Tỷ phú Elon Musk củng cố thêm quyền lực khi xAI mua lại X

Việc công ty trí tuệ nhân tạo (AI) xAI mua lại nền tảng truyền thông xã hội X (trước đây là Twitter) là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự hợp nhất giữa AI và truyền thông xã hội, Euronews Next đưa tin.

Mặc dù động thái được nhận định chủ yếu do vấn đề tài chính - nhằm tăng doanh thu của X bằng cách thêm nền tảng vào bong bóng AI - nhưng cũng có khả năng hợp nhất hai công ty để dữ liệu người dùng trên X có thể sử dụng để đào tạo mô hình AI. 

“Hôm nay, chúng tôi chính thức thực hiện bước đi kết hợp dữ liệu, mô hình, tính toán, phân phối và nhân tài”, tỷ phú Musk cho biết khi thông tin mua lại được công bố. 

Giới chuyên gia khẳng định động thái không chỉ củng cố quyền lực cho vị CEO mà còn gây lo ngại về cách dữ liệu được sử dụng, đặc biệt là nếu dữ liệu được dùng để kiếm tiền cho công ty thông qua quảng cáo. 

VẤN ĐỀ DỮ LIỆU NGƯỜI DÙNG 

Ông Jan Penfrat, cố vấn chính sách cấp cao tại nhóm vận động European Digital Rights (EDRi) có trụ sở tại Brussels (Bỉ), chia sẻ: "Dữ liệu nằm trong tay công ty, và chúng ta không bao giờ biết công ty sẽ chọn mô hình kinh doanh tiếp theo như thế nào". 

“Rõ ràng việc bán thông tin cho nhà quảng cáo luôn là một phần trong mô hình kinh doanh của Twitter (sau này trở thành X). Vì vậy, tôi nghĩ quyết định mua lại hoàn toàn nằm trong dự tính”, vị cố vấn nói thêm. 

Tuy nhiên, X không phải nền tảng truyền thông xã hội duy nhất lên kế hoạch sử dụng dữ liệu để đào tạo mô hình AI. 

Meta hiện đang thực hiện chiến lược này bằng cách sử dụng dữ liệu người dùng Facebook và Instagram để đào tạo mô hình AI Llama, thậm chí còn sử dụng ảnh chụp bằng kính thông minh Meta Ray-Ban. 

Ông Petros Iosifidis, Giáo sư về Chính sách và phương tiện truyền thông tại Đại học City (London, Vương Quốc Anh), nhận xét: “CEO Elon Musk muốn củng cố sức mạnh trong lĩnh vực này, hướng tới sự cạnh tranh gay gắt hơn trên thị trường AI… Vì vậy, ông ấy rất muốn trở thành người dẫn đầu”.

“Chúng ta cũng nên nhớ rằng ông Elon Musk hiện rất thân thiết với chính quyền mới, chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Kết hợp sức mạnh công nghệ và sức mạnh chính trị, tôi nghĩ ông ấy sẽ nhận được thành quả tuyệt vời”, ông Iosifidis tuyên bố với Euronews Next. 

TIN GIẢ VÀ THÔNG TIN SAI LỆCH

Nhưng những gì được coi là “tuyệt vời” đối với CEO Musk chưa chắc đã tạo nên hệ thống AI chính xác và khách quan.

Mặc dù nhà lãnh đạo xAI cho biết mô hình Grok sẽ được thiết kế để trở thành "AI tìm kiếm sự thật tối đa", nhưng dữ liệu người dùng X không phải nền tảng dữ liệu đào tạo tốt nhất.

Kể từ khi chủ sở hữu mới tiếp quản, Twitter không chỉ đổi tên mà còn tiến hành sa thải nhóm kiểm duyệt nội dung bên ngoài, dẫn đến tình trạng thông tin sai lệch và ngôn từ kích động thù địch gia tăng đáng kể trên nền tảng. 

Nghiên cứu được công bố vào tháng 2/2025, phân tích hàng nghìn bài đăng bằng tiếng Anh kể từ khi tỷ phú Musk tiếp quản X, phát hiện rằng có sự gia tăng lên tới 50% về ngôn từ kích động thù địch trong tám tháng đầu tiên ông sở hữu công ty và không có thay đổi nào về số lượng tài khoản bot giả mạo, điều mà CEO Elon Musk đã cam kết sẽ loại bỏ. 

Lời nói thù địch và thông tin sai lệch có thể ảnh hưởng lớn tới quá trình đào tạo mô hình AI. 

Ông Penfrat cho biết: “Việc xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như một chức năng trong phương tiện truyền thông xã hội không phải là ý tưởng hay vì chúng cho phép tạo ra thông tin sai lệch giả mạo và mọi loại nội dung nhân tạo có hại, không đóng góp tích cực cho các cuộc trò chuyện trực tuyến”. 

Vị cố vấn nhấn mạnh một trong những vấn đề của LLM là lấy nội dung từ tác giả gốc rồi chỉnh sửa lại và đưa tới cho người dùng, và điều này đặc biệt có vấn đề khi áp dụng trong bối cảnh mạng xã hội. 

“Bằng cách sáp nhập hai công ty, tôi nghĩ CEO Musk đã làm rõ với mọi người rằng ông ấy không quan tâm đến việc thúc đẩy các cuộc tranh luận công khai lành mạnh hay bất cứ điều gì tương tự. Ông ấy quan tâm đến những mục tiêu về mặt thương mại”, ông Penfrat tuyên bố. 

CỦNG CỐ QUYỀN LỰC

Sự hợp nhất hai công ty có thể giúp củng cố mạnh mẽ quyền lực của tỷ phú Musk, người không chỉ sở hữu SpaceX, Tesla và xAI mà còn vô cùng thân thiết với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. 

Ông Penfrat nhận định: “Đây là lời nhắc nhở hữu ích về vấn đề kiểm duyệt”. 

Hơn nữa, ông chủ SpaceX còn sở hữu cơ sở hạ tầng internet vệ tinh nên có thể đe dọa ngắt kết nối internet bất cứ lúc nào ở bất kỳ quốc gia nào. 

Chuyên gia cũng đề xuất nếu mọi người lo lắng về việc công ty truyền thông xã hội sử dụng dữ liệu cá nhân để đào tạo mô hình AI và tác động chính trị có thể xảy ra, thì "việc thoát khỏi các nền tảng này không bao giờ là quá muộn và luôn là một ý tưởng hay".