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là hình thành một thế hệ thanh niên Mekong chủ động, sáng tạo và có năng lực thích ứng trước những thay đổi của tương lai.