Bảo mật Cloud cần đi xa hơn câu chuyện phòng thủ

Hạ tầng công nghệ ngân hàng và các tổ chức tài chính hiện nay hiếm khi tồn tại hoàn toàn trên các dịch vụ điện toán đám mây (Cloud) hoặc hoàn toàn tại đơn vị (On-premises). Các hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking) và nhiều hệ thống trọng yếu vẫn có thể vận hành trên hạ tầng truyền thống; trong khi ứng dụng ngân hàng số, API, dữ liệu, AI và các công nghệ mới mới được triển khai ngày càng nhiều trên Cloud.

Cùng với đó, mức độ phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ Cloud (Cloud Service Provider - CSP), Fintech và các nhà cung cấp công nghệ bên thứ ba cũng gia tăng, khiến ranh giới bảo mật ngày càng khó xác định.

CLOUD MỞ RỘNG BỀ MẶT TẤN CÔNG TRONG HỆ THỐNG NGÂN HÀNG

Theo các chuyên gia bảo mật, AI đang tiếp tục tạo ra một lớp rủi ro mới. Bên cạnh những cuộc tấn công được hỗ trợ bởi AI, các tổ chức còn phải quan tâm đến Shadow AI, nguy cơ dữ liệu nhạy cảm được đưa vào công cụ AI ngoài kiểm soát, deepfake hay việc dữ liệu và mô hình bị thao túng. Chia sẻ tại Đấu trường An toàn thông tin DF Cyber Defense với chủ đề “The Intelligent Vault - Bảo vệ dữ liệu trong kỷ nguyên AI”, Tổng Giám đốc VSEC, ông Trần Thanh Long, cho rằng với đội ngũ bảo mật, vấn đề vì thế không còn đơn giản là “Cloud có an toàn hay không?”

“Câu hỏi thực tế hơn là: “Chúng ta nhìn thấy được bao nhiêu rủi ro trong môi trường của mình, phát hiện bất thường nhanh đến đâu và có đủ khả năng kiểm soát sự cố trước khi nó ảnh hưởng tới hoạt động ngân hàng hay không?”, ông Trần Thanh Long nói. “Cloud Security không còn là một lớp bảo vệ độc lập mà được nhìn nhận là một phần của năng lực Cyber Resilience tổng thể của ngân hàng”.

Theo đó, khi hạ tầng Cloud liên tục thay đổi và có sự tham gia của nhiều bên cung cấp dịch vụ, ngân hàng phải duy trì khả năng kiểm soát tài sản, dữ liệu, quyền truy cập, các kết nối giữa hệ thống và phạm vi trách nhiệm bảo mật giữa ngân hàng với CSP. Các hoạt động đánh giá an toàn bảo mật trên nền tảng đám mây (Cloud Security Assessment) giúp xác định các vấn đề như cấu hình hệ thống chưa an toàn, phân quyền truy cập, mã hóa dữ liệu, lỗ hổng trong các giao diện kết nối, các điểm phơi nhiễm trong hybrid/multi-cloud và khoảng trống so với yêu cầu tuân thủ.

Tuy nhiên đánh giá bảo mật chỉ phản ánh trạng thái tại một thời điểm nên nên cần kết hợp phát hiện và ứng phó liên tục. “Đội ngũ bảo mật cần nhận biết được những dấu hiệu xâm nhập như thay đổi cấu hình trái phép, thông tin xác thực bị lạm dụng, API có dấu hiệu bị khai thác, luồng dữ liệu bất thường hay hoạt động di chuyển ngang giữa Cloud và hệ thống nội bộ”, chuyên gia VSEC nhấn mạnh việc Cloud Detection & Response cần kết nối với SOC, Threat Intelligence, Compromise Assessment và DFIR thay vì tồn tại như một công cụ riêng biệt.

Mục tiêu không chỉ là theo dõi nhiều hơn mà còn từ đó rút ngắn tối đa khoảng thời gian trung bình để phát hiện và ứng phó sự cố từ khi rủi ro xuất hiện đến khi tổ chức nhìn thấy, hiểu và kiểm soát được nó.

CYBER RESILIENCE: KHÔNG PHẢI DỰ ÁN NGẮN HẠN, MÀ CẦN ĐƯỢC BỒI ĐẮP LIÊN TỤC

Đối với ngân hàng, Cyber Resilience (khả năng chống chịu và phục hồi trước các sự cố an ninh mạng) còn phải gắn liền với độ tin cậy của hệ thống. Sau các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware), sự cố hệ thống bị xâm nhập (compromise) hoặc sự cố hạ tầng, việc khôi phục hệ thống mới chỉ là bước đầu. Đội ngũ kỹ thuật cần xác định phạm vi xâm nhập, đánh giá nguy cơ đối với dữ liệu, thay đổi thông tin xác thực và bảo đảm dữ liệu được khôi phục không chứa mã độc, chính xác và toàn vẹn trước khi đưa hệ thống trở lại hoạt động. Vì vậy, bảo mật điện toán đám mây (Cloud Security) ngày càng gắn liền với việc xây dựng niềm tin số.

Người dùng cuối của các tổ chức có thể không nhìn thấy hoạt động của trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC), bảo mật điện toán đám mây (Cloud Security) hay điều tra và ứng phó sự cố số (DFIR) phía sau một giao dịch nhưng họ luôn kỳ vọng dịch vụ tài chính được duy trì liên tục, các giao dịch được bảo đảm an toàn và dữ liệu cá nhân không bị lộ lọt, ngay cả khi sự cố an ninh mạng xảy ra.

Theo Tổng Giám đốc VSEC, ông Trần Thanh Long, cloud và AI sẽ tiếp tục thay đổi cách ngân hàng vận hành, nhưng niềm tin số (Digital Trust) mới là nền tảng phải giữ vững về dài hạn. Ông cho biết VSEC không xem Cyber Resilience là một dự án bảo mật ngắn hạn, mà là năng lực cần được bồi đắp liên tục trên cả ba trụ cột: công nghệ, con người và quy trình ứng phó. “Đó là điều kiện để ngân hàng đổi mới và tăng trưởng một cách bền vững”, Tổng Giám đốc VSEC nhấn mạnh.