Bất đồng về lợi nhuận, Microsoft cân nhắc dừng đàm phán tái cấu trúc với OpenAI

Theo Financial Times, Microsoft đã xem xét dừng các cuộc thảo luận phức tạp với startup AI trị giá 300 tỷ USD này nếu hai bên không thể đạt được thỏa thuận về các vấn đề cốt lõi, chẳng hạn như tỷ lệ cổ phần tương lai của Microsoft trong OpenAI.

Trong trường hợp này, Microsoft sẽ dựa vào hợp đồng thương mại hiện tại để tiếp tục truy cập công nghệ của OpenAI cho đến năm 2030, trừ khi có một đề xuất khác tương đương hoặc tốt hơn so với thỏa thuận hiện tại. Tuy nhiên, các nguồn tin nhấn mạnh rằng Microsoft đang hành động với “thiện chí” và cả hai bên đang gặp gỡ hàng ngày để cố gắng đưa ra một kế hoạch khả thi, với hy vọng đạt được thỏa thuận.

OPENAI SẼ GẶP KHÓ VỚI KẾ HOẠCH IPO

Trong một tuyên bố chung, Microsoft và OpenAI cho biết: “Chúng tôi có một mối quan hệ đối tác lâu dài và hiệu quả, mang lại những công cụ AI tuyệt vời cho mọi người. Các cuộc đàm phán đang diễn ra và chúng tôi lạc quan rằng sẽ tiếp tục hợp tác xây dựng trong nhiều năm tới”. Đối với OpenAI, việc đạt được thỏa thuận với Microsoft là điều cần thiết để hoàn tất quá trình chuyển đổi từ mô hình phi lợi nhuận sang một cấu trúc doanh nghiệp thông thường, điều mà họ tin rằng sẽ mở ra cơ hội huy động vốn và tiến hành chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO).

Microsoft cần phê duyệt sự chuyển đổi này trước cuối năm nay, nếu không OpenAI có nguy cơ mất hàng tỷ USD vốn đầu tư từ các nhà đầu tư khác, bao gồm SoftBank. Trong các cuộc thảo luận kéo dài suốt năm qua, hai bên đã tranh cãi về tỷ lệ cổ phần mà Microsoft sẽ nhận được trong công ty được tái cấu trúc, tương ứng với khoản đầu tư hơn 13 tỷ USD mà Microsoft đã rót vào OpenAI. Các cuộc thảo luận về tỷ lệ cổ phần dao động từ 20% đến 49%.

Cả hai cũng đang xem xét lại các điều khoản của hợp đồng tổng thể, được soạn thảo lần đầu khi Microsoft đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI vào năm 2019. Theo thỏa thuận hiện tại, Microsoft có quyền độc quyền bán quyền truy cập vào các mô hình AI của OpenAI và nhận 20% doanh thu, với giới hạn lên đến 92 tỷ USD. Theo nhiều nguồn tin gần gũi với các cuộc đàm phán, Microsoft không muốn nhượng bộ về quyền tiếp tục truy cập công nghệ của OpenAI hoặc phần doanh thu của mình.

Theo Wall Street Journal, OpenAI đã cân nhắc một “phương án hạt nhân” là cáo buộc Microsoft có hành vi chống cạnh tranh liên quan đến quan hệ đối tác giữa hai bên. Một người thân cận với OpenAI cho rằng việc Microsoft trì hoãn là “phương án hạt nhân” của họ, nhằm gây áp lực lên OpenAI. Người này lập luận rằng quyền truy cập vào tài sản trí tuệ của OpenAI là cần thiết để Microsoft duy trì vị thế trong cuộc đua thương mại hóa AI, cạnh tranh với các đối thủ như Google và Meta. 

Trong khi đó, một người gần gũi với Microsoft cho rằng “hiện trạng” là chấp nhận được đối với gã khổng lồ công nghệ này, Microsoft “hài lòng với hợp đồng hiện tại” và sẵn sàng duy trì nó đến năm 2030. Một nguồn tin khác từng trao đổi với các giám đốc điều hành của Microsoft cho biết: “Thị trường quan tâm đến doanh thu mà Microsoft tạo ra, chứ không phải số cổ phần họ sở hữu trong OpenAI, thỏa thuận này có thể làm giảm doanh thu của Microsoft.” Câu hỏi đặt ra là Microsoft sẽ nhận được gì để đổi lấy việc từ bỏ quyền hưởng doanh thu đó.

