Tương lai giáo dục Việt Nam trước bài toán nhân lực cho kỷ nguyên AI

Chia sẻ tại diễn đàn Giáo dục Việt Nam 2026 (Vietnam Education Forum – VEF 2026) chủ đề “Chất lượng và Tương lai của Giáo dục” (Quality & the Future of Education) ngày 6/10, Ngài Iain Frew, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, cho biết trên thế giới, giáo dục đang chịu tác động ngày càng rõ nét từ tốc độ phát triển công nghệ, sự thay đổi của thị trường lao động và những yêu cầu mới về kiến thức, kỹ năng.

Tuy nhiên, giáo dục chất lượng vẫn giữ vai trò nền tảng đối với tăng trưởng kinh tế, dịch chuyển xã hội và phát triển bền vững.

AI VÀ CÔNG NGHỆ ĐỊNH HÌNH TƯƠNG LAI GIÁO DỤC VIỆT NAM

Vì thế, theo Đại sứ, tương lai của giáo dục không chỉ nằm ở việc tiếp nhận và ứng dụng các công nghệ mới, mà còn ở khả năng trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng, các giá trị và năng lực thích ứng cần thiết để đáp ứng một thế giới thay đổi nhanh chóng. Đây cũng là một trong những ưu tiên chung trong hợp tác giáo dục giữa Vương quốc Anh và Việt Nam.

“Khi Việt Nam tiến tới trở thành một nền kinh tế thu nhập cao, dẫn dắt bởi đổi mới sáng tạo, giáo dục sẽ đóng vai trò then chốt trong việc phát triển nhân tài cho các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, sản xuất tiên tiến, công nghệ số, năng lượng xanh, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tài chính”, Đại sứ Iain Frew nhấn mạnh. Vương quốc Anh sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình này, thông qua các cơ sở giáo dục đẳng cấp thế giới, chuyên môn về bảo đảm chất lượng, sự xuất sắc trong nghiên cứu và hợp tác quốc tế.

"Giáo dục gắn liền với trọng tâm hợp tác giữa hai nước. Bằng việc mở rộng giảng dạy tiếng Anh, thúc đẩy liên kết đại học và các chương trình xuyên quốc gia, hai bên đã tăng cường đào tạo nghề, phát triển kỹ năng cùng nhiều dự án nghiên cứu, đổi mới sáng tạo”, Đại sứ nói và cho biết cam kết hợp tác này cũng được minh chứng rõ nét nhân chuyến thăm Hà Nội của Bà Smith xứ Malvern, Quốc vụ khanh phụ trách Kỹ năng, và Giáo sư Steve Smith, Đại sứ Giáo dục Quốc tế Vương quốc Anh, khi tham dự Hội nghị Quốc tế và Triển lãm Giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức vào ngày 8-9/10/2026. Sự kiện khẳng định quyết tâm thắt chặt tình đoàn kết song phương, qua đó củng cố mối liên kết giữa chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo.

CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC PHẢI GẮN VỚI NHU CẦU DOANH NGHIỆP

Theo ông Denzel Eades, Chủ tịch BritCham Việt Nam, giáo dục đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ giữa Vương quốc Anh và Việt Nam. Mỗi năm có hàng nghìn sinh viên Việt Nam theo đuổi các bằng cấp của Anh. Trong khi đó, quan hệ đối tác giữa các trường đại học, trường phổ thông, tổ chức nghề nghiệp và doanh nghiệp tiếp tục được mở rộng.

“Giáo dục luôn là nền tảng của phát triển kinh tế. Khi Việt Nam tiếp tục hành trình trở thành một nền kinh tế dựa trên tri thức và dẫn dắt bởi đổi mới sáng tạo, tầm quan trọng của giáo dục chất lượng cao, hợp tác quốc tế và sự sẵn sàng của lực lượng lao động trở nên đặc biệt quan trọng”, ông Denzel Eades nói và nhấn mạnh ba chủ đề trọng tâm của Diễn đàn.

Thứ nhất là chất lượng. Khi nền kinh tế Việt Nam phát triển và đa dạng hóa, chất lượng giáo dục ngày càng trở thành yếu tố tạo sự khác biệt. Mở rộng khả năng tiếp cận vẫn quan trọng, nhưng bảo đảm rằng sinh viên tốt nghiệp có kỹ năng, kiến thức và khả năng thích ứng mà nhà tuyển dụng yêu cầu cũng quan trọng không kém.

Thứ hai là quốc tế hóa. Vương quốc Anh và Việt Nam đã xây dựng một quan hệ đối tác giáo dục bền chặt qua nhiều năm. Thông qua hợp tác giữa các chính phủ, các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp, chúng ta có thể tiếp tục củng cố kết quả giáo dục và chia sẻ các thực hành tốt nhất toàn cầu.

Và thứ ba là khả năng có việc làm. Giáo dục mạnh mẽ nhất khi nó chuẩn bị cho mỗi cá nhân không chỉ để vượt qua các kỳ thi, mà còn cho sự nghiệp và việc học tập suốt đời. “Khi công nghệ làm thay đổi các ngành nghề và các kỹ năng mà nhà tuyển dụng yêu cầu liên tục thay đổi, đối thoại giữa các nhà giáo dục và doanh nghiệp chưa bao giờ quan trọng đến thế”, ông nói.

HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ GIÁO DỤC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

PGS.TS Nguyễn Thu Thủy, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, được dẫn dắt bởi những chuyển đổi lớn về kinh tế số, đổi mới sáng tạo, ứng dụng AI và chuyển đổi xanh.

Trong quá trình này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá cao sự hỗ trợ và hợp tác của BritCham, Đại sứ quán Anh, các trường đại học Anh và các tập đoàn giáo dục trong việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ và AI một cách có trách nhiệm, đặc biệt trong giảng dạy và học tập.

Khi công nghệ làm thay đổi các ngành nghề và các kỹ năng mà nhà tuyển dụng yêu cầu liên tục thay đổi, đối thoại giữa các nhà giáo dục và doanh nghiệp chưa bao giờ quan trọng đến thế

Ông Denzel Eades Chủ tịch BritCham Việt Nam

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, một trong những yêu cầu quan trọng là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực tăng trưởng ưu tiên như bán dẫn, tài chính, chăm sóc sức khỏe, công nghệ, quản lý và đầu tư.

Bên cạnh đào tạo nhân lực, Việt Nam cũng cần thúc đẩy việc thiết lập các tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng cao và gắn kết phát triển kỹ năng với ngành công nghiệp.

"Với cơ cấu dân số vàng, tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ cùng truyền thống văn hóa coi trọng đầu tư cho giáo dục, Việt Nam là thị trường giáo dục đặc biệt hấp dẫn đối với các đối tác quốc tế nói chung và Vương quốc Anh nói riêng", bà Nguyễn Thu Thủy nói.

Diễn đàn Giáo dục Việt Nam 2026 (Vietnam Education Forum – VEF 2026) do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham Việt Nam) tổ chức, với chủ đề “Chất lượng và Tương lai của Giáo dục” (Quality & the Future of Education). Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động của Phái đoàn Giáo dục Vương quốc Anh trong chuyến công tác tại Hà Nội. Nằm trong khuôn khổ chương trình làm việc song phương, Đại sứ quán Anh, Tổng Lãnh sự quán Anh và BritCham Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia Hội nghị Quốc tế về Hợp tác Giáo dục trong Kỷ nguyên số và Triển lãm Giáo dục & Công nghệ Giáo dục (IECEE 2026).