Ba bước ngoặt lớn về bảo vệ dữ liệu, tài sản số của doanh nghiệp và bài toán tối ưu chi phí bảo mật hậu lượng tử

Sáng ngày 03/11/2026 tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế Việt Nam (VnEconomy) phối hợp cùng công ty công nghệ Quantropi (Canada) và đơn vị đồng hành VNet đã tổ chức Hội thảo Bàn tròn Lãnh đạo Cấp cao với chủ đề: “Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam”. Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các cơ quan ngoại giao, lãnh đạo các cơ quan nhà nước, hiệp hội, cùng đại diện cấp cao từ các tập đoàn công nghệ lớn và hệ thống ngân hàng.

Phát biểu khai mạc và mở đề tại hội thảo, ông Đào Quang Bính, Tổng Giám đốc Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, nhấn mạnh rằng quản trị và an toàn dữ liệu đã vượt ra khỏi phạm vi kỹ thuật thuần tuý để trở thành ưu tiên chiến lược hàng đầu trên bàn làm việc của các Hội đồng Quản trị và Ban Điều hành của nhiều tổ chức và doanh nghiệp. 

“Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng”, ông Bính phát biểu. 

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, môi trường quản trị tài sản số đang phải đối mặt với những áp lực chưa từng có tiền lệ, xuất phát từ ba bước ngoặt lớn.

BA BƯỚC NGOẶT GIA TĂNG ÁP LỰC LÊN TÀI SẢN SỐ VÀ DỮ LIỆU DOANH NGHIỆP

Bước ngoặt thứ nhất đến từ hành lang pháp lý ngày càng chặt chẽ khi năm 2026 đánh dấu mốc Việt Nam chính thức áp dụng đồng bộ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật An ninh mạng. Đặc biệt, ngày 06/7/2026 vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang đã ký ban hành Quyết định số 125/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Phát triển hệ thống mật mã kháng lượng tử giai đoạn 2026-2035", nhằm tăng cường năng lực bảo vệ an toàn thông tin, bảo đảm chủ quyền số quốc gia và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số. 

Chính vì vậy, theo ông Đào Quang Bính, với các doanh nghiệp, bảo vệ dữ liệu giờ đây không còn dừng lại ở một công việc kỹ thuật mang tính hỗ trợ của bộ phận công nghệ thông tin, mà đã trở thành trách nhiệm pháp lý bắt buộc, là ưu tiên chiến lược hàng đầu nằm trên bàn làm việc của các Hội đồng Quản trị, Ban Điều hành, các Giám đốc Công nghệ CIO và Giám đốc An toàn Thông tin CISO. Mọi sự cố rò rỉ hay gián đoạn dữ liệu có thể gây ra tổn thất tài chính nặng nề, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu và tính tuân thủ pháp lý của doanh nghiệp.

Bước ngoặt thứ hai là sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) trong tay các đối tượng tấn công đang làm thay đổi hoàn toàn cục diện an ninh mạng.

Nếu như trước đây, các đợt tấn công đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, thì giờ đây AI giúp đối phương tự động hóa việc quét lỗ hổng, rút ngắn tối đa thời gian từ lúc phát hiện điểm yếu đến khi hệ thống bị xâm nhập. Tốc độ tấn công tính bằng giây, trong khi tốc độ ứng phó của con người lại có giới hạn”. 

Ông Đào Quang Bính   Tổng Giám đốc Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy

Ông dẫn chứng vụ tấn công lịch sử nhắm vào sàn Binance xảy ra vào ngày 29/10/2026 với số tiền bị đánh cắp lên tới 6,3 tỷ USD, được ghi nhận là quy mô kỷ lục trong lịch sử tiền mã hóa toàn cầu. Và cũng trong tháng 10, hai lỗ hổng đặc biệt nguy hiểm mang tên PHP2Shell cũng đã được công bố trên công nghệ đang đứng sau tới 70% website trên thế giới, cho phép hacker thực thi mã trái phép trên các máy chủ chưa được vá để chiếm quyền điều khiển và đánh cắp dữ liệu.

Bước ngoặt thứ ba, mang tính chất sinh tồn đối với toàn bộ hạ tầng bảo mật hiện tại, chính là nguy cơ từ công nghệ lượng tử. Theo đó, rủi ro lớn nhất từ máy tính lượng tử không nằm ở tương lai xa 5 hay 10 năm nữa, mà hiện hữu ngay trong kịch bản mang tên "Thu thập hôm nay, giải mã tương lai" (Harvest Now, Decrypt Later).

“Các đối tượng tấn công hoàn toàn có thể âm thầm thu thập và sao chép các tập dữ liệu nhạy cảm, giao dịch ngân hàng, bí mật công nghệ hay thông tin khách hàng từ thời điểm hiện tại để lưu trữ và chờ đến khi máy tính lượng tử đủ mạnh để giải mã toàn bộ”, ông Bính chia sẻ. 

ĐI TÌM LỜI GIẢI NÂNG CẤP “LÁ CHẮN” BẢO MẬT MÀ KHÔNG XÁO TRỘN VẬN HÀNH, TỐI ƯU NGÂN SÁCH

Đứng trước bức tranh đầy thách thức đó, các chuyên gia đánh giá, khái niệm bảo mật hậu lượng tử đã ra đời như một lớp lá chắn nhằm bảo vệ tài sản số cho tầm nhìn 10 đến 30 năm tới.

Tuy nhiên, từ góc độ điều hành kinh tế và quản trị doanh nghiệp, lãnh đạo VnEconomy bày tỏ sự thấu hiểu sâu sắc trước những trăn trở của các cấp lãnh đạo. 

"Câu hỏi lớn nhất mà các Hội đồng quản trị, Giám đốc Tài chính (CFO) đặt ra hôm nay có lẽ không phải là công nghệ đó tiên tiến ra sao, mà là: Làm sao để bảo vệ hệ thống trước những nguy cơ mới mà không làm xáo trộn vận hành sẵn có? Làm sao để nâng cấp bảo mật mà không đòi hỏi phải thay mới toàn bộ hạ tầng phần cứng đắt đỏ? Và lộ trình đầu tư ra sao để chi phí luôn nằm trong tầm kiểm soát?"

Ông Đào Quang Bính   Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí Kinh tế Việt Nam/ VnEconomy

Theo ông, doanh nghiệp không thể vứt bỏ hàng triệu thiết bị hay đập đi xây lại các hệ thống cốt lõi như hạ tầng mạng hay Core Banking. Thay vào đó, thị trường đang cần một giải pháp linh hoạt, chuyển đổi theo hướng phần mềm hóa (software-defined), nâng cấp bảo mật tương tự như việc cài đặt một lớp phần mềm mới trên nền tảng sẵn có để tối ưu hóa từng đồng ngân sách đầu tư.

Ảnh: Việt Dũng" />

Đó cũng chính là lý do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp cùng Quantropi – đơn vị công nghệ bảo mật hậu lượng tử tiên phong từ Canada – và đối tác Vnet Vietnam tổ chức hội thảo sáng 3/11. Với phương châm hành động cốt lõi "Đánh giá trước, thử nghiệm giới hạn, đo hiệu quả rồi mới triển khai", diễn đàn được kỳ vọng sẽ tạo ra một không gian đối thoại cởi mở, thẳng thắn và thực chất dành riêng cho các nhà lãnh đạo cấp cao, giúp tìm ra những lời giải thực chất cho bài toán an toàn dữ liệu của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026.