MICROSOFT BẮT ĐẦU ĐA DẠNG HÓA KHỎI CÁC MÔ HÌNH CỦA OPENAI

Trong những tháng gần đây, Microsoft đã bắt đầu đa dạng hóa khỏi các mô hình của OpenAI, xuất phát từ niềm tin của Giám đốc điều hành Satya Nadella rằng các mô hình AI hàng đầu sẽ trở nên “hàng hóa” – tức là giảm giá trị so với việc bán các ứng dụng và trợ lý số được hỗ trợ bởi AI. Vào tháng 5, Microsoft đã cung cấp mô hình Grok của xAI, công ty do Elon Musk sáng lập, cho các khách hàng sử dụng dịch vụ điện toán đám mây của mình. Một người gần gũi với Microsoft nhận xét: “OpenAI không còn là người dẫn đầu tuyệt đối nữa,” đề cập đến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nhà phát triển mô hình AI.

Một số yếu tố khác trong hợp đồng hiện tại cũng đang được đàm phán lại, bao gồm quyền độc quyền của Microsoft trong việc bán phần mềm của OpenAI thông qua dịch vụ điện toán đám mây Azure, quyền ưu tiên cung cấp cơ sở hạ tầng tính toán cho OpenAI và quyền truy cập của Microsoft vào tài sản trí tuệ của OpenAI trước khi đạt được “trí tuệ nhân tạo tổng quát” (AGI). Điều khoản liên quan đến AGI, được định nghĩa là hệ thống tự động hóa cao vượt trội con người trong hầu hết các công việc có giá trị kinh tế, có khả năng sẽ bị loại bỏ, theo Financial Times.

Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman và Giám đốc tài chính Sarah Friar cho biết công ty đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận năng lực tính toán cần thiết để vận hành ChatGPT, hiện có 500 triệu người dùng hoạt động hàng tuần trên toàn cầu, đồng thời huấn luyện các mô hình mới và ra mắt sản phẩm. Hai cựu giám đốc điều hành của Microsoft, từng tham gia quản lý nhu cầu tính toán của OpenAI, cho biết mối quan hệ giữa hai bên đã xấu đi đáng kể, đặc biệt liên quan đến yêu cầu của Altman về việc tiếp cận nhanh hơn và nhiều hơn vào cơ sở hạ tầng.

Ngay cả khi các vấn đề được giải quyết, giao dịch này vẫn cần được phê duyệt bởi các cơ quan tư pháp ở Delaware và California. Việc chuyển đổi cũng đang đối mặt với thách thức pháp lý từ Elon Musk, giám đốc điều hành của xAI, được hỗ trợ bởi một số cựu nhân viên của OpenAI.

Đối với OpenAI, việc đạt được thỏa thuận với Microsoft là tối quan trọng. Các nhà đầu tư trong hai vòng gọi vốn gần đây của OpenAI đã đồng ý với các điều khoản yêu cầu công ty phải chuyển đổi thành công sang mô hình lợi nhuận, nếu không, khoản đầu tư cổ phần của họ sẽ chuyển thành nợ. SoftBank, dẫn đầu vòng gọi vốn gần nhất, có thể cắt giảm 10 tỷ USD trong khoản đầu tư 30 tỷ USD nếu việc chuyển đổi không hoàn tất trước cuối năm. Tuy nhiên, những người gần gũi với OpenAI tự tin rằng các nhà đầu tư sẽ giữ cam kết, ngay cả khi giao dịch bị trì hoãn.

Một chuyên gia lâu năm tại Thung lũng Silicon, thân cận với Microsoft, cho biết gã khổng lồ phần mềm “biết rằng đây không phải vấn đề của họ để giải quyết, về mặt kỹ thuật, đó là vấn đề của OpenAI khi phải tiến hành đàm phán này”.

Cuộc đàm phán giữa Microsoft và OpenAI không chỉ phản ánh sự phức tạp trong quan hệ đối tác chiến lược mà còn cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực AI.

Với việc Microsoft sẵn sàng rút lui và dựa vào hợp đồng hiện tại đến năm 2030, OpenAI đứng trước áp lực lớn để đạt được thỏa thuận, không chỉ để duy trì mối quan hệ với đối tác chiến lược mà còn để đảm bảo nguồn vốn từ các nhà đầu tư khác. Kết quả của các cuộc đàm phán này sẽ có tác động sâu rộng đến tương lai của cả hai công ty và ngành AI toàn cầu